ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ενα βήμα πιο κοντά στην ύφεση η Γερμανία

Ενα βήμα πιο κοντά στην ύφεση η Γερμανία

Ενισχύονται οι φόβοι πως η γερμανική οικονομία οδεύει προς ύφεση, μετά τη μείωση της βιομηχανικής παραγωγής τον Ιούνιο σχεδόν στον μεγαλύτερο βαθμό της τελευταίας δεκαετίας. Η αβεβαιότητα που προκαλεί ο εμπορικός πόλεμος αναγκάζει τις επιχειρήσεις να αναβάλουν επενδύσεις, ενώ η επιβράδυνση τόσο της Ευρωζώνης όσο και της παγκόσμιας οικονομίας το τελευταίο διάστημα περιορίζει τη ζήτηση και πλήττει σκληρά την εξαγωγική γερμανική οικονομία.

Η βιομηχανική παραγωγή της Γερμανίας υποχώρησε τον Ιούνιο κατά 5,2% σε ετήσια βάση και κατά 1,5% σε σύγκριση με τον Μάιο. Μετά την αναθεώρηση των στοιχείων α΄ τριμήνου, προκύπτει ότι η βιομηχανική παραγωγή στη Γερμανία έχει μειωθεί για τέσσερα συνεχόμενα τρίμηνα, κάτι που έχει συμβεί μόλις δύο ακόμη φορές στο παρελθόν, την περίοδο 2008-2009 και την περίοδο 1992-1993. Το μόνο θετικό στοιχείο είναι πως η αθροιστική συρρίκνωση της βιομηχανικής παραγωγής το διάστημα 2018-2019 ανήλθε στο 4%, ενώ την περίοδο της παγκόσμιας κρίσης είχε φτάσει στο 20% και στις αρχές της δεκαετίας του ’90 είχε ανέλθει στο 10%. Ο Κάρστεν Μπρζέσκι, επικεφαλής οικονομολόγος της ING στη Γερμανία, χαρακτήρισε τη συρρίκνωση του Ιουνίου «καταστροφική», εξηγώντας ότι «οι προοπτικές της Γερμανίας επιδεινώνονται, αλλά η ανάληψη δράσης από την ΕΚΤ δεν θα αλλάξει θεαματικά την κατάσταση. Είτε θα βελτιωθεί το εξωτερικό περιβάλλον είτε η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει την υιοθέτηση επενδυτικού πακέτου». Η γερμανική κεντρική τράπεζα προβλέπει πλέον πως η οικονομία της χώρας συρρικνώθηκε στη διάρκεια του β΄ τριμήνου, ενώ η συνεχιζόμενη υποχώρηση της επιχειρηματικής και επενδυτικής εμπιστοσύνης ενισχύει το ενδεχόμενο η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης να οδεύει προς ύφεση. Πέρυσι, η Γερμανία είχε αποφύγει μετά βίας την τεχνική ύφεση (δύο συνεχόμενα τρίμηνα με αρνητική ανάπτυξη), καθώς το ΑΕΠ είχε συρρικνωθεί κατά 0,2% το γ΄ τρίμηνο του 2018 (σε σύγκριση με το β΄), ενώ είχε μείνει στάσιμο το δ΄ τρίμηνο.

Ακολούθησε ανάκαμψη του ΑΕΠ κατά 0,4% το α΄ τρίμηνο του 2019, ωστόσο δεν θα πρέπει να αποκλειστεί αναθεώρησή του προς το χειρότερο μετά τη σημαντική αναθεώρηση της βιομηχανικής παραγωγής. Ακόμη χειρότερη είναι η υποψία ότι η συρρίκνωση του γερμανικού κλάδου της μεταποίησης έχει αρχίσει να επεκτείνεται και στον γερμανικό κλάδο των υπηρεσιών, καθώς ο δείκτης υπευθύνων παραγγελιών (PMI) της εταιρείας IHS Markit διαμορφώθηκε τον Ιούλιο σημαντικά χαμηλότερα από την αρχική εκτίμηση. Η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, η κρίση στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία και οι απειλές αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε. χωρίς συμφωνία και της επιβολής αυξημένων δασμών από τις ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα έχουν μετατρέψει τη γερμανική οικονομία από τον κινητήριο μοχλό της Ευρωζώνης σε μία με τη χαμηλότερη ανάπτυξη. Η γερμανική κυβέρνηση έχει αναθεωρήσει την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της οικονομίας το 2019 στο 0,5% από 1% προηγουμένως. Η ΕΚΤ έχει αναγκαστεί να αλλάξει πορεία, καθώς η ανάκαμψη της Ευρωζώνης που προέβλεπε για το β΄ εξάμηνο του 2019 φαίνεται πως δεν θα έρθει ποτέ και ετοιμάζεται να μειώσει τον Σεπτέμβριο ακόμη περισσότερο το επιτόκιο δανεισμού για τις πλεονάζουσες καταθέσεις των εμπορικών τραπεζών στην κεντρική τράπεζα και να ανακοινώσει την επανέναρξη του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης.

Ασφαλείς επενδύσεις

Οι ανησυχίες για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και της Ευρωζώνης, οδήγησαν και χθες πολλούς επενδυτές να εγκαταλείψουν επενδυτικές επιλογές με μεγαλύτερο ρίσκο και να στραφούν στην ασφάλεια των κρατικών ομολόγων και στον χρυσό. Η αύξηση της ζήτησης οδήγησε χθες σε μεγάλη άνοδο της τιμής των αμερικανικών δεκαετών ομολόγων, με την απόδοσή τους να υποχωρεί κατά 11 μονάδες βάσης στο 1,593%, δηλαδή το χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2016. Η απόδοση του γερμανικού δεκαετούς υποχώρησε κατά 5 μονάδες βάσης, στο -0,588%.

Ωστόσο, η υποχώρηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων μεγάλων οικονομιών αποτελεί ένδειξη έντονης ανησυχίας των επενδυτών περί κλιμάκωσης του εμπορικού πολέμου και επιδείνωσης των αναπτυξιακών προοπτικών. Βέβαια, οι επενδυτές υπολογίζουν ακόμη πως η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέο γύρο αγοράς κρατικών ομολόγων, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την τιμή τους.

Παράλληλα, οι απειλές περί κλιμάκωσης των δασμών από πλευράς ΗΠΑ προκαλούν έντονη νευρικότητα στα Δ.Σ. πολλών εταιρειών, που φοβούνται ότι θα ακολουθήσει μείωση κερδών και πως οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες δεν διαθέτουν πλέον τόσο αποτελεσματικά μέσα ώστε να ενισχύσουν την οικονομία. Η τιμή του χρυσού έσπασε χθες το όριο των 1.500 δολαρίων ανά ουγγιά για πρώτη φορά μετά έξι χρόνια, δείχνοντας πόσο νευρικοί είναι οι επενδυτές εν μέσω όλων των αρνητικών εξελίξεων στο παγκόσμιο εμπόριο.