ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Χωρίς ηθικό δίλημμα οι κινήσεις της Fed

choris-ithiko-dilimma-oi-kiniseis-tis-fed-2373549

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών (Fed) έχει αρχίσει να διοχετεύει τρισεκατομμύρια δολάρια στον οικονομικό μηχανισμό για να αμβλύνει τις επιπτώσεις από την πανδημία, αλλά υπάρχει μια διαφορά σε σύγκριση με την αντίστοιχη κινητοποίησή της όταν είχε ξεσπάσει η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση.

Στη σημερινή συγκυρία δεν υπάρχει πλέον το ηθικό δίλημμα του να διασωθεί ή όχι μια εταιρεία η οποία έχει βρεθεί σε δυσχερή θέση λόγω δικών της σφαλμάτων. Οπότε, με τον τρόπο αυτό η ομοσπονδιακή τράπεζα έχει λυμένα τα χέρια της να κάνει και περισσότερα και γρηγορότερα από όσα τόλμησε να πράξει πριν από μία δεκαετία, την τελευταία φορά δηλαδή που της ζητήθηκε να λάβει επείγοντα μέτρα για την προστασία της οικονομίας.

Τότε, την περίοδο 2007-2009, οι ιθύνοντες κατ’ εξακολούθηση είχαν εκφράσει τον προβληματισμό τους για το γεγονός ότι, διασώζοντας τράπεζες και γενικότερα κεφαλαιαγορές, θα ήταν σαν να τις επιβραβεύει που ανέλαβαν χωρίς περίσκεψη διάφορους επενδυτικούς κινδύνους. Επιπλέον, υπήρξε και αντίδραση εκ μέρους μελών του Κογκρέσου, διότι ορισμένοι είχαν κατηγορήσει τη Fed ότι επεκτείνεται σε πεδία δημοσιονομικά με το να διαλέγει στην ουσία ποιοι θα είναι οι νικητές και ποιοι οι ηττημένοι.

Το 2011 ο κυβερνήτης της πολιτείας του Τέξας, Ρικ Πέρι, ο οποίος επίσης συμμετείχε στη διαδικασία επιλογής προεδρικού υποψηφίου στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, χαρακτήρισε το επιθετικό πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Fed «σχεδόν προδοτικό» και προειδοποιούσε τον τότε πρόεδρό της Μπεν Μπερνάνκι να μην περάσει από το Τέξας, διότι μάλλον κάποιοι θα χειροδικούσαν εις βάρος του.

Ο νυν πρόεδρος της ομοσπονδιακής τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, κατέστησε σαφές ότι δεν δέχεται σε αυτή τη συγκυρία επικρίσεις ούτε από τους ίδιους τους αξιωματούχους της Fed ούτε από τους ευρύτερους πολιτικούς κύκλους. Οπως διεμήνυσε, η προτεραιότητα είναι η ίδια, όπως και στην παρελθούσα κρίση, το να βοηθηθούν δηλαδή άνθρωποι οι οποίοι, χωρίς να φέρουν ευθύνη, έχασαν την καθημερινότητά τους, τουλάχιστον προσωρινά, λόγω καραντίνας.

«Οι άνθρωποι θυσιάζονται για το κοινό καλό κι εμείς πρέπει να τους δείξουμε πως είμαστε όλοι κομμάτια ενός συνόλου», υπογράμμισε ο πρόεδρος της Fed. «Δεν προκάλεσαν οι ίδιοι τη σημερινή κατάσταση, ούτε έκλεισαν από δικό τους λάθος οι επιχειρήσεις τους, ούτε έχασαν λόγω υπαιτιότητάς τους τη δουλειά τους». Κι ενώ από τη μια έδωσε έμφαση στον ρόλο που διαδραματίζει η Fed, ο οποίος είναι να χορηγεί δάνεια και όχι να κάνει δαπάνες, τόνισε ότι η κατάρτιση ενός αποτελεσματικού προγράμματος σωτηρίας απαιτεί και τη στενή συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών και τους εκλεγμένους εκπροσώπους των πολιτών.

Τα προγράμματα ενίσχυσης της ρευστότητας που εφαρμόζει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ενδεχομένως να συνδράμει ορισμένες εταιρείες των οποίων τα προβλήματα είναι τουλάχιστον εν μέρει δική τους ευθύνη, όπως το ότι συσσώρευσαν χρέη προ πανδημίας. Εντούτοις, προς το παρόν, ούτε τα στελέχη της Fed ούτε το πολιτικό προσωπικό ενδιαφέρονται να διαχωρίσουν όσους αξίζουν βοήθεια και όσους την αξίζουν λιγότερο.

Κι ενώ το μέγεθος του ισολογισμού της τράπεζας φθάνει σε νέα επίπεδα ρεκόρ κάθε εβδομάδα, ο Τζερόμ Πάουελ άφησε να εννοηθεί ότι ελάχιστοι ενδοιασμοί υπάρχουν στο να διερευνηθούν και νέα πρωτότυπα εργαλεία, εάν η Fed αποφασίσει κάτι τέτοιο για την ενίσχυση της αμερικανικής οικονομίας. Στο μεταξύ, κάνοντας μια αναδρομή θα δει κανείς ότι στη χρηματοπιστωτική κρίση πριν από δέκα χρόνια η κριτική κατά της ομοσπονδιακής τράπεζας για την πρωτοβουλία της να διασώσει τράπεζες βρισκόταν στο επίκεντρο των συζητήσεων στους κόλπους του Κογκρέσου.