ΑΝΑΛΥΣΗ

Μη φοβού το κινεζικό ψηφιακό νόμισμα

mi-fovoy-to-kineziko-psifiako-nomisma-561347182

Οι δυτικές δημοκρατίες έχουν σοβαρούς λόγους να ανησυχούν για την Κίνα και τις πολιτικές της στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Eντούτοις, η προσπάθειά της να εκδώσει μια νέα μορφή ψηφιακού νομίσματος δεν είναι ένας από αυτούς. Αντιθέτως, αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί, από τη σκοπιά της Δύσης, ως ένα πολυτιμότατο πείραμα. Αυτή τη στιγμή διεξάγεται σε παγκόσμια κλίμακα ένας διαγωνισμός για τον καθορισμό του μέλλοντος του χρήματος. Ο στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα ελαττώματα των παραδοσιακών του μορφών. Τα συμβατικά μετρητά δεν διευκολύνουν τις εξ αποστάσεως συναλλαγές, ενώ σε συνθήκες κρίσεων οι τραπεζικές καταθέσεις αποδεικνύονται ευάλωτες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής κρυπτογραφημένα νομίσματα, όπως το bitcoin, φαίνεται να είναι πολύ ασταθή, επισφαλή και αναποτελεσματικά για πρακτικούς σκοπούς εν αντιθέσει με τους κερδοσκοπικούς. Διάφορες άλλες τεχνολογίες, όπως το προτεινόμενο διεθνές νόμισμα του Facebook, το Diem ή το σύστημα Alipay, που διαχειρίζεται ο κινεζικός όμιλος Ant Group, έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με την εκχώρηση υπερβολικής δύναμης σε μεμονωμένες επιχειρήσεις.

Αυτό αποτελεί ένα ζήτημα, το οποίο κυβερνήσεις με ισχύ στην έκδοση χρήματος, θα πρέπει  να το αντιμετωπίσουν. Εξ ου και οι περισσότερες εξετάζουν μία λύση γνωστή με την ονομασία «ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τραπέζης». Ακριβώς όπως και τα χαρτονομίσματα, έτσι και το ψηφιακό νόμισμα θα υπαγόταν στην αρμοδιότητα της εκάστοτε κυβέρνησης. Και όπως οι καταθέσεις συνδέονται με χρεωστικές κάρτες, θα ήταν εύκολο να χρησιμοποιηθεί σε ηλεκτρονικές συναλλαγές είτε πρόσωπο με πρόσωπο είτε εξ αποστάσεως. Τα δυνητικά οφέλη είναι τεράστια. Εάν σχεδιαστεί ορθώς, το εθνικό ψηφιακό νόμισμα θα εξαλείψει τα περιστατικά μαζικών αναλήψεων, θα περισώσει δισεκατομμύρια δολάρια σε προμήθειες, θα συνδέσει εκατομμύρια νοικοκυριά άνευ τραπεζικού λογαριασμού με το χρηματοπιστωτικό σύστημα και θα προσφέρει στους διοικητές των κεντρικών τραπεζών ένα παντοδύναμο νέο εργαλείο. Παράλληλα, βέβαια, είναι τεράστιες και οι προκλήσεις, όπως το πώς θα δημιουργηθεί ασφαλές περιβάλλον και συνθήκη ανθεκτικότητας, πώς θα καταστεί διαθέσιμο το νόμισμα εκτός Διαδικτύου ή πώς θα αποφευχθεί η αναστάτωση των τραπεζών και των υφιστάμενων συστημάτων πληρωμών.

Η Κίνα είναι έτοιμη για το εγχείρημα, προκαλώντας νευρικότητα στη Δύση. Μήπως το ψηφιακό γουάν αντικαταστήσει το δολάριο ως κορυφαίο νόμισμα; Το μερίδιο του γουάν στις παγκόσμιες συναλλαγές και τα αποθεματικά κεντρικών τραπεζών κυμαίνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, για λόγους άσχετους με την έλλειψη μιας ψηφιακής εκδοχής του. Θα ενδυναμώσει το κράτος επιτήρησης; Ενα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας θα επιτρέπει στους Κινέζους αξιωματούχους να βλέπουν –και ενδεχομένως να αποκλείουν– κάθε συναλλαγή και όλες τις συναλλαγές σε πραγματικό χρόνο. Ωστόσο, η κυβέρνηση της Κίνας έχει ήδη πολλούς τρόπους για να παρακολουθεί και να ελέγχει τους ανθρώπους και το εμπόριο.