ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Aμεσος αντίκτυπος στην αγορά πετρελαίου από το σκηνικό έντασης ΗΠΑ-Ιραν

14s10opec

Για μία ακόμη φορά, η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη νευραλγική περιοχή της Μέσης Ανατολής επαναφέρει την ανησυχία για το ενδεχόμενο ελλείψεων στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και οδηγεί αναπόφευκτα σε άλμα των τιμών του «μαύρου χρυσού».

Η αντίδραση της αγοράς πετρελαίου στην είδηση της δολοφονίας του Κασέμ Σουλεϊμανί ήταν ακαριαία προχθές, με τις τιμές να σημειώνουν άνοδο σχεδόν τριών δολαρίων το βαρέλι. Eφεραν, έτσι, το αργό ΗΠΑ κοντά στα 69 δολάρια το βαρέλι και το Brent σε άνοδο σχεδόν 5%, στα 71,12 δολάρια το βαρέλι. Η εκτίναξη των τιμών συμπαρέσυρε, άλλωστε, σε άνοδο τις μετοχές των πετρελαϊκών εταιρειών στην αγορά του Λονδίνου, με την ΒΡ να καταγράφει κέρδη 1,5% και τη Royal Dutch Shell κέρδη 1,4%.

Η ανησυχία επικεντρώνεται στην προοπτική εμπλοκής του Ιράν σε πολεμική αντιπαράθεση και στο ενδεχόμενο να κλείσει η Τεχεράνη τα Στενά του Ορμούζ από τα οποία διέρχεται πάνω από το 20% του πετρελαίου. Στην περιοχή βρίσκονται ορισμένες από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες: Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιράκ, Κατάρ και Κουβέιτ. Διαθέτουν μεν αγωγούς μεταφοράς του «μαύρου χρυσού» με τους οποίους μπορούν να παρακάμψουν τα Στενά, αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν το σύνολο του πετρελαίου τους στις διεθνείς αγορές. Εν ολίγοις, σε περίπτωση εμπλοκής του Ιράν σε εμπόλεμη σύρραξη, είναι πιθανό να εμφανιστούν ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ανοικτό είναι, άλλωστε, το ενδεχόμενο να επιτεθεί το Ιράν στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις άλλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών της περιοχής.

«Η γεωπολιτική επέστρεψε και θα έχει σοβαρές επιπτώσεις σε πολλές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων», σχολίασε μιλώντας στο Reuters o  Σαλμάν Αχμέντ, αναλυτής επενδύσεων στη Lombard Odier, που θεωρεί ότι όλα θα εξαρτηθούν από την αντίδραση της Τεχεράνης. Ορισμένοι αναλυτές της αγοράς εκτιμούν, πάντως, ως υπερβολική την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου. Σε αντίθεση με παλαιότερες πετρελαϊκές κρίσεις, όπως εκείνες της δεκαετίας του 1970 και των αρχών της δεκαετίας του 1990, στην παρούσα συγκυρία ο αντίκτυπος στην προσφορά πετρελαίου αναμένεται να είναι μικρότερος. Ο λόγος είναι ότι έχει μεσολαβήσει η λεγόμενη σχιστολιθική επανάσταση στις ΗΠΑ, η πυρετώδης εξόρυξη και παραγωγή πετρελαίου από σχιστολιθικά πετρώματα στο έδαφος της υπερδύναμης. Το σχιστολιθικό πετρέλαιο εκτιμάται πως μπορεί να καλύψει σχετικά γρήγορα τυχόν ανεπάρκειες στην προσφορά πετρελαίου και να αποτρέψει, έτσι, μια επικίνδυνη για την παγκόσμια οικονομία εκτίναξη των τιμών της ενέργειας.