ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια και όχι νέες εξορύξεις πετρελαίου

ependyseis-se-kathari-energeia-kai-ochi-nees-exoryxeis-petrelaioy-561368740

Επενδύσεις ύψους περίπου 5 τρισ. δολαρίων, σε τεχνολογίες χαμηλής κατανάλωσης άνθρακα, πρέπει να γίνονται ανελλιπώς κάθε χρόνο μέχρι το 2030, προκειμένου να επιτύχει η παγκόσμια οικονομία τη μετάβασή της στην καθαρή ενέργεια, τον μηδενισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050 και να ανακόψει, έτσι, την υπερθέρμανση του πλανήτη. Στην εκτίμηση αυτή καταλήγει η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ), συνιστώντας εν ολίγοις δραματική αύξηση των κεφαλαίων που θα πρέπει να διατεθούν για τη μετάβαση στην «πράσινη» οικονομία, καθώς το επίπεδο των επενδύσεων δεν υπερβαίνει αυτή τη στιγμή τα 2 τρισ. δολάρια ετησίως. Σύμφωνα  με τον Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής της ΙΕΑ, «χρειαζόμαστε μια ιστορική αύξηση των επενδύσεων και στην πλειονότητά τους πρέπει να αφορούν την καθαρή ενέργεια». Ο ίδιος υπογραμμίζει, όμως, πως αν υλοποιηθούν αυτές οι επενδύσεις θα ενισχύουν το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 0,4% κάθε χρόνο.

Παράλληλα, όμως, με την αύξηση αυτή των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, η ΙΕΑ τονίζει πως ο στόχος των μηδενικών εκπομπών καυσαερίων το 2050 προϋποθέτει ότι οι ενεργειακοί όμιλοι θα διακόψουν από φέτος κιόλας κάθε νέο σχέδιο για την άντληση και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Σχολιάζοντας τις ιδιαίτερα φιλόδοξες έως πρωτοφανείς εκτιμήσεις της ΙΕΑ, σχετικό ρεπορτάζ των Financial Times επισημαίνει πως ο διεθνής οργανισμός υφίσταται συστηματικές πιέσεις από οργανώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος που ζητούν έναν οδικό χάρτη για την επίτευξη του στόχου του μηδενικού αποτυπώματος άνθρακα. Ως εκ τούτου παρουσιάζει το σχέδιο μιας πλήρους αναδιάρθρωσης της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας, της ζήτησης και της προσφοράς, με τη ζήτηση για γαιάνθρακα να μειώνεται κατά 90% μέχρι το 2050, στο ίδιο χρονικό διάστημα να μειώνεται στο ήμισυ η ζήτηση για φυσικό αέριο και για πετρέλαιο κατά 75%.

Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα ο Ντέιβ Τζόουνς, αναλυτής στο ερευνητικό ινστιτούτο Ember, που επικεντρώνεται σε θέματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή, χαρακτήρισε «έκπληξη» την έκκληση για διακοπή κάθε καινούργιας δραστηριότητας εξόρυξης και εκμετάλλευσης πετρελαίου και φυσικού αερίου από το τρέχον έτος. Οπως τόνισε χαρακτηριστικά, «πρόκειται για πλήρη στροφή εκ μέρους της ΙΕΑ», του διεθνούς οργανισμού που έχει ιδρυθεί από το 1974 για να επιβλέπει την ενεργειακή αγορά των δυτικών οικονομιών. Μολονότι οι εκτιμήσεις της ΙΕΑ δεν αποτελούν ούτε προβλέψεις ούτε επίσημες συστάσεις, πολλές χώρες τις παίρνουν πολύ σοβαρά και τις αντιμετωπίζουν ως κατευθυντήριες γραμμές για την ενεργειακή τους πολιτική. Είναι, ωστόσο, γεγονός ότι οι μειώσεις που προτείνει αυτήν τη φορά αιφνιδιάζουν τη βιομηχανία, καθώς είναι πολύ πιο δραστικές από ό,τι θα περίμενε οποιαδήποτε βιομηχανία του κλάδου. Προκειμένου να υλοποιηθούν, θα πρέπει η μερίδα των ορυκτών καυσίμων στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας να μειωθεί από τα 4/5 περίπου του συνόλου που αντιπροσωπεύει σήμερα μόλις στο 1/5 μέχρι το 2050. 

Παράλληλα η ηλιακή ενέργεια θα πρέπει να αποτελεί τη μοναδική ουσιαστικά κυρίως πηγή ενέργειας, δηλαδή να καλύπτει τουλάχιστον το 20% της παγκόσμιας ζήτησης.

Οπως παραδέχθηκε και ο κ. Μπιρόλ, όλες αυτές οι δραματικές μεταβολές αναμφίβολα θα φέρουν αντιμέτωπες «με μεγάλες προκλήσεις όσες οικονομίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου». Παράλληλα, πάντως, στην ίδια έκθεση της ΙΕΑ επισημαίνεται πως επί του παρόντος θα χρειαστούν περαιτέρω επενδύσεις σε σχέδια παραγωγής πετρελαίου. Σύμφωνα μάλιστα με τους υπολογισμούς της ΙΕΑ, παρά τη μείωση στη ζήτηση για πετρέλαιο, το  μερίδιο της παραγωγής πετρελαίου που ελέγχει ο ΟΠΕΚ θα αυξηθεί από το 37% περίπου στο οποίο βρίσκεται σήμερα στο 52% μέχρι το 2050.