ΑΝΑΛΥΣΗ

Η Ελλάδα, ένα απρόσμενο παράδειγμα προς μίμηση

Η Ελλάδα, ένα απρόσμενο παράδειγμα προς μίμηση

Θυμάστε τα προβλήματα της Ελλάδας, όταν πριν από δέκα χρόνια ο κόσμος είχε στρέψει το βλέμμα του σε αυτήν τη μικρή χώρα; Στα μέσα του 2011, μια αποτυχημένη προσπάθεια να αναδιαρθρωθεί το δημόσιο χρέος της είχε προκαλέσει φαινόμενο ντόμινο στην Ευρωζώνης, ωθώντας τη σχεδόν στο χείλος του γκρεμού. Οι αγορές ανησυχούσαν λανθασμένα και υπερβολικά, διότι υπήρχε ο κατά την εκτίμησή τους κίνδυνος να διαλυθεί η Ευρωζώνη. Σήμερα η Ελλάδα αποτελεί μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος, ούσα μία από τις λίγες χώρες της Ευρωζώνης που επέστρεψαν στα προ πανδημίας επίπεδα του ΑΕΠ ήδη από το β΄ τρίμηνο του 2021, όπως και οι ΗΠΑ, και πιθανώς προπορευόμενη ένα εξάμηνο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Κι ενώ η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ακόμη ασθενική, τον τόνο δίνει μια σημαντική άνοδος σε επενδύσεις υψηλού ρίσκου και απόδοσης και, σε ελαφρώς μικρότερο βαθμό, στις δημόσιες δαπάνες. Παρά τα κάποια προβλήματα με τη μετάλλαξη «Δέλτα», τα υψηλής συχνότητας στοιχεία κρατήσεων στα ξενοδοχεία και αεροπορικών αφίξεων φανερώνουν πως η Ελλάδα το γ΄ τρίμηνο εξακολουθεί να τα πηγαίνει αρκετά καλά και ίσως να υπερβεί τις προηγούμενες εκτιμήσεις μας πως μπορεί να απολαύσει μισή κανονική τουριστική περίοδο.

Ανταποκρινόμενος στη δυναμικότερη της αναμενόμενης ανάπτυξη, ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε επιπλέον φοροελαφρύνσεις το 2021 και το 2022 αντίστοιχες με το 1,9% του ετήσιου ΑΕΠ. Είχαν προηγηθεί αποφάσεις για χαλάρωση του βάρους σε επιχειρήσεις και βαρέως πληττόμενα νοικοκυριά και τώρα η Ελλάδα ίσως να εισέρχεται σε έναν ενάρετο κύκλο. Ακριβώς όπως οι υπερβολικές αυξήσεις φόρων μέσα στην κρίση είχαν στραγγαλίσει τμήματα της οικονομίας, σήμερα οι φοροαπαλλαγές μπορεί να ενισχύσουν την προσφορά και τη ζήτηση ταυτοχρόνως. Ακόμη και με στέρεη ανάπτυξη στο 6% ή και κατά τι υψηλότερη το τρέχον έτος, το πραγματικό ΑΕΠ το 2021 θα παραμένει 28% χαμηλότερο από το ρεκόρ του 2007 και ελάχιστα υπεράνω των επιπέδων του 1998 προ της εισαγωγής του ευρώ. Η Ευρωζώνη συνολικά αύξησε το μέγεθος της οικονομίας της την περίοδο αυτή σχεδόν κατά 33%. Το ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να είναι πολύ μικρότερη από όσο ήταν το 2007, φανερώνει αφενός την κλίμακα της ελληνικής κρίσης πριν από 10 χρόνια, αφετέρου την αναπτυξιακή δυναμική της, εάν εφαρμόσει ορθή πολιτική. Οσο διαφορετική και αν είναι η Ελλάδα, μπορεί να δώσει μαθήματα σε άλλες χώρες. Πρώτον, αφότου η ανάγκη στήριξης εταιρειών και νοικοκυριών μετά τον εγκλεισμό υποχώρησε, η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να επικεντρωθεί στην απασχόληση μέσω δημοσίων επενδύσεων και ανταγωνιστικής φορολογίας ως κινήτρου για ιδιωτικές επενδύσεις. Η Ελλάδα αυτό κάνει τώρα. Δεύτερον, οι αναπτυξιακές μεταρρυθμίσεις για τόνωση της προσφοράς τελικά μετρούν περισσότερο από πολιτικές εστιασμένες μόνο στη ζήτηση.

* Οι κ. Holger Schmieding, Kallum Pickering και Salomon Fiedler είναι οικονομολόγοι της Berenberg Bank.