ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η πείνα απειλεί πλέον φτωχά νοικοκυριά

Η πείνα απειλεί πλέον φτωχά νοικοκυριά

Στα ύψη εκτινάσσονται οι τιμές των βασικών ειδών διατροφής εξαιτίας της ανόδου του πληθωρισμού σε όλο τον κόσμο από την Αφρική και την Ασία έως τη Μέση Ανατολή και τις ΗΠΑ, φέρνοντας στον νου τις ημέρες του 2008 και του 2011. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, τον Ιούλιο, οι τιμές των τροφίμων σημείωσαν άνοδο 31% και οι οικογένειες με τα χαμηλότερα εισοδήματα σε πολλές χώρες αρχίζουν να πεινάνε. Η εικόνα είναι κοινή και συχνή είτε πρόκειται για τα σούπερ μάρκετ είτε για τις λαϊκές αγορές, όπως αναφέρει το Bloomberg. Λόγω της ακρίβειας το κρέας είναι συνήθως το πρώτο που φεύγει από το τραπέζι, αφήνοντας χώρο για πιο φθηνές πρωτεΐνες όπως τα αυγά, το γάλα ή τα φασόλια. Σε ορισμένα νοικοκυριά ένα ποτήρι γάλα θεωρείται πολυτέλεια και το γεύονται μόνο τα παιδιά, ενώ και τα φρέσκα φρούτα, που λογίζονταν αναγκαία, τώρα λείπουν.

Ενα μέρος της ανόδου τιμών έχει μεταβατικό χαρακτήρα και πυροδοτείται από τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αν και ορισμένες περιπτώσεις συμφόρησης στην αλυσίδα προκλήθηκαν από την πανδημία και σταδιακά υποχωρούν, οι δομικοί παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή και η αδιάκοπη ζήτηση για εισαγωγές από την Κίνα φαίνεται πως θα παραμείνουν. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι κεντρικές τράπεζες αρκετά συχνά παραβλέπουν τον πληθωρισμό που δημιουργείται στις τιμές τροφίμων και καυσίμων, όταν έρχεται η ώρα να χαράξουν την πολιτική τους, διότι θεωρούνται τα πιο ευμετάβλητα στοιχεία στο τυπικό καλάθι καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών. «Εντούτοις, όταν οι καθημερινοί άνθρωποι σκέφτονται τον πληθωρισμό, ουδόλως θέλουν να εξαιρέσουν τα τρόφιμα και τα καύσιμα», επισημαίνει ο Σανγκ-Τζιν Ουέι, καθηγητής Οικονομικών και Χρηματοπιστωτικών στο Πανεπιστήμιο του Κολούμπια. Δεδομένης της ανόδου του πληθωρισμού που βιώνουν οι καταναλωτές, «θεωρώ ότι υποτιμούμε την ευκαιρία που έχουν οι κεντρικές τράπεζες να λάβουν δραστικότερα μέτρα από όσα οι ίδιες προβλέπουν». Η Ρωσία, μία από τις μεγαλύτερες εξαγωγείς σιτηρών, άρχισε να φορολογεί τις εξαγωγές σίτου τον Φεβρουάριο για να ανακόψει την εγχώρια άνοδο τιμών. Τον Μάιο η Αργεντινή προσωρινά απαγόρευσε τις πωλήσεις βόειου κρέατος στη διεθνή αγορά για τον ίδιο λόγο. Το 2008 και το 2011 οι αυξημένες τιμές στα βασικά είδη διατροφής προκάλεσαν διαδηλώσεις και ταραχές σε 30 και πλέον χώρες στην Αφρική, στην Ασία και στη Μέση Ανατολή, συμβάλλοντας στην πολιτική κινητοποίηση της Αραβικής Ανοιξης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι σημαίνει πληθωρισμός είναι η πενταμελής οικογένεια της μοδίστρας Ναφισάτ Εκερίν, στο Λάγος της Νιγηρίας. Στο νοικοκυριό μπαίνουν δύο μισθοί, αλλά δεν επαρκούν, ενώ το μεγαλύτερο μέρος τους πηγαίνει στα τρόφιμα. «Πηγαίνω στην αγορά και κάνω παζάρια με τους εμπόρους, κάτι που δεν συνέβαινε την περίοδο της πανδημίας», λέει. Και αυτό είναι μάλλον αναμενόμενο, εάν σκεφθεί κανείς ότι τον Ιούλιο στη χώρα ο ετήσιος πληθωρισμός βρισκόταν στο 17% και ο πληθωρισμός των τιμών τροφίμων στο 21%. Τα τέσσερα κιλά φασόλια κοστίζουν 6,8 δολάρια, τριπλάσια από τον Δεκέμβριο, κι ενώ η Ναφισάτ Εκερίν τα μαγείρευε δύο φορές την εβδομάδα, τώρα πλέον δεν υπάρχουν στο τραπέζι.