ΑΝΑΛΥΣΗ

Ισχυρή οικονομία, το μεγαλύτερο όπλο του Ισραήλ

ischyri-oikonomia-to-megalytero-oplo-toy-israil-561369856

Ενόσω οι εχθροπραξίες κλιμακώνονται στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ διαθέτει δύο συστήματα αμύνης. Το ένα είναι αυτό που λέει η ίδια λέξη. Ο ισραηλινός στρατός ισχυρίζεται ότι το αντιπυραυλικό σύστημά του έχει καταρρίψει σχεδόν το σύνολο των πυραύλων που εκτόξευσε η Χαμάς την τελευταία εβδομάδα. Το άλλο αμυντικό σύστημα αφορά τη σχετική ισχύ της ίδιας οικονομίας. Ενδεχομένως το τελευταίο  να μην είναι τόσο εξόφθαλμο. Κατά την εταιρεία συμβούλων επιχειρήσεων Consultant Capital Economics, το δημόσιο χρέος του Ισραήλ θα φθάσει στο 75% του ΑΕΠ έως την εκπνοή του 2021 εν συγκρίσει με το 60% το 2019. Συν τοις άλλοις, η πολιτική κατάσταση είναι ρευστή. Επί του παρόντος τη χώρα κυβερνά ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, ο οποίος έχει προκηρύξει μέσα στα τελευταία δύο χρόνια τέσσερις φορές εκλογές, ενώ επίκειται και πέμπτη αναμέτρηση.

Εντούτοις, η οικονομία τελεί σε σχετικά καλή κατάσταση. Σχεδόν επί είκοσι χρόνια η χώρα εμφανίζει πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, βοηθούμενη από τις εξαγωγές της ειδικά σε πεδία, όπως η ταχέως αναπτυσσόμενη πληροφορική, τα υψηλής τεχνολογίας εξαρτήματα, τα φάρμακα και τα συναφή είδη. Η σχετική αντοχή των εν λόγω κλάδων σημαίνει ότι το 2020 το ΑΕΠ του Ισραήλ συρρικνώθηκε μόλις κατά 2,6% λόγω πανδημίας. Αυτό ήταν σχεδόν το μισό από τον μέσο όρο περιστολής των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ και σημειώθηκε παρά το ότι οι δαπάνες των νοικοκυριών περιορίστηκαν τόσο δραστικά όσο και εκείνων των οικονομιών, των οποίων το ΑΕΠ δέχθηκε σφοδρότερο πλήγμα. Η επιτυχία του Ισραήλ στο εμβολιαστικό πρόγραμμα, με το οποίο έχει μέχρι σήμερα καλύψει το 60% του πληθυσμού, σημειώνοντας ρεκόρ διεθνώς, αναμένεται να συνδράμει την οικονομία να αναπτυχθεί κατά 5% το τρέχον έτος – τα σχετικά προβλέπει ο διεθνής οίκος αξιολόγησης της S&P Global Ratings.

Πάντως, η ισραηλινή οικονομία διαθέτει ανοσία και έναντι δυσάρεστων οικονομικών επιπτώσεων. Το σχεδόν 85% του δημόσιου χρέους είναι εκπεφρασμένο σε σέκελ (στο εθνικό νόμισμα), το οποίο βρίσκεται στα χέρια των τραπεζών και των θεσμικών επενδυτών. Οι αποδόσεις στα 10ετή ομόλογα του Ισραήλ έχουν ανέλθει στο 1,27% από το περίπου 1% πριν από ένα μήνα, αλλά στην ουσία συμβαδίζουν με τις αντίστοιχες αυξήσεις στις αποδόσεις των αμερικανικών τίτλων. Το βασικό μέλημα λίγο καιρό πριν ήταν να μην ενισχυθεί υπερβολικά το σέκελ. Εάν η τωρινή σύρραξη λήξει σε διάστημα μικρότερο του μηνός, η μετά την πανδημία ανάκαμψη του Ισραήλ θα συνεχίσει απρόσκοπτα. Αυτό πιθανώς να αλλάξει, εάν οι εχθροπραξίες παραταθούν πιο πολύ από εκείνες στη Γάζα το 2014, που διήρκεσαν επτά εβδομάδες. Βασικός παράγοντας, που θα το κρίνει αυτό, είναι το εάν εκδηλωθούν ταραχές και σε άλλα σημεία πέραν της Δυτικής Οχθης και της Γάζας. Εντούτοις, ακόμα και τότε, θα χρειαστούν αρκετές αλλεπάλληλες συρράξεις για να τρωθεί δραστικά η προστατευτική ασπίδα της οικονομίας.