ΑΝΑΛΥΣΗ

Το μάθημα που λαμβάνει ο Ερντογάν από τη Νότια Αφρική

Το μάθημα που λαμβάνει ο Ερντογάν από τη Νότια Αφρική

Ο διοικητής της Τραπέζης της Νοτίου Αφρικής, Λισέτσα Κενιέγκο, χρωστά ένα ευχαριστώ στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αφότου το Σαββατοκύριακο απομάκρυνε από τα καθήκοντά του τον διοικητή της Κεντρικής Τραπέζης, ο πρόεδρος της Τουρκίας προξένησε μία δραστική πτώση στην αξία της λίρας και τα ομόλογα. Πρόκειται για μία καίρια υπόμνηση στους πολιτικούς προϊσταμένους του κ. Κενιέγκο ως προς το τι θα μπορούσε να πάει στραβά, εάν αποφάσιζαν να αναμειχθούν στην πολιτική των επιτοκίων.

Δεδομένου ότι το μέγεθος της οικονομίας της Τουρκίας ξεπερνά τα 600 δισ. δολάρια, είναι σχεδόν διπλάσια από εκείνην της Νοτίου Αφρικής και διαθέτει ένα περισσότερο ανεπτυγμένο κλάδο μεταποίησης. Τα κοινά τους χαρακτηριστικά έχουν να κάνουν με το ότι διαθέτουν εθνικά νομίσματα, που τελούν υπό μαζική διαπραγμάτευση και η οικονομία τους εξαρτάται από εξωτερική χρηματοδότηση, όπερ τις καθιστά ευπαθείς στο ευμετάβλητο της διάθεσης των επενδυτών. Οπότε, όταν για τη μία χώρα δείχνουν ενθουσιασμό, για την άλλη υπάρχουν ζημίες, όπως τον Αύγουστο του 2018. Τότε το ραντ Νοτίου Αφρικής απώλεσε το 15% της αξίας του μέσα σε δύο ημέρες, αντιδρώντας σε ακόμα μία επίθεση στην τουρκική λίρα λόγω Ερντογάν.

Εκτοτε, παρά ταύτα, οι διασυνδέσεις χαλάρωσαν. Τη Δευτέρα το ραντ κατόρθωσε ακόμα και να ενισχυθεί, ενόσω η λίρα υποχώρησε άνω του 10%, επειδή αιφνιδιαστικά απομακρύνθηκε από τη θέση του ο ομόλογος του κ. Κενιέγκο. Ο κύριος λόγος είναι ο πληθωρισμός. Η άποψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι τα υψηλά επιτόκια προκαλούν και δεν αποτρέπουν τις υψηλές τιμές αντιπαρατίθεται με την οικονομικά ορθόδοξη θέση της Πραιτώριας και την προσκόλλησή της σε έναν στόχο μεταξύ 3% – 6%.

Και ενώ ο Τούρκος ηγέτης έχει εκδιώξει τέσσερις διοικητές της Κεντρικής Τραπέζης μέσα σε δύο χρόνια, στην περίπτωση του Λισέτσα Κενιέγκο, αυτός είναι μόλις ο τέταρτος κατά σειράν στο πηδάλιο της Κεντρικής Τραπέζης μετά την κατάργηση του Απαρτχάιντ το 1994. Η Νότια Αφρική έχει δρέψει τους καρπούς από τη σταδιακή πτώση του πληθωρισμού, ο οποίος τον Ιανουάριο διαμορφώθηκε στο 3,2%. Κι αυτό δίνει τη δυνατότητα στον διοικητή της Τραπέζης να διατηρήσει χαλαρή τη νομισματική πολιτική για να ενδυναμώσει την ανάκαμψη, ακόμα κι αν οι ξένοι επενδυτές, που διψούν για αποδόσεις και διακρατούν το ένα τρίτο των νοτιοαφρικανικών ομολόγων, δεν δείχνουν ευχαριστημένοι. Αυτό δεν σημαίνει πως η νοτιοαφρικανική οικονομία βρίσκεται σε καλή κατάσταση, μιας και το φετινό δημοσιονομικό της έλλειμμα θα φθάσει στο 14% του ΑΕΠ και η δανειοληπτική τη αξιοπιστία έχει υποβαθμιστεί. Αν και οι πολιτικοί στην Πραιτώρια είναι ευεπίφοροι σε περιστασιακές παρεμβάσεις στην πολιτική της Κεντρικής Τραπέζης κατά το δοκούν, χάρις στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μία πληρωμένη απάντηση από τον Λισέτσα Κενιέγκο θα αποβεί πολύ ισχυρότερη.