ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η οικονομική «αφύπνιση» της Ευρώπης

Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι όπως τα νομίσματα: έχουν δύο πλευρές. Οι προοπτικές της Ευρώπης έχουν ίση σημασία με εκείνες των ΗΠΑ. Το 2006, η Ευρωζώνη φαίνεται πως θα παρουσιάσει τους ταχύτερους ρυθμούς ανάπτυξης της τελευταίας εξαετίας. Το γεγονός ότι η αύξηση του ΑΕΠ της είναι μέτρια βάσει των αμερικανικών δεδομένων, κυρίως λόγω της βραδύτερης αύξησης του πληθυσμού της, δεν σημαίνει τίποτα. Το γεγονός είναι ότι φέτος κατέπληξε τις «Κασσάνδρες» για άλλη μια φορά. Ενίσχυσε το νόμισμά της, και μάλιστα όχι μόνον έναντι του δολαρίου. Το ευρώ αγοράζει σήμερα περισσότερα γιεν από κάθε άλλη φορά μετά τη γένεσή του.

Λεπτομερή στοιχεία για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης που δόθηκαν στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα επιβεβαίωσαν την επιβράδυνση του τρίτου τριμήνου σε σχέση με το θεαματικό δεύτερο. Ομως, η αύξηση κατά 0,5% του τρίτου τριμήνου φαίνεται πως στηρίχθηκε κυρίως στην εγχώρια ζήτηση και όχι στις καθαρές εξαγωγές. Η Ευρώπη μπορεί, συνεπώς, να είναι σε θέση να αντέξει μια επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας.

Δεν είναι τα πάντα «ρόδινα» στην Ευρωζώνη: Εν μέρει χάρις στην υποχώρηση των μετοχών των επιχειρήσεων, το γαλλικό ΑΕΠ διατηρήθηκε αμετάβλητο κατά το τρίτο τρίμηνο. Ωστόσο, υπάρχει πλειάδα καλών οιωνών, ιδίως στο μεγαλύτερο μέλος της Ευρωζώνης, τη Γερμανία, η οποία επί σειρά ετών αποτελούσε το «μαύρο πρόβατο» της περιφέρειας. Παρά τις απογοητευτικές λιανικές πωλήσεις του Οκτωβρίου και την υποτονική αύξηση των μισθών, η γερμανική καταναλωτική εμπιστοσύνη βρίσκεται στο ζενίθ πενταετίας.

Συμβάλλει σε αυτό το γεγονός ότι μειώνεται η ανεργία, όπως συνέβη τον Νοέμβριο. Το επιχειρηματικό κλίμα είναι επίσης ισχυρό. Βεβαίως, όσο προχωρούμε προς τα τέλη του έτους, η γερμανική οικονομία εμφανίζεται καλύτερη, ενόψει της αύξησης του ΦΠΑ τον Ιανουάριο, η οποία ωθεί τον κόσμο να δαπανά τώρα, προκειμένου να μην πληρώσει περισσότερα αργότερα. Ομως, παρότι μια κάμψη είναι αναμενόμενη όταν ισχύσει η αύξηση, η οικονομία δεν θεωρείται ότι θα πτοηθεί ιδιαίτερα.

Ολοι αυτοί οι παράγοντες δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια όχι μόνο την ερχόμενη εβδομάδα, αλλά και το ερχόμενο έτος. Ο χρόνος και το μέγεθος της αύξησης θα εξαρτηθούν από την αντίδραση της Ευρωζώνης στην αύξηση του γερμανικού ΦΠΑ και τις αναμενόμενες φορολογικές αυξήσεις στην Ιταλία. Οι αμφιβολίες για την πορεία της αμερικανικής ανάπτυξης και των επιτοκίων καθιστούν το ευρώ ελκυστικό.

Τόσο ελκυστικό, ώστε κάποιοι διερωτώνται μήπως η ενίσχυσή του υπονομεύσει τις εξαγωγές της Ευρώπης, επιβραδύνει την οικονομία της και πείσει την ΕΚΤ να μην αυξήσει, εν τέλει, τα επιτόκια. Μια τέτοια προοπτική μοιάζει μακρινή. Αναλυτές της JP Morgan θεωρούν πως το ευρώ θα πρέπει να αυξηθεί στο 1,43 δολάριο προκειμένου η ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας λιγότερο απ’ όσο θα έπραττε σε άλλη περίπτωση. Με τα επιτόκια μόλις στο 3,25%, η επικείμενη αύξηση ίσως είναι πολύ μεγαλύτερη από ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας…