ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Δούρειος ίππος» η αυτοκινητοβιομηχανία για τη Γερμανία

«Δούρειος ίππος» η αυτοκινητοβιομηχανία για τη Γερμανία

Η Tesla ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα την ανέγερση ενός θηριώδους εργοστασίου κοντά στο Βερολίνο. Το εργοστάσιο θα δημιουργήσει έως και 8.000 θέσεις εργασίας και θα παράγει έως και 150.000 αυτοκίνητα ετησίως. Δύο εβδομάδες μετά, η Audi ανακοίνωσε μια δυσάρεστη είδηση, ότι θα καταργήσει 9.500 θέσεις στη Γερμανία μέχρι το 2025. Οι δύο ειδήσεις επιβεβαιώνουν τη φήμη ότι η Γερμανία απέτυχε να εκμεταλλευτεί το μέλλον. Εφησύχασε για πολύ καιρό, οικονομικά και πολιτικά, στις παλαιές της δόξες.

Επί δεκαετίες, τα αυτοκίνητα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με τη διεθνή της εικόνα και συνεισέφεραν στη διαμόρφωση της διεθνούς της ταυτότητας: οι Γερμανοί αγαπούσαν τα αυτοκίνητα. Τα αυτοκίνητα ήταν ένα ισχυρό σύμβολο του οικονομικού θαύματος που έβγαλε τη χώρα από την κατάθλιψη της μεταπολεμικής εποχής, ενώ αποτέλεσαν απόδειξη της εφευρετικότητας των Γερμανών μηχανικών, η οποία θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε ειρηνικές βιομηχανίες. Σήμερα, όμως, η σχέση των Γερμανών με τα αυτοκίνητα μπορεί στην καλύτερη περίπτωση να χαρακτηριστεί αμφιλεγόμενη. Η αυτοκινητοβιομηχανία εξακολουθεί να είναι βασικός πυλώνας της οικονομίας: το 2018, περισσότερες από 800.000 θέσεις εργασίας ήταν εξαρτημένες από την αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία απέφερε περισσότερα από 400 δισ. δολάρια σε έσοδα, εκ των οποίων τουλάχιστον τα δύο τρίτα έρχονταν από το εξωτερικό. Οι σημαντικότερες αγορές για τις αυτοκινητοβιομηχανίες και τους προμηθευτές της Γερμανίας είναι η Κίνα και η ΗΠΑ. Η επιρροή της Κίνας αυξάνεται συνεχώς. Φέτος, 40% των εσόδων για τις αυτοκινητοβιομηχανίες θα έρθει από την Κίνα.

Ωστόσο, αυτή η εξάρτηση της Γερμανίας από τις εξαγωγές την καθιστά ευάλωτη. Η εξάρτησή της από ξένες αγορές –με επίκεντρο τα αυτοκίνητα, το πρώτο εξαγωγικό προϊόν της χώρας– μειώνει το περιθώριο για ελιγμούς.

Για παράδειγμα, όσον αφορά τις υπερατλαντικές της σχέσεις, η Γερμανία όφειλε να επενδύσει αδρά σε πολιτικό επίπεδο, προκειμένου να προστατεύσει την αυτοκινητοβιομηχανία της. Η Γερμανία προσπάθησε να μην προκαλέσει τον θυμό του προέδρου Τραμπ, διότι ακόμη υπάρχει η απειλή για επιβολή δασμών ύψους 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. Εντός της Ε.Ε. η Γερμανία επίσης επένδυσε, ώστε να προστατεύσει την αυτοκινητοβιομηχανία της. Οταν η Ε.Ε. επέβαλε το 2013 όρια στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα για τα αυτοκίνητα, η Μέρκελ κατάφερε να αλλάξει την πρόταση της Κομισιόν προς όφελος των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών. Δεν μπορούσε, όμως, να επαναλάβει το κόλπο το 2018. Το 2020, θα εφαρμοστούν νέοι και αυστηρότεροι κανόνες.

Παραδόξως, η αυτοκινητοβιομηχανία της αποδυναμώθηκε, σύμφωνα με τους ειδικούς. Λόγω των χαμηλών ευρωπαϊκών ορίων στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες δεν είχαν κίνητρο να εκσυγχρονίσουν τα μοντέλα τους. Οσο λοιπόν συνέχιζαν να παράγουν και να πωλούν οχήματα που μοιάζουν με τανκ, εταιρείες όπως η Tesla εξελίχθηκαν ραγδαία, αφήνοντας τη Γερμανία ανήμπορη να εξασφαλίσει την εύνοια ορισμένων αγορών και «σκουριασμένη» όσον αφορά την τεχνολογία.