ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Οι δηλώσεις των Νομισματικών Αρχών της Ρωσίας(!) για σημαντική αναδιάρθρωση των δολαριακών της διαθεσίμων υπέρ του ευρώ, επισκίασαν τις θεαματικές εξελίξεις της αμερικανικής οικονομίας. Στις αγορές χρήματος όπου κυριάρχησαν χθες οι συναλλαγές options, οι dealers επωφελούμενοι από τις ρωσικές δηλώσεις εύκολα καθήλωσαν το δολάριο. Χθες ήταν η σειρά του πρώτου αναπληρωτή προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Alexei Ulyukayev, να δηλώσει σε συνέντευξη ότι η αναλογία των συναλλαγματικών διαθεσίμων θα μοιρασθεί 50-50 μεταξύ ευρώ και δολαρίου, ενώ ορισμένοι προβλέπουν να αυξηθεί το ποσοστό των σε ευρώ διαθεσίμων μέχρι το 60%-65%!

Είχαν προηγηθεί οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Alexei Kudrin, ότι η χώρα του θα επενδύσει σε ευρώ το 45% του ύψους 71,5 δισ. δολαρίων ειδικού ταμείου που περιλαμβάνει τα δολαριακά διαθέσιμα που αποκτώνται από τις πωλήσεις πετρελαίου. Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα και ο χρυσός που κατέχει η Ρωσία αυξήθηκαν στα επίπεδα-ρεκόρ των 236,7 δισ. δολαρίων στις 19 Μαΐου, που σημαίνει ετήσια αύξηση της τάξεως του 38%.

Οι δηλώσεις εκ Ρωσίας έπαιξαν χθες ρόλο καταλύτη δεδομένου ότι επανέφεραν στο προσκήνιο τις δομικές αδυναμίες του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών των ΗΠΑ. Και μπορεί η αμερικανική οικονομία να καταγράφει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ωστόσο είναι ευάλωτη. Τα αναθεωρημένα στοιχεία για το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν έδειξαν εντυπωσιακή αύξηση κατά 5,3%, επί ετησίας βάσεως, το πρώτο τρίμηνο του έτους, ελαφρώς μικρότερη από την προβλεπόμενη. Πρόκειται δε για το ισχυρότερο τρίμηνο των τελευταίων δυόμισι ετών.

Πάντως, η αμερικανική οικονομία, όπως έδειξαν τα στοιχεία του ΑΕΠ, δεν υποφέρει από πληθωρισμό, καθησυχάζοντας τους πληθωριστικούς φόβους. Να επισημανθεί ότι οι τραπεζίτες της FED λαμβάνουν υπ’ όψιν αυτόν τον δείκτη ως δικό τους βαρόμετρο για την πορεία του πληθωρισμού. Και η εξέλιξη αυτή αποδυναμώνει τα σενάρια για επιθετικό κύκλο αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων. Οι αγορές προεξοφλούν ότι το επιτόκιο του δολαρίου θα αυξηθεί από τα τρέχοντα επίπεδα του 5,0%, στα επίπεδα του 5,25% στην επόμενη συνεδρίαση της FED στο τέλος Ιουνίου.

Να επισημανθεί ότι η απουσία ουσιαστικής δομικής μεταβολής του εμπορικού ελλείμματος συνεπάγεται την επιδείνωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών συμπεριλαμβάνει κατά κανόνα δύο στοιχεία: το εμπορικό ισοζύγιο που αναλογεί στο 90% και το εισόδημα από τις επενδύσεις στο εξωτερικό. Το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ είναι τεράστιο.

Να θυμίσω ότι στο σύνολο του 2005, το εμπορικό έλλειμμα κατέγραψε νέο ρεκόρ στα 723,6 δισ. δολάρια, που ξεπερνά κατά πολύ τόσο τα επίπεδα-ρεκόρ των 618 δισ. δολαρίων του 2004 και των 496,5 δισ. δολαρίων του 2003. Οι προβλέψεις λένε ότι το έλλειμμα θα ξεπεράσει τα 800 δισ. δολάρια το τρέχον έτος, εκτροχιάζοντας τις επικίνδυνες ανισορροπίες. Ηδη, το έλλειμμα έχει διευρυνθεί επικίνδυνα και αναλογεί σχεδόν στο 6% του αμερικανικού ΑΕΠ. Στην τελευταία έκθεσή του ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι το έλλειμμα ενδέχεται να φουσκώσει στο 8% του ΑΕΠ μέχρι το 2008 και στο 12% μέχρι το 2010.

Αξίζει να επισημανθεί ότι το κρίσιμο πολιτικά διμερές εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με την Κίνα, φουσκώνει συνεχώς. Στο σύνολο του 2005 το διμερές αμερικανικό έλλειμμα με την Κίνα διευρύνθηκε στα επίπεδα-ρεκόρ των 202 δισ. δολαρίων (από τα, επίσης, επίπεδα-ρεκόρ των 162 δισ. δολαρίων το 2004). Να ληφθεί υπ’ όψιν ότι το 1998 στο σύνολό του το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ ήταν 164,9 δισ. δολάρια, δηλαδή ελαφρώς μεγαλύτερο από το διμερές έλλειμμα του 2004 με την Κίνα.

Το αμερικανικό Κογκρέσο καταγγέλλει ότι η Κίνα διατηρεί τεχνικά υποτιμημένο το γουάν, με συνέπεια να πλήττονται οι αμερικανικές βιομηχανίες και να χάνονται πολύτιμες θέσεις εργασίας. Οι Αμερικανοί βιομήχανοι και αρκετοί πολιτικοί του Κογκρέσου υποστηρίζουν ότι το γουάν πρέπει να ανατιμηθεί έως και 40%(!!!) έναντι του δολαρίου. Δηλαδή, κατά βάθος επιθυμούν από το Πεκίνο να καταργήσει το υπάρχον συναλλαγματικό καθεστώς σύνδεσης αμερικανού δολαρίου/γουάν, ώστε να αφεθεί ελεύθερη η διακύμανση της ισοτιμίας του γουάν έναντι του δολαρίου, με στόχο το κινεζικό νόμισμα να ανατιμηθεί από την ιδιαίτερα χαμηλή ισοτιμία του.

Ο δημοκρατικός γερουσιαστής της Νέας Υόρκης, Τσαρλς Σούμερ, και ο ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας, Λίντσεϊ Γκράχαμ, έχουν καταθέσει εδώ και ένα χρόνο στη Γερουσία νομοσχέδιο, με το οποίο επιβάλλονται δασμοί ύψους 27,5% εν είδει τιμωρίας σε όλα τα κινεζικά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ αν η Κίνα δεν προχωρήσει σε περαιτέρω ενέργειες μιας «δεύτερης» ανατίμησης του γουάν. Ομως, η ψηφοφορία επί του νομοσχεδίου αυτού παίρνει συνεχείς αναβολές έπειτα από πιέσεις της κυβέρνησης Μπους προκειμένου να δοθεί χρόνος στο Πεκίνο να «συμμορφωθεί». H νέα ημερομηνία που έχει προσδιορισθεί είναι η 30ή Σεπτεμβρίου, δηλαδή ένα μήνα πριν από τις εξαιρετικά κρίσιμες εκλογές για την ανάδειξη νέου Κογκρέσου.