ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Επιταχύνθηκε για 5ο μήνα ο πληθωρισμός στην Τουρκία

Αγγίζει το 20% – Εκρηκτική άνοδος και των τιμών της ενέργειας

epitachynthike-gia-5o-mina-o-plithorismos-stin-toyrkia-561570577

Συνεχίζει απρόσκοπτα την ανοδική του πορεία ο πληθωρισμός στην Τουρκία, συμπιέζοντας όλο και περισσότερο την αγοραστική δύναμη και το βιοτικό επίπεδο του μέσου Τούρκου πολίτη, με την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας να εγκυμονεί όλο και μεγαλύτερα δεινά για την οικονομία της χώρας.  Δύο εβδομάδες μετά τη δεύτερη σε δύο μήνες –και αυτή τη φορά επιθετική– μείωση των επιτοκίων της λίρας κατά 200 μονάδες βάσης, τα τελευταία στοιχεία φέρουν τον πληθωρισμό να έχει επιταχυνθεί για πέμπτο συναπτό μήνα τον Οκτώβριο στο 19,89%, παραμένοντας δηλαδή  μια ανάσα από το 20%.

Ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων, που στην Τουρκία αντιπροσωπεύει περίπου το 1/4 των εξόδων ενός νοικοκυριού, επιβραδύνθηκε στο 27,41% από το 28,79% του Σεπτεμβρίου, μολονότι η τουρκική λίρα συνεχίζει την πτωτική της πορεία και πλησιάζει την ισοτιμία των 10 λιρών προς το δολάριο και παρά τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα που έχουν οδηγήσει τις τιμές στα ύψη παγκοσμίως. Παραμένει πάντως και πάλι σαφώς πάνω από τις επίσημες εκτιμήσεις που έδωσε στη δημοσιότητα η κεντρική τράπεζα την περασμένη εβδομάδα και μιλούν για επιτάχυνσή του στο 23,4% από το 15% στο οποίο βρισκόταν τον Ιούλιο.

Η τιμή του φυσικού αερίου για τα εργοστάσια της χώρας σημείωσε άνοδο 46,8%.

Τον τουρκικό λαό περίμενε, άλλωστε, μια εξαιρετικά δυσάρεστη έκπληξη αυτήν την εβδομάδα, όταν οι τιμές του φυσικού αερίου κατέγραψαν άλμα και απειλούν να δώσουν νέα ώθηση στον πληθωρισμό και τη δυσφορία που καλλιεργεί στην κοινή γνώμη της Τουρκίας η κακοδιαχείριση της οικονομίας από την κυβέρνηση Ερντογάν. Η τιμή του φυσικού αερίου για τα εργοστάσια της χώρας σημείωσε άνοδο 46,8%. Η ακριβή ενέργεια εγκυμονεί τον κίνδυνο ραγδαίας περαιτέρω επιτάχυνσης του πληθωρισμού στην Τουρκία, που είναι ενεργειακά εξαρτημένη από τις εισαγωγές. Καλύπτει με εισαγωγές πάνω από το 93% των αναγκών της σε πετρέλαιο και το 98% σε φυσικό αέριο, με τις εισαγωγές να προέρχονται κατά κύριο λόγο από τη Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν και το Ιράν. Σε αντίθεση, όμως, με άλλες χώρες που έχουν πληγεί από την άνοδο των τιμών της ενέργειας, στην Τουρκία ο πληθωρισμός επιταχύνεται συνεχώς εξαιτίας της δραματικής υποτίμησης της λίρας. Το νόμισμα έχασε σχεδόν 7% της αξίας του έναντι του δολαρίου μόνο μέσα στον Οκτώβριο, ενώ από την αρχή του έτους έχει υποτιμηθεί κατά περίπου 23%, σημειώνοντας τη χειρότερη πορεία ανάμεσα σε όλα τα νομίσματα των αναδυόμενων αγορών. Σημειωτέον, ότι πριν από μόλις μία δεκαετία η ισοτιμία της τουρκικής λίρας ήταν 1,8 προς ένα δολάριο.

Η ακριβή ενέργεια θα πλήξει περαιτέρω τα οικονομικά των τουρκικών νοικοκυριών, που σύμφωνα με την Τουρκική Ενωση Διανομέων Φυσικού Αερίου αντιπροσωπεύουν το 32,3% της κατανάλωσης φυσικού αερίου στη χώρα και ακολουθούν τα εργοστάσια με 28,6% της κατανάλωσης και οι βιομηχανίες με  26,7%. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Ενέργειας, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα εξαρτάται κατά 25,6% από το φυσικό αέριο. Ενας βαρύς χειμώνας θα αυξήσει τη ζήτηση για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια από τα νοικοκυριά και πιθανώς θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο τις τιμές του καυσίμου και σε ακόμη μεγαλύτερη δυσπραγία την πλειονότητα του λαού. Από την πλευρά του, πάντως, ο διοικητής της Τράπεζας της Τουρκίας,  Σαχάπ Καβτσίογλου, υποστήριξε την περασμένη εβδομάδα πως η τελευταία μείωση των επιτοκίων θα σταθεροποιήσει τόσο το νόμισμα όσο και τις τιμές καταναλωτή στη χώρα. Ισχυρίστηκε πως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την αύξηση του πληθωρισμού και την πτώση της τουρκικής λίρας, ενώ χαρακτήρισε «ευκαιρία» την πανδημία και τόνισε πως η Τουρκία άρπαξε αυτήν την ευκαιρία για να αναδειχθεί σε κέντρο παραγωγής και να επεκτείνει τις εξαγωγές της χάρη στο φθηνό νόμισμά της. Υποστήριξε επίσης πως το φθηνό νόμισμα θα διευκολύνει τη χώρα του να αντιστρέψει το χρόνιο πρόβλημα του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, καθώς αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι η Τουρκία εισάγει συνήθως περισσότερα από όσα εξάγει.

Προέβλεψε μάλιστα πως μια από τις παγιωμένες παθογένειες της τουρκικής οικονομίας, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, θα αντιστραφεί σε πλεόνασμα. Ο ισχυρισμός του βασίστηκε προφανώς στο ότι τον Αύγουστο η Τουρκία εμφάνισε έπειτα από πολύ καιρό πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, κυρίως χάρη στην ανάκαμψη του τουρισμού μετά την άρση των μέτρων κατά της πανδημίας. Οι περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές προεξοφλούν, πάντως, πως αυτό θα αντιστραφεί και πάλι σε έλλειμμα μόλις επιταχυνθεί η ανάπτυξη της οικονομίας.