ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ο περίπλοκος λόγος προκαλεί σύγχυση

o-periplokos-logos-prokalei-sygchysi-2302754

Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, οι επίσημες ανακοινώσεις της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) έγιναν τόσο δυσανάγνωστες, που χρειαζόταν κανείς τουλάχιστον τετραετείς σπουδές για να τις κατανοήσει. Αυτό φαίνεται να αλλάζει σιγά σιγά, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters. Από τον Φεβρουάριο του 2018, όταν ο Τζερόμ Πάουελ ανέλαβε τα ηνία της Fed, οι επίσημες ανακοινώσεις που εκδίδονται μετά τις τακτικές συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου έχουν γίνει λιγότερο περίπλοκες. Συν τοις άλλοις, τα σχόλια του κεντρικού τραπεζίτη των ΗΠΑ στις συνεντεύξεις Τύπου είναι πιο απλά και άρα προσβάσιμα στον μέσο ακροατή. Αφενός, η αλλαγή αυτή είναι μέρος της προσπάθειας του κ. Πάουελ να απλοποιήσει τον τρόπο επικοινωνίας της Fed. Αφετέρου, οι μηχανισμοί της ίδιας της Fed απλοποιούνται, καθώς εγκαταλείπει τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης που εφάρμοζε επί μία ολόκληρη δεκαετία μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση. Σε αυτά τα μέτρα συμπεριλαμβάνονταν οι αγορές αμερικανικών ομολόγων από τις τράπεζες για την ενίσχυση της ρευστότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οσο μη συμβατικά ήταν τα μέσα που χρησιμοποιούσε η Fed για να καταπολεμήσει την κρίση του 2008 και τη συνακόλουθη ύφεση στις ΗΠΑ, τόσο πιο περίπλοκος γινόταν ο γραπτός λόγος της Fed, αλλά και ο προφορικός λόγος των υψηλόβαθμων αξιωματούχων της.

Ενώ ορισμένοι θεωρούν πως οι απότομες διακυμάνσεις στις αγορές περιορίζονται όταν υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια, κάποιες από τις δηλώσεις του Πάουελ έχουν επιτύχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Δηλαδή η απλή γλώσσα σε θέματα νομισματικής πολιτικής μπορεί να επιτύχει και το αντίθετο, μη επιθυμητό αποτέλεσμα.

Οι έμπειροι αναγνώστες των επίσημων ανακοινώσεων της Fed καταλήγουν στο συμπέρασμα πως, όταν ήταν περίπλοκος ο γραπτός λόγος, προκαλούνταν μεγαλύτερη μεταβλητότητα στους δείκτες των αγορών. Δεν είναι ξεκάθαρο, όμως, εάν η πρόσφατη απλοποίηση των ανακοινώσεων της Fed έχει βοηθήσει την κοινή γνώμη να κατανοήσει καλύτερα τα σχέδια της ομοσπονδιακής τράπεζας ή εάν έχει βελτιώσει τον τρόπο που οι αγορές ερμηνεύουν σωστά τις προθέσεις της.

«Θα περίμενε κανείς πως θα μειωνόταν η μεταβλητότητα των αγορών», σχολιάζει ο Τσάρλς Καλομοίρης, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Οι επενδυτές έχουν γίνει τελευταία πιο νευρικοί διότι επικρατεί αβεβαιότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και κατ’ επέκταση την πολιτική της Fed. Παραδείγματος χάριν, ο κ. Πάουελ δεν άλλαξε τον Δεκέμβριο παλαιότερη διατύπωση της Fed που έλεγε πως είναι «αυτόματη» η διαδικασία μείωσης των τοποθετήσεων σε αμερικανικά ομόλογα. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές των μετοχών παρουσίασαν μεγάλη πτώση, διότι οι επενδυτές ανέμεναν μεγαλύτερη ευελιξία από τη Fed.

Αναλύοντας τις επίσημες ανακοινώσεις της Fed από το 1994 μέχρι το 201, συμπεραίνει κανείς πως ήταν μεγαλύτερες οι διακυμάνσεις των αγορών όταν ο γραπτός λόγος ήταν πιο περίπλοκος. «Δεν παίζει ρόλο μόνον τι λες αλλά και ο τρόπος που το λες», σχολιάζει ο Ντέιβιντ – Γιαν Γιάνσεν, οικονομολόγος στην κεντρική τράπεζα της Ολλανδίας.

Ορισμένοι ερευνητές εξετάζουν μέχρι και τον συνδυασμό των λέξεων που συσχετίζονται με την αυστηρή ή τη χαλαρή νομισματική πολιτική. Στις 6 Φεβρουαρίου, ο κ. Πάουελ είχε δηλώσει πως οι υπεύθυνοι για τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ προσπαθούν να συντάξουν τις επίσημες ανακοινώσεις με τρόπο που να είναι κατανοητές από την Wall Street. Προσέθεσε, όμως, πως και ο ίδιος χρησιμοποιεί δικές του εκφράσεις για να γίνεται ευκολότερα αντιληπτός. Τον Ιανουάριο, όμως, ο κ. Πάουελ κατέφυγε σε μία πιο περίπλοκη γλώσσα στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση της Fed. Ο λόγος είναι ότι έπρεπε να εξηγήσει γιατί η ομοσπονδιακή τράπεζα θα διατηρήσει σταθερό το κόστος δανεισμού στην αμερικανική οικονομία.

* Ο κ. Jason Lange είναι αρθρογράφος του Reuters.