ΑΝΑΛΥΣΗ

Ο ελάχιστος εταιρικός φόρος και η ηθική των επενδύσεων

o-elachistos-etairikos-foros-kai-i-ithiki-ton-ependyseon-561386755

Η παγκόσμια κινητοποίηση για την επιβολή ενιαίου φορολογικού συντελεστή στις πολυεθνικές χαίρει της υποστήριξης ορισμένων εκ των μεγαλυτέρων επενδυτών του κόσμου, που ισχυρίζονται ότι η εκμετάλλευση του φορολογικού καθεστώτος περιοχών με χαμηλό συντελεστή αντιβαίνει τις αρχές, έναντι των οποίων οι πρώτες έχουν δεσμευθεί. Επειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις σχετικά με τα περίπλοκα συστήματα που χρησιμοποιούν για να  αποφύγουν τη φορολογία οι κολοσσοί, αύριο Παρασκευή θα συναντηθούν οι υπουργοί της «Ομάδας των Επτά» στη Βρετανία και αναμένεται να ταχθούν υπέρ μιας παγκόσμιας συμφωνίας για την αντιμετώπιση του φαινομένου της απώλειας δισεκατομμυρίων δολαρίων σε φορολογικά έσοδα. «Το ζήτημα δεν είναι η καταβολή υψηλότερου φόρου, αλλά του σωστού φόρου. Θέλουμε οι εταιρείες να μην προβαίνουν σε πρακτικές μέσω συναλλαγών και νομοθετικών κατασκευών που τείνουν στη φοροαποφυγή», τόνισε η αναλύτρια θεμάτων βιωσιμότητας στην KLP Nορβηγίας, Κιράν Αζίζ. Η εταιρεία της διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία 80 δισ. δολαρίων από συνταξιοδοτικά ταμεία.

Η έρευνα της ανθρωπιστικής οργάνωσης ActionAid International συμπεραίνει πως μία «δίκαιη» φορολόγηση των κερδών των Amazon, Apple, Facebook, Alphabet και Microsoft για το 2020 θα μπορούσε ενδεχομένως να αποφέρει 32 δισ. δολάρια στις χώρες της «Ομάδας των Είκοσι». Πανεπιστημιακή έρευνα το 2018 είχε διαπιστώσει πως από τη φοροαποφυγή τα κρατικά ταμεία σε όλο τον κόσμο χάνουν 200 δισ. δολάρια τον χρόνο. Ο στόχος της «Ομάδας των Επτά» είναι ο καθορισμός κανόνων για τη φορολόγηση διασυνοριακών ψηφιακών δραστηριοτήτων καθώς και ενός ελάχιστου φορολογικού συντελεστή πάνω από τα επίπεδα τα οποία ισχύουν σήμερα, σε περιπτώσεις που οι εταιρείες διοχετεύσουν κέρδη μέσω μιας χώρας με χαμηλούς φόρους, τύπου Ιρλανδία, όπου ο φόρος είναι της τάξεως του 12,5%. Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας με κεφάλαια ύψους 1,3 τρισ. δολ., το οποίο δίνει τον τόνο σε πολλά ζητήματα περιβαλλοντικής, κοινωνικής και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), πρόσφατα προκάλεσε μεγάλη εντύπωση με όσα δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλός του, αναφερόμενος σε «επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό» και έλλειψη διαφάνειας στη φορολογία ορισμένων εταιρειών. Το Ταμείο πώλησε μερίδια που είχε σε επτά εταιρείες χωρίς να τις κατονομάσει. Παράλληλα πολλά επενδυτικά κεφάλαια, στα οποία πήρε συνέντευξη το ειδησεογραφικό πρακτορείο Ρόιτερς, δήλωσαν ότι εντείνουν τις συνομιλίες τους για το θέμα με διάφορες εταιρείες και, εάν το κρίνουν απαραίτητο, θα πωλήσουν τις μετοχές τους σε αυτές.

Η KLP έχει υποβάλει ερωτήσεις σε περίπου 100 εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των γιγάντων της Σίλικον Βάλεϊ, που έχουν συνεργασία με επενδυτικά κεφάλαια στις σκανδιναβικές χώρες. «Αυτό που πιστεύουμε είναι ότι θα πρέπει να καταβάλλονται φόροι όταν δημιουργείται πραγματική οικονομική αξία», δήλωσε η κ. Αζίζ για τη λεγόμενη «μετατόπιση κερδών», όπου οι εταιρείες καταχωρίζουν εισοδήματα από πηγές όπως πνευματικά δικαιώματα, λογισμικό ή διπλώματα ευρεσιτεχνίας όχι βάσει του πού δημιουργήθηκαν αλλά του πού οι φορολογικοί συντελεστές είναι χαμηλότεροι. Ο Πίτερ Ράτερ, υπεύθυνος μετοχών στην Royal London Asset Management με κεφάλαια υπό διαχείριση ύψους 150 δισ. λιρών, δήλωσε ότι είχε πωλήσει ή αποφύγει να αγοράσει μετοχές σε ορισμένες εταιρείες βάσει των φορολογικών ρυθμίσεων, που αυτές ακολουθούσαν, και συχνά κατόπιν εντολής των συνταξιοδοτικών ταμείων που έχει ως πελάτες. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει εν κατακλείδι, «ολοένα και συχνότερα η πελατεία μας διατυπώνει την εξής ερώτηση: Ποιες εταιρείες υπάγονται σε σωστό φορολογικό καθεστώς, ώστε να τις επιλέξω ως επενδυτικό προορισμό;». Αξίζει, πάντως, να αναφερθεί ότι ο ορθός φορολογικός σχεδιασμός συνήθως έρχεται σε δεύτερη μοίρα για τους επενδυτές μετά την κλιματική αλλαγή, τα εργασιακά δικαιώματα και τη ρύπανση.