ΑΝΑΛΥΣΗ

Οι σχέσεις Ε.Ε. – Ρωσίας και ο Nord Stream 2

oi-scheseis-e-e-rosias-kai-o-nord-stream-2-561402910

Η αγωνιωδώς αναμενόμενη στρατηγική της Ε.Ε. για ανάσχεση της επιρροής της Ρωσίας δεν αναφέρει τίποτε για τον αγωγό Nord Stream 2, που θα μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία. Και όμως το θέμα έχει αποτελέσει κεντρικό δίλημμα της Ε.Ε. επί χρόνια. 

Το σχετικό έγγραφο εργασίας που έχουν ζητήσει τα κράτη-μέλη ενόψει της συνάντησης των Ευρωπαίων ηγετών την επόμενη εβδομάδα επιβεβαιώνει την πάγια στάση της Ε.Ε. προς τη Ρωσία, αλλά δεν προτείνει ουσιαστικά λύσεις, μολονότι αναγνωρίζει ότι επιδεινώνονται οι σχέσεις με τη Μόσχα. 

Το εν λόγω έγγραφο αναφέρει πως «η Ρωσία είναι η μεγαλύτερη χώρα που γειτονεύει με την Ε.Ε. και παραμένει υπολογίσιμη δύναμη τόσο για την Ευρώπη όσο και για τον κόσμο». 

Παράλληλα, εντοπίζει ορισμένα σημεία έντασης στις σχέσεις με τη Μόσχα, από το γεγονός ότι χρησιμοποιεί χημικά όπλα εναντίον των πολιτικών αντιπάλων, την καταπίεση κάθε αντιπολιτευόμενης φωνής στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και τις διάφορες προσπάθειές της να αποσταθεροποιήσει μέλη της Ε.Ε. και γειτονικές τους χώρες στην ανατολική Ευρώπη.

Το έγγραφο εργασίας της ευρωπαϊκής στρατηγικής, πάντως, υπογραμμίζει ότι η Μόσχα αποδυναμώνεται όλο και περισσότερο, ενώ οι δύο πλευρές έχουν κοινά συμφέροντα και κοινές προκλήσεις παρά τις θεμελιώδεις διαφορές τους. 

Οι προσπάθειες της Ε.Ε. να εναντιωθεί στη Ρωσία έχουν προσκρούσει στην απόφαση της Γερμανίας να ολοκληρώσει τον αγωγό φυσικού αερίου που περνάει από τη Βαλτική Θάλασσα. Η γερμανική κυβέρνηση επιμένει πως ο Nord Stream 2 είναι αναγκαίος για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας που είναι εντελώς ανεξάρτητες από τις πολιτικές σχέσεις της με το Κρεμλίνο. 

Ο αγωγός αυτός, όμως, έχει οδηγήσει τις ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και έχει δημιουργήσει εντάσεις με την Ουάσιγκτον. Ο εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ, επιχείρησε να υποβαθμίσει το θέμα όταν του το έθεσαν κατά την παρουσίαση της ευρωπαϊκής στρατηγικής. «Δεν είναι έργο της Ε.Ε. ο Nord Stream 2», τόνισε στους δημοσιογράφους και υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται για πρόγραμμα της Ε.Ε., ούτε χρηματοδοτείται από την Ε.Ε., για να καταλήξει πως «είναι σχέδιο της Γερμανίας». Η εταιρεία που διαχειρίζεται τον αγωγό άρχισε τις δοκιμές την περασμένη εβδομάδα, ενόψει της συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τον Ρώσο ομόλογό του στη Γενεύη. 

Την Τρίτη, όταν ο κ. Μπάιντεν ήταν στις Βρυξέλλες, η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ένα μηχανισμό με τον οποίο θα συντονίσουν τη στάση τους προς τη Ρωσία. 

Το σχετικό έγγραφο εργασίας για τη στρατηγική της Ε.Ε. προς τη Ρωσία τονίζει πως ο χειρισμός των σχέσεων με τη Ρωσία αποτελεί «κρίσιμη πρόκληση στρατηγικής σημασίας». 

Στα τελικά συμπεράσματά του, το σχετικό έγγραφο αναφέρει πως η Ε.Ε. θα εξακολουθήσει να εναντιώνεται στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να καταγγέλλει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στην Ουκρανία, στη Γεωργία και σε άλλες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες. Αναφέρει επίσης ότι η Ε.Ε. ενδέχεται να εξετάσει την επιβολή περαιτέρω κυρώσεων. 

Σύμφωνα με διπλωματικό μνημόνιο που διέρρευσε στο Bloomberg, πολλές χώρες-μέλη της Ε.Ε. έχουν ζητήσει από την υπηρεσία εξωτερικών σχέσεων της Ε.Ε. να συμπεριληφθούν στη σχετική έκθεση συγκεκριμένες προτάσεις και επιλογές.