ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΑΝΑΛΥΣΗ EFG EUROBANK ERGASIAS ECONOMIC RESEARCH

Το ράλι στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου συνεχίστηκε την εβδομάδα που διανύσαμε, με την τιμή του αργού πετρελαίου να ανέρχεται στο Χρηματιστήριο Εμπορικών Αξιών της Ν.Υ. αργά την Τρίτη στο νέο ιστορικά υψηλό ρεκόρ των $70.85 ανά βαρέλι, κυρίως λόγω της ανησυχίας για τις επιπτώσεις του τυφώνα Katrina στη δυνατότητα των διυλιστηρίων που βρίσκονται στον κόλπο του Μεξικού να μετατρέψουν το πετρέλαιο σε προϊόντα ισχυρής παγκόσμιας ζήτησης, όπως ντίζελ κίνηση, jet fuel κ.ά. Να σημειωθεί ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από 40% από τις αρχές του έτους (σε όρους ευρώ) ενώ η πλειοψηφία των οικονομικών αναλυτών εκτιμά ότι δεν αποκλείεται να ανέλθουν σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα τις επόμενες ημέρες/εβδομάδες, αφού τα διυλιστήρια που βρίσκονται στην περιοχή που έχει πληγεί από τον τυφώνα αναμένεται ότι θα παραμείνουν κλειστά για 2-3 εβδομάδες ακόμα μέχρι την ολοκλήρωση της αποκατάστασης των ζημιών.

Η συνεχιζόμενη ανοδική κίνηση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου δεν έχει οδηγήσει -τουλάχιστον- προς το παρόν σε σημαντική επιδείνωση των διεθνών οικονομικών μεγεθών. Χαρακτηριστικά, το Ινστιτούτο Conference Board στις ΗΠΑ εξέπληξε θετικά τις αγορές ανακοινώνοντας ότι ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης παρουσίασε σημαντική άνοδο τον Αύγουστο λόγω της συνεχούς βελτίωσης των συνθηκών στην αγορά εργασίας η οποία υπερ-αντιστάθμισε την αρνητική επίδραση των τιμών του πετρελαίου στο αίσθημα του καταναλωτή. Εντούτοις, η ανησυχία για επιπτώσεις των συνεχιζόμενα υψηλών τιμών του πετρελαίου στον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας παραμένει αμείωτη με την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, Fed, να εκφράζει στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο -σύμφωνα με τα πρακτικά που δημοσιεύθηκαν την εβδομάδα που διανύσαμε- φόβους για αρνητικές επιδράσεις στον ρυθμό αύξησης της καταναλωτικής δαπάνης. Το γεγονός αυτό, καθώς και η απρόσμενη πτώση του δείκτη βιομηχανικής δραστηριότητας ISM στις ΗΠΑ (ανακοίνωση που πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά την είδηση για συρρίκνωση του Chicago PMI τον Αύγουστο για πρώτη φορά τα τελευταία δύο χρόνια), τροφοδότησε συζητήσεις για το ενδεχόμενο ο κύκλος αύξησης των επιτοκίων της Fed που ξεκίνησε το προηγούμενο Ιούνιο να βρίσκεται κοντά στο τέλος του, με τους κρατικούς τίτλους ομολόγων να αυξάνουν σημαντικά τα κέρδη τους. Χαρακτηριστικά, η απόδοση του 10ετούς τίτλου υποχώρησε κοντά στο 4,01% την Πέμπτη, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών, από 4,11% στις αρχές της εβδομάδας και 4,40% περίπου στις αρχές Αυγούστου, ενώ η απόδοση του 2ετούς ομολόγου μειώθηκε περίπου 20 bps μέσα σε λίγες μόνο ημέρες. Ανάλογη κίνηση παρουσίασαν και οι ευρωπαϊκοί κρατικοί τίτλοι με την απόδοση του 10ετούς γερμανικού να υποχωρεί σε ιστορικά χαμηλά.

Η διατήρηση των τιμών του πετρελαίου κοντά στα ιστορικά υψηλά της προηγούμενης Τρίτης αποτελεί πηγή ανησυχίας και για την οικονομία της Ευρωζώνης. Ο δείκτης ΡΜΙ υπευθύνων προμηθειών για τον βιομηχανικό τομέα υποχώρησε τον Αύγουστο μετά από συνεχή βελτίωση τους δύο προηγούμενους μήνες ενώ, όπως εξήγγειλε ο διοικητής της ΕΚΤ κ. Trichet στη συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, η Τράπεζα αναθεώρησε πτωτικά τις προβλέψεις για το ΑΕΠ 2005 και 2006 λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου στο 1,3% και 1,8% αντίστοιχα από 1,4% και 2,0% προηγουμένως. Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση μία ημέρα πριν από τη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, το ΑΕΠ της Ευρωζώνης για το δεύτερο τρίμηνο αναθεωρήθηκε πτωτικά στο 1,1% σε ετήσια βάση από 1,2% αρχικά, ενώ πτωτικά επανεκτιμήθηκε και ο αντίστοιχος δείκτης για την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου στο 1,3% από 1,4%, κυρίως λόγω της υποτονικής εσωτερικής ζήτησης. Χαρακτηριστικά, η ιδιωτική κατανάλωση παρουσίασε αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης για πρώτη φορά τα τελευταία 14 τρίμηνα, ενώ οι κεφαλαιακές επενδύσεις περιορίστηκαν σε αύξηση 0,2% μετά από πτώση 0,2% το προηγούμενο τρίμηνο. Η παρατεταμένη υποτονική εσωτερική ζήτηση, η διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα κυρίως λόγω μη εφαρμογής διαρθρωτικών αλλαγών και οι υψηλές τιμές πετρελαίου κάνουν σαφές ότι η αβεβαιότητα για την πορεία ανάπτυξης της οικονομίας της Ευρωζώνης παραμένει αμείωτη, παρά την πρόσφατη βελτίωση ορισμένων σημαντικών οικονομικών μεγεθών. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι παρ’ όλο που το ράλι των τιμών του πετρελαίου ενέχει επίσης τον κίνδυνο ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων, μία ενδεχόμενη αύξηση των επιτοκίων θα καθυστερήσει αρκετούς μήνες ακόμα. Ο κ. Trichet ανέφερε, άλλωστε, στη συνέντευξη Τύπου ότι τα τωρινά επιτόκια βρίσκονται στα κατάλληλα επίπεδα και άφησε να εννοηθεί ότι η Τράπεζα δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τη στάση αναμονής αναφορικά με τη νομισματική πολιτική της εφόσον οι τιμές του πετρελαίου δεν προκαλούν δευτερογενείς επιδράσεις στον πληθωρισμό. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή για τον μήνα Αύγουστο υποχώρησε στο 2,1% από 2,2% ετησίως τον προηγούμενο μήνα, κυρίως λόγω στατιστικών παραγόντων, ενώ αναμένεται να εισέλθει εκ νέου σε ανοδική πορεία τον Σεπτέμβριο. Εντούτοις, ο δομικός συνεχίζει να παραμένει αρκετά χαμηλότερα από τον μεσοπρόθεσμο πληθωριστικό στόχο 2,0% της ΕΚΤ, γεγονός που ισχυροποιεί το επιχείρημα ότι οποιαδήποτε σκέψη για αύξηση των επιτοκίων στην Ευρωζώνη θεωρείται πρόωρη.

Στις αγορές συναλλάγματος, νομίσματα χωρών-παραγωγών πρώτων υλών και πετρελαίου, όπως ο Καναδάς και η Νορβηγία, παραμένουν ενισχυμένα ενώ το δολάριο κατέγραψε σημαντικές απώλειες λόγω της φημολογίας των τελευταίων ημερών ότι τα επιτόκια των ΗΠΑ θα αυξηθούν τους επόμενους μήνες λιγότερο απ’ όσο εκτιμούσε αρχικά η αγορά. Η ισοτιμία ευρώ/δολ. ανήλθε στο 1.2589 την Παρασκευή στην Ευρώπη ενώ η ισοτιμία δολ./γιεν υποχώρησε στο 109.22 παρά την αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα των πρόωρων βουλευτικών εκλογών στην Ιαπωνία στις 11 Σεπτεμβρίου.