ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Χαμηλά τα επιτόκια χάρη στην οριακή κάμψη του πληθωρισμού

Βραδύτερη από την αναμενόμενη αποδείχθηκε η μείωση των τιμών καταναλωτή στην Ευρωζώνη τον Αύγουστο έναντι του αντίστοιχου μήνα του 2008, προσφέροντας μία ακόμη ένδειξη ότι πιθανώς τα χειρότερα έχουν περάσει για την οικονομία της περιοχής. Στις δεκαέξι χώρες-μέλη της Ευρωζώνης ο πληθωρισμός υποχώρησε για τρίτο διαδοχικά μήνα τον Αύγουστο, όταν οι τιμές καταναλωτή σημείωσαν πτώση 0,2%, εν συγκρίσει με πτώση-ρεκόρ κατά 0,7% τον Ιούλιο. Ο πληθωρισμός σε ετήσια βάση υποχώρησε στο -0,1% τον Ιούνιο και διαμορφώθηκε στο 0% τον Μάιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Eurostat αναθεώρησε τα στοιχεία του Ιουλίου για τον πληθωρισμό, επισημαίνοντας ότι η κάμψη του είναι χειρότερη από αυτήν του 0,6% που προέβλεπε στις αρχικές της εκτιμήσεις. Οι χαμηλότερες τιμές για τα καύσιμα και άλλα προϊόντα συνετέλεσαν στην πτώση του πληθωρισμού συγκριτικά με το περασμένο καλοκαίρι, όταν το πετρέλαιο είχε εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη. Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός αυτός είναι βραχείας διάρκειας και ότι δεν συνιστά την απαρχή μιας μακράς περιόδου αποπληθωρισμού, ο οποίος σε συνδυασμό με την κάμψη της ζήτησης θα μπορούσε να τροφοδοτήσει ένα φαύλο κύκλο αντίστοιχο με εκείνον του κραχ του 1929. Από την άλλη πλευρά, πάντως, ο περιορισμός του φαίνεται ότι διευκολύνει την ΕΚΤ στην άσκηση της νομισματικής πολιτικής, καθώς δεν φαίνεται διατεθειμένη να μειώσει περαιτέρω τα επιτόκια του ευρώ. «Μία εξασθενημένη αγορά εργασίας θα παρεμποδίσει τις εταιρείες από το να αυξήσουν κατά πολύ τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, οπότε ο αποδυναμωμένος πληθωρισμός θα παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διατηρήσει τα επιτόκια προς το παρόν σταθερά», επισημαίνει ο Νικ Μάθιους, οικονομολόγος της Royal Bank of Scotland. Η ΕΚΤ, η οποία στόχο έχει να διατηρηθεί ο πληθωρισμός κάτω του 2%, έχει περικόψει τα επιτόκιά της στο ναδίρ του 1%.

Ο πληθωρισμός διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες από τα επίπεδα-ρεκόρ πριν από ένα έτος, όταν είχαν ανέλθει στα 147 δολάρια το βαρέλι, κυμαίνονται πλέον στα 72 δολάρια το βαρέλι. Επιπροσθέτως, η ζήτηση στην Ευρωζώνη είχε αποδυναμωθεί από τις αρχές του 2009 και μετά – αυτό συνέβη αφότου οι ισχυρές εξαγωγικές οικονομίες, όπως η γερμανική, έχασαν την απήχησή τους στις αναδυόμενες αγορές. Πλέον, οι πωλήσεις σταδιακά αναθερμαίνονται, ενώ οι επιχειρήσεις αρχίζουν και πάλι να δημιουργούν αποθέματα, αφού αρκετούς μήνες είχαν διακόψει τις προμήθειες. Η καταναλωτική και επιχειρηματική εμπιστοσύνη τον Αύγουστο ενισχύθηκε στην Ευρωζώνη. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ιταλίας, της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης, όπου ο πληθωρισμός παρουσίασε απροσδόκητη άνοδο 0,2% τον Αύγουστο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2008. Οι οικονομολόγοι είχαν προβλέψει πτώση της τάξεως του 0,1%, ενώ οι λιανικές πωλήσεις τον Ιούνιο ελαττώθηκαν 0,4% συγκριτικά με τον Μάιο.

Εντούτοις, όσο κι αν ανακάμπτει ή οδεύει προς την ανάκαμψη η ευρωπαϊκή οικονομία, η όξυνση της ανεργίας εξακολουθεί να δυσχεραίνει την κατανάλωση. Τον Ιούνιο ο δείκτης είχε ανέλθει στα υψηλότερα επίπεδα δεκαετίας, στο 9,4%. Σύμφωνα δε με την Eurostat, πιθανώς να φθάσει το 11,5% το 2010. Οι επίσημες προβλέψεις της ΕΚΤ για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό θα δημοσιοποιηθούν την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου και αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. «Η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη και είναι σημαντικό για την ΕΚΤ να εξακολουθεί να ελέγχει τους όρους τόνωσης της οικονομίας», επισημαίνουν αναλυτές.