ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η Πράσινη Συμφωνία ως εργαλείο ταχείας ανάκαμψης

i-prasini-symfonia-os-ergaleio-tacheias-anakampsis-2388833

Η νέα αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρώπης για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, δηλαδή η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (European Green Deal), φαίνεται να είχε ήδη θέσει ένα πλαίσιο για τον μετασχηματισμό της οικονομίας.

Ταυτόχρονα η κρίση που σήμερα αντιμετωπίζουμε δεν είναι μονοδιάστατη, αλλά χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο της πανδημίας, των δυσχερών οικονομικών συνθηκών που πυροδοτούνται από αυτήν και της κλιματικής αλλαγής, και ένα πλάνο για βιώσιμη ανάκαμψη είναι σημαντικότερο σήμερα από ποτέ για την Ελλάδα.

Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί το συντομότερο πως τα μέτρα ανάκαμψης που θα υλοποιηθούν θα είναι συμβατά με τις προτεραιότητες της Πράσινης Συμφωνίας. Ετσι, το χρηματικό πακέτο τόνωσης 32 δισ. ευρώ θα μπορέσει να διατεθεί ορθά σε οικονομικές δραστηριότητες που προωθούν τη δημιουργία μιας κλιματικά ουδέτερης Ελλάδας, καθώς και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για την κυκλική οικονομία, τις ΑΠΕ αλλά και γενικότερα για έναν ταχύ μετασχηματισμό της οικονομίας μας.

Η Πράσινη Συμφωνία αναμένεται να επηρεάσει εκατοντάδες εταιρείες και οργανισμούς στην Ευρώπη, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, μέσω της επένδυσης στην καθαρή ενέργεια, της επέκτασης του εμπορίου εκπομπών, της ενίσχυσης της κυκλικής οικονομίας και της διατήρησης της βιοποικιλότητας. Ετσι και η υιοθέτησή της στην Ελλάδα θα μπορέσει να οδηγήσει σε ένα πιο βιώσιμο μονοπάτι την οικονομία μας. Αυτό φαίνεται να έχει γίνει αντιληπτό από τον επιχειρηματικό κόσμο, αλλά και τους δημόσιους φορείς, καθώς διοργανώνονται όλο και περισσότερες εκδηλώσεις που εστιάζουν σε αυτήν. Για παράδειγμα, σε πρόσφατο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεργασία με το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) που συμμετείχαν υπουργοί και Ευρωπαίοι επίτροποι, αφιερώθηκε ειδική συνεδρία στην Πράσινη Συμφωνία, όπως και στα πλεονεκτήματα και στις προοπτικές αυτής για τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Ενας βασικός πυλώνας της Πράσινης Συμφωνίας είναι η τιμολόγηση του άνθρακα. Με αυτόν τον τρόπο θα ενισχύσει τις περιβαλλοντικά υπεύθυνες βιομηχανίες αλλά και θα παροτρύνει άλλες περιοχές του πλανήτη να προχωρήσουν με παρόμοιες δράσεις για το κλίμα.

Ο δεύτερος ουσιαστικός πυλώνας αφορά τις υπεύθυνες επενδύσεις. Οι πράσινες επενδύσεις θα προωθηθούν μέσω χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), όπου εταιρείες που αναλαμβάνουν δράση κατά της κλιματικής αλλαγής θα υποστηρίζονται οικονομικά υπό αυστηρή εποπτεία των κριτηρίων που πρέπει να πληρούνται. Εταιρείες που είναι απίθανο να συμμορφωθούν με τα κριτήρια ESG (Environmental, Social, and Governance) ή ανήκουν σε ρυπογόνο τομέα, δεν θα λαμβάνουν σχεδόν καθόλου χρηματοδότηση. Οι επενδυτές θα απορρίπτουν οργανισμούς που δεν πληρούν διεθνή πρότυπα όπως τα GRI και CDP ή δεν έχουν καλές αποδόσεις στα ESG κριτήρια.

Ο τρίτος βασικός πυλώνας σχετίζεται με τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι μικρές και μεσαίες εταιρείες ενδέχεται να χρειαστεί να συμμορφωθούν με πιο αυστηρά και ακριβή κριτήρια σχετικά με την αειφορία και να εφαρμόσουν στρατηγικές που πληρούν ρητές απαιτήσεις. Αλλοι ίσως χρειαστεί να αλλάξουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο για να επιβιώσουν σε αυτή τη νέα οικονομία.

Με την ουσιαστική υιοθέτηση και την εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας στη χώρα μας και του ειδικού πακέτου τόνωσης των 32 δισ. πέρα από τη λήψη μέτρων ενίσχυσης των επιχειρήσεων θα μπορούσαν να υλοποιηθούν και μέτρα πράσινης ανάκαμψης που θα εκσυγχρόνιζαν την ελληνική οικονομία βάσει σύγχρονων και καινοτόμων μεθόδων που ήδη εφαρμόζονται στην Ευρώπη. Για παράδειγμα, η χρήση ενέργειας από σκουπίδια που στη Βόρεια Ευρώπη θεωρείται δεδομένη, στην Ελλάδα δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα και πέρα από τα θέματα υγείας που θα έλυνε θα δημιουργούσε πολλές νέες θέσεις εργασίας και δεν θα χρειάζεται να λειτουργούν πλέον χωματερές.

Ετσι θα μπορέσει να οικοδομηθεί μία σύγχρονη οικονομία που να πληροί όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές για το μέλλον και να αξιοποιεί τους νέους μας σε χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν.

* Ο κ. Νίκος Αυλώνας είναι πρόεδρος Κέντρου Αειφορίας (Center for Sustainability and Excellence), επισκέπτης καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (IMBA).