ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Βρετανία και ΗΠΑ πλήττει περισσότερο η ακρίβεια

Σχεδόν τα μισά νοικοκυριά και στις δύο χώρες βλέπουν εκτίναξη του κόστους ζωής

Βρετανία και ΗΠΑ πλήττει περισσότερο η ακρίβεια

Σε μια παγκόσμια έρευνα της YouGov, η οποία διεξήχθη σε 17 χώρες του κόσμου και συμμετείχαν 18.983 άνθρωποι, το 40% εξ αυτών απάντησε ότι το κόστος ζωής τους έχει εκτιναχθεί μετά το ξέσπασμα της πανδημίας. Στις περιπτώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών το ποσοστό είναι μεγαλύτερο, αφού σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες κάνουν λόγο για ακριβότερη καθημερινότητα, ενώ αντίστοιχα θέματα έχει μόλις το ένα πέμπτο των Δανών και των Σουηδών.

Η έρευνα της YouGov διεξήχθη την περίοδο από 17 έως 28 Αυγούστου και ουσιαστικά αποτυπώνει τα προβλήματα τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν οι πολιτικοί ηγέτες. Ειδικά ένα θέμα που τίθεται είναι εάν θα πρέπει να παρέμβουν όταν βλέπουν ενδείξεις ανόδου των τιμών ύστερα από χρόνια σταθερότητάς τους. Κι αυτό κάνει ορισμένους επενδυτές να προβλέπουν αύξηση επιτοκίων ως ανάχωμα στις πληθωριστικές πιέσεις. Ειδικότερα, στο Ηνωμένο Βασίλειο ο δείκτης πληθωρισμού ενισχύθηκε περισσότερο από το αναμενόμενο, με τον πιο γρήγορο ρυθμό των τελευταίων εννέα ετών. Τον Αύγουστο οι τιμές καταναλωτή ανήλθαν 3,2% σε ετήσια βάση, ήτοι στα υψηλότερά τους από τον Μάρτιο του 2012, όπως αναφέρει η εθνική υπηρεσία στατιστικής.

Το πρόβλημα της ακρίβειας πυροδοτούν και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας. Εξ ου και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως η ισπανική και η ελληνική, σπεύδουν να επέμβουν για να συγκρατήσουν την άνοδο των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ στην περίπτωση της Γαλλίας θα δοθούν επιπλέον επιδόματα θέρμανσης στους μη έχοντες. Αναλυτές προειδοποιούν για επίμονο πληθωρισμό, ο οποίος θα ενισχύεται και όσο η ζήτηση για ενέργεια εντείνεται, επιβαρύνοντας τον οικογενειακό προϋπολογισμό. 

Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες δαπάνες ύψους 580 εκατομμυρίων ευρώ συνολικά για τα φτωχά νοικοκυριά, ώστε να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στα υψηλότερα τιμολόγια ενέργειας. Ο πρωθυπουργός Ζαν Καστέξ τόνισε ότι θα δοθεί ειδικό επίδομα 100 ευρώ τον Δεκέμβριο σε 5,8 εκατομμύρια νοικοκυριά, τα οποία ήδη λαμβάνουν ετησίως 150 ευρώ ως βοήθημα θέρμανσης.

Το ειδικό αυτό βοήθημα δίδεται ενώ οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη ακολουθούν την ανιούσα. Ενόψει χειμώνα οι κυβερνήσεις υποχρεώνονται να παρέμβουν για να ανακουφίσουν τους πληγέντες από την πανδημία καταναλωτές, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα ορθοποδήσει. Ειδικά στη Γαλλία, τα πράγματα λαμβάνουν πιο επείγοντα χαρακτήρα εν αναμονή προεδρικών εκλογών τον Απρίλιο του 2022, ενώ η κυβέρνηση μελετά το ενδεχόμενο να διευρύνει τον αριθμό των δικαιούχων επιδόματος. Ωστόσο, αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί άμεσα να υλοποιηθεί, διότι θα χρησιμοποιηθούν φορολογικά δεδομένα, τα οποία θα ενημερωθούν αρχές του 2022. Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία έχουν λάβει ανάλογα μέτρα χαλιναγώγησης των τιμών ενέργειας. Στη Ρουμανία συζητείται προσωρινό ανώτατο όριο στις τιμές φυσικού αερίου και θα ζητηθούν κατευθύνσεις από την Κομισιόν. 

Τα αυξημένα τιμολόγια ενέργειας πλήττουν, όπως γίνεται αντιληπτό, και τις επιχειρήσεις. Η γαλλική κυβέρνηση θα προβλέψει στον επόμενο προϋπολογισμό κονδύλια ώστε να συνδράμει τις εξαρτημένες από την ενέργεια επιχειρήσεις, καθώς και 2 δισ. ευρώ τα οποία θα δοθούν για ανακαινίσεις σπιτιών και εξοικονόμηση ενέργειας – το ίδιο ποσό που προβλέφθηκε και στον φετινό προϋπολογισμό.

Το διογκούμενο κόστος της ενέργειας υποχρέωσε μεγάλη επιχείρηση λιπασμάτων στη Βρετανία να διακόψει τη λειτουργία δύο εργοστασίων της στη χώρα, διότι δεν δύναται να αντεπεξέλθει και να συνεχίσει την παραγωγή της χωρίς ζημία. Αυτό θεωρείται ως μια πρώτη ένδειξη ότι το πρωτοφανές αγοραστικό ενδιαφέρον για το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα εκτινάσσει τις τιμές τους και απειλεί την ούτως ή άλλως βραδεία ανάκαμψη της οικονομίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο όμιλος CF Industries Holdings ανακοίνωσε ότι διακόπτει τις εργασίες στις μονάδες του Μπέρμιγχαμ και του Ινς εξαιτίας των υψηλών τιμών φυσικού αερίου και δεν γνωρίζει πότε θα αποκατασταθεί η λειτουργία τους.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με τις προμήθειές της σε καύσιμα. Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν για να συμπληρωθούν τα κενά στους αποθηκευτικούς χώρους πριν από την έλευση του χειμώνα. Η δε ροή προμηθειών από τις κορυφαίες εξαγωγικές δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Νορβηγία, είναι περιορισμένη. Επιπλέον, παρατηρείται διένεξη ως προς τις πωλήσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου, διότι οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας αγοράζουν φορτία για να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες. Τέλος, όπως υπογραμμίζει η Goldman Sachs, η κρίση αυτή μπορεί να έχει δεινές επιπτώσεις, αυξάνοντας τις πιθανότητες μπλακ άουτ αυτό τον χειμώνα, που εάν συμβούν θα εκτινάξουν περαιτέρω και τιμές και πληθωρισμό.