ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ο καπιταλισμός στον ρόλο του κακού

wallstreet-thumb-large-thumb-large

Ο καπιταλισμός είναι ο «κακός» στην αναμέτρηση των υποψηφίων για το χρίσμα των Δημοκρατικών ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2020 στις ΗΠΑ. Οι υποψήφιοι συμφωνούν πως το οικονομικό σύστημα έχει βοηθήσει κυρίως τους πλουσίους. Ακόμη και στη Wall Street, όπου δεν καρποφορεί ο σοσιαλισμός, η πεποίθηση αυτή αποκτά όλο και μεγαλύτερο έρεισμα.

Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η Wall Street έχει μετατραπεί στον «κακό» της οικονομίας. Ο θυμός αυτός έχει σήμερα επεκταθεί στις ρίζες του συστήματος. Η γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν, μια από τις επικρατέστερες υποψηφίους για το χρίσμα των Δημοκρατικών, μίλησε για διαρθρωτικές αλλαγές στην οικονομία. Ο κυβερνήτης της Ουάσιγκτον Τζέι Ινσλι είπε πως δεν είναι δίκαιο να κερδίζει ο διευθύνων σύμβουλος της αλυσίδας McDonalds χιλιάδες φορές περισσότερα χρήματα από τους υπαλλήλους. Ο κεντρώος και πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έχει δηλώσει πως ο καπιταλισμός θα πρέπει να ανασυνταχθεί.

Οι θέσεις αυτές συνοδεύονται με προοδευτικά σχέδια για την οικονομία. Κάποια από αυτά επικεντρώνονται στη δημιουργία ενός κρατικού συστήματος υγείας ή στη διαγραφή φοιτητικών δανείων 1,6 τρισ. δολαρίων. Εχουν, επίσης, ληφθεί πρωτοβουλίες για την αύξηση των φόρων στις εταιρείες και στους πλουσίους που θεωρείται πως απολαμβάνουν επί σειράν ετών ευνοϊκή μεταχείριση σε σχέση με τους υπολοίπους. Στο στόχαστρο έχουν τεθεί ο φαρμακευτικός, ο τεχνολογικός, ο πετρελαϊκός και άλλοι κλάδοι της οικονομίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και άλλα μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος χαρακτηρίζουν σοσιαλιστές τους πολιτικούς αντιπάλους τους. Ο μοναδικός, ωστόσο, από τους υποψηφίους των Δημοκρατικών που εντάσσεται σε αυτήν την κατηγορία είναι ο Μπέρνι Σάντερς. Ολοι, όμως, οι υποψήφιοι εκμεταλλεύονται τη δυσφορία των πολιτών, η οποία οδήγησε τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα. Ορισμένα από αυτά τα επιχειρήματα έχουν βάση. Το 20% των νοικοκυριών με τα υψηλότερα εισοδήματα εισπράττει το 51% των ετήσιων εισοδημάτων στις ΗΠΑ από το 2012, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Εκεί αποδίδεται, εξάλλου, ότι το 44% των Δημοκρατικών και το 55% των μελών του κόμματος κάτω από την ηλικία των 30 ετών έχουν καλλιεργήσει αρνητική άποψη για τον καπιταλισμό, αντί του 33% που ισχύει για την κοινή γνώμη, όπως δείχνει σφυγμομέτρηση του Pew Research Center.

Ακόμη και οι δισεκατομμυριούχοι εκφράζουν τις ίδιες ανησυχίες. Ο Ρέι Ντάλιο, ιδρυτής της εταιρείας κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνου Bridgewater, θεωρεί πως ο καπιταλισμός θα πρέπει να ανασυγκροτηθεί. Ο Γουόρεν Μπάφετ θεωρεί πως το υφιστάμενο οικονομικό σύστημα έχει «συμπεριφερθεί» εξαιρετικά για τους υπερβολικά πλουσίους, όπως είναι ο ίδιος. Η ελεύθερη αγορά είναι πια ο «κακός» της παρέας. Οι αλλαγές θα πρέπει να είναι αναμενόμενες εάν ένας Δημοκρατικός κερδίσει τις εκλογές του 2020.