ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H «Κατρίνα» επιτείνει τις ανισορροπίες, προειδοποιεί το ΔΝΤ…

Το σοκ για τις επιιπτώσεις από το πέρασμα του φονικού «Κατρίνα» καθημερινώς γιγαντώνεται. Καθώς η αντιμέτωπιση της κρίσης από τα ερείπια που άφησε πίσω του ο «Κατρίνα», θα επιδεινώσει τις ευάλωτες ανισορροπίες της αμερικανικής οικονομίας. H προοπική αυτή φυσικά προκαλεί έντονες πιέσεις στο δολάριο, διότι παράλληλα φαίνεται να ανατρέπεται η τρέχουσα νομισματική πολιτική! H στρατηγική του Αλαν Γκρίνσπαν που εδράζεται στην πολιτική αύξησης των επιτοκίων με σταδιακές μικρές κινήσεις μεγέθους 25 μονάδων βάσης, μάλλον τερματίζεται. O ανοδικός κύκλος των αμερικανικών επιτοκίων που ήδη έχει εισέλθει στο δεύτερο έτος, αναμένεται να σταματήσει. Ενας κύκλος που άνοιξε στις 30 Ιουνίου του 2004 με δέκα συνεχείς αυξήσεις και ώθησε το επιτόκιο του δολαρίου από το 1,0% στο 3,5%. Ηδη έχει προεξοφληθεί μια μόνο αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων, δηλαδή θα ανέλθουν στο 3,75% (από το σημερινό επίπεδο του 3,5%).

Ποοετοιμάζοντας τις θέσεις του για την ετήσια σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου στην έδρα του στην Ουάσιγκτον, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προειδοποιεί για τους κινδύνους που εγκυμονούν οι επιπτώσεις του «Κατρίνα» στην πορεία της αμερικανικής οικονομίας επειδή παραμένει η κύρια ατμομηχανή ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας. H απόκλιση που δημιουργείται από τους αναπτυξιακούς ρυθμούς Αμερικής και Κίνας σε σύγκριση με την ασθενική ανάπτυξη των άλλων μεγάλων βιομηχανικών χωρών της Δύσης, πυροδοτεί εκρήξεις που αν γίνουν, τότε οι συνέπειες θα είναι οδυνηρές για όλους.

Τώρα αναθερμάνθηκαν οι ενδοιασμοί για τους ρυθμούς ανάπτυξης και η αμερικανική οικονομία φαίνεται ότι δεν «αντέχει αρκετά καλά» στο παρατεταμένο ενεργειακό σοκ που επιβαρύνεται και από τις παρενέργειες του «Κατρίνα». Οι επιπτώσεις ενδεχομένως να αφαιρέσουν έως και μία ποσοστιαία μονάδα από το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν το τρέχον έτος.

Ηδη η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται η αμερικανική οικονομία σε σύγκριση με τις μεγάλες οικονομίες της Ιαπωνίας και της Ευρωζώνης, έχασε τον αλματώδη ρυθμό της. Φυσικά η ιδιαίτερα σημαντική κατά 11,5% αύξηση των επενδύσεων στην αγορά κατοικίας, καθώς και η ισχυρότατη αύξηση κατά 17,7% των επιχειρηματικών επενδύσεων, συνετέλεσαν στη μηδαμινή μόνο αναθεώρηση της αύξησης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος στο 3,3% (από το 3,4%), επί ετησίας βάσεως, το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους στις ΗΠΑ. Ενώ στη Ζώνη του Ευρώ οι 12 οικονομίες κατέγραψαν συνολικώς ετήσια αύξηση 1,1% του ΑΕΠ το αντίστοιχο τρίμηνο. Αξίζει να επισημανθεί ότι οι ρυθμοί μεγέθυνσης της αμερικανικής οικονομίας που ήταν έντονα ισχυροί το περασμένο έτος, καθώς το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,4% ετησίως το 2004 και ήταν οι ταχύτεροι ρυθμοί ανάπτυξης από το 1999, συνεχίσθηκαν και το πρώτο τρίμηνο του 2005 με ετήσιο ρυθμό της τάξεως του 3,8%.

Ηδη, το Ταμείο έχει υποβαθμίσει τις εκτιμήσεις του για την ανάπτυξη της Ζώνης του Ευρώ το τρέχον έτος. Τώρα προβλέπει ρυθμούς ανάπτυξης 1,3% για την Ευρωζώνη (από 1,6% των προηγούμενων προβλέψεων), εξαιτίας της πενιχρής εγχώριας κατανάλωσης, των αυξανόμενων τιμών του πετρελαίου και των παρενεργειών του ακριβού ευρώ (παρά την πτώση του ευρώ έναντι του δολαρίου από τις αρχές του έτους).

Οι πλουσιότερες βιομηχανικές χώρες του κόσμου, που αποτελούν τον Ομιλο του G7, ακολουθούν μια επικίνδυνη πολιτική αδιαφορίας «για τη συνεχιζόμενη απόκλιση μεταξύ της Ευρώπης και της Ιαπωνίας από τη μια πλευρά, και της Αμερικής από την άλλη», υποστηρίζει το ΔΝΤ. Επίσης, καλεί την κυβέρνηση Μπους να λάβει έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και να προστατεύσει με αυτόν τον τρόπο την παγκόσμια οικονομία από μια ανεξέλεγκτη πτώση του δολαρίου. Ηδη το έλλειμμα έχει διευρυνθεί επικίνδυνα και αναλογεί σχεδόν στο 6% του αμερικανικού ΑΕΠ, δεδομένου ότι κατέγραψε νέο ρεκόρ στο σύνολο του 2004, σημειώνοντας αύξηση κατά 25% και εκτοξεύθηκε στα 666 δισ. δολάρια, από τα επίπεδα-ρεκόρ των 531 δισ. δολαρίων στο σύνολο του 2003.

H εξάρτηση των ΗΠΑ από τις εισροές ξένων επενδυτικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, υποδηλώνει ότι η αναπτυξιακή πορεία της αμερικανικής οικονομίας χάνει την ορμή της. Το εμπορικό έλλειμμα τους πρώτους πέντε μήνες του έτους προσέγγισε τα 284 δισ. δολάρια έναντι 236 δισ. δολαρίων την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Και υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα επίπεδα ρεκόρ των 618 δισ. δολαρίων που σημείωσε το έλλειμμα στο σύνολο του 2004. Δηλαδή, η απειλή για επιδείνωση του ελλείμματος επανήλθε.

Μελανό σημείο παραμένει και η επιδείνωση του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ με την Κίνα. Το διμερές έλλειμμα αυξήθηκε κατά 7,1% στα 15,8 δισ. δολάρια τον ίδιο μήνα (Μάιος). H επιδείνωση αυτή ενισχύει τις πιέσεις περί προστατευτισμού εντός του Κογκρέσου. Στο σύνολο του 2004 το αμερικανικό έλλειμα με την Κίνα διευρύνθηκε στα επίπεδα-ρεκόρ των 162 δισ. δολαρίων (από τα, επίσης, επίπεδα ρεκόρ των 124 δισ. δολαρίων το 2003). Και τώρα αρκετοί προειδοποιούν για το ενδεχόμενο το έλλειμμα να εκτιναχθεί το τρέχον έτος στα 200 δισ. δολάρια. Αντίθετα, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας αυξάνεται ταχύτατα. Το κινεζικό πλεόνασμα αυξήθηκε το πρώτο εξάμηνο του έτους στα 39,65 δισ. δολάρια ξεπερνώντας ήδη το σύνολο ολόκληρου του 2004 των 32 δισ. δολαρίων και οδεύει προς τριπλασιασμό το τρέχον έτος.