ΑΠΟΨΗ

Οι νέες προκλήσεις στην εργασία

oi-nees-prokliseis-stin-ergasia-561454096

Η πανδημία της COVID-19 ώθησε εκατομμύρια ανθρώπους στην εξ αποστάσεως εργασία, με το μέλλον να φαντάζει άγνωστο ως προς την εξέλιξη της κατάστασης. Πλέον, γνωρίζουμε πολύ περισσότερα – και πολλά από αυτά έχουν θετικό πρόσημο. Για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, η εξ αποστάσεως εργασία είναι ευπρόσδεκτη και παραγωγική, παρόλο που η ψηφιακή μετάβαση αποτέλεσε πρόκληση για αρκετές εταιρείες. Υπήρξαν όμως και αρνητικές πτυχές καθώς οι οικονομικές συνέπειες της πανδημίας αποδείχθηκαν ιδιαίτερα σκληρές για τις γυναίκες, τις μειοψηφίες, τους εργαζομένους με χαμηλή ειδίκευση και τις αναδυόμενες οικονομίες.

Η κρίση ανέδειξε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι επιχειρήσεις για τη διατήρηση της συνοχής του κοινωνικού ιστού. Η πρόκληση για τους CEOs ποτέ δεν υπήρξε σαφέστερη. Αν και οι κοινωνικές ανάγκες ποικίλλουν, ο τομέας της εργασίας χρειάζεται να βελτιωθεί για όλους. Τα ηγετικά στελέχη είναι απαραίτητο να επανασχεδιάσουν τον χώρο εργασίας έτσι ώστε να συνάδει με τη νέα πραγματικότητα της πανδημίας, καθώς και να αξιοποιήσουν αυτή τη συγκυρία για τη δημιουργία εργασιακών χώρων όπου διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση.

Πολλές εταιρείες επανεξετάζουν τον τρόπο εργασίας και υιοθετούν ευέλικτα μοντέλα εργασίας που ίσως να γίνουν μόνιμα για πολλούς ρόλους και σε πολλούς κλάδους. 

Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί σημαντική αναδιοργάνωση. Ακόμα πιο δύσκολη είναι η πρόκληση που αντιμετωπίζουν εταιρείες σε κλάδους όπως η φιλοξενία και το λιανικό εμπόριο, όπου αμετάκλητες αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο πιθανόν να απαιτήσουν ακόμα μεγαλύτερες μεταβολές σε βαθιά ριζωμένες συμπεριφορές των πελατών, και στους τρόπους εργασίας των εργαζομένων.

Επιπλέον, αναπόφευκτο είναι στο εξής το γεγονός της μείωσης της σημασίας της γεωγραφικής θέσης. Η εξ αποστάσεως εργασία, σε μαζική κλίμακα, έχει δείξει δυνατότητες εξοικονόμησης κόστους, καθώς παρέχει πρόσβαση σε μια τεράστια δεξαμενή ταλαντούχου ανθρώπινου δυναμικού ανεξαρτήτως τοποθεσίας.

Η επίδραση της COVID-19 θα πρέπει να σηματοδοτήσει μια διεύρυνση των οριζόντων, και όχι τη συρρίκνωσή τους. Στο επίκεντρο της ανάκαμψης θα πρέπει να βρεθούν όσοι έχουν πληγεί περισσότερο, γεγονός που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως έναυσμα για την αντιμετώπιση βαθιά ριζωμένων προβλημάτων σχετικά με τη φύση της εργασίας.

Ενα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων ανακάλυψε ότι δεν διαθέτει τις απαραίτητες δεξιότητες για τη σημερινή εποχή. Η COVID-19 έχει επιδεινώσει την κατάσταση, καθώς συμβάλλει στη συνεχιζόμενη απώλεια θέσεων εργασίας στα χαμηλά και μέσα εισοδήματα σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες.
Οι λύσεις –όπως η δημιουργία θέσεων εργασίας που αντιστοιχίζουν καλύτερα τις δεξιότητες στην αλυσίδα αξίας και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων– είναι ξεκάθαρες, αλλά δύσκολα υλοποιήσιμες. Καθώς οι καταναλωτές και οι επενδυτές αποδίδουν αξία σε επιχειρηματικά μοντέλα που στοχεύουν στο γενικότερο κοινωνικό όφελος, οι επιχειρήσεις θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να συνεχίζουν να είναι κερδοφόρες ώστε να μπορούν να δημιουργούν αξιόλογες θέσεις εργασίας.

Οι επικεφαλής βρίσκονται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή εξαιτίας της COVID-19. Οι CEOs, μετά την αντίδραση στην κρίση, θα πρέπει να στραφούν στην αξιοποίηση των γνώσεων που αποκτήθηκαν με στόχο την αναδιοργάνωση των επιχειρήσεών τους. Θα πρέπει επίσης να αρχίζουν να προβλέπουν τις αλλαγές που έρχονται, καθώς η μετάβαση προς μια πιο ανθρωποκεντρική εκδοχή του καπιταλισμού των ενδιαφερομένων μερών είναι πλέον πραγματικότητα.

Οι πιο επιτυχημένοι ηγέτες θα είναι αυτοί που το 2021 και στο εξής, θα δεσμευτούν για έναν εργασιακό χώρο χωρίς αποκλεισμούς και θα επενδύσουν στους ανθρώπους, όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη.

* Ο κ. Bhushan Sethi είναι Joint Global Leader, People & Organisation, PwC USA και ο κ. Deniz Caglar Organization and Workforce Strategy, PwC Strategy & Principal, PwC USA.