ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Η εικόνα της αμερικανικής οικονομίας άρχισε να αναπνέει από τη δεινή κρίση όπως κατέδειξαν ορισμένες κρίσιμες λεπτομέρειες της έκθεσης της Fed για τις αναπτυξιακές προοπτικές. Οπως διαβεβαιώνει η περίφημη Φαιά Βίβλος (έτσι αποκαλείται το beige book της Fed λόγω του χρώματος του εξωφύλλου), δηλαδή η μηνιαία έκθεση για την κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας που καταρτίζει η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ: «Η επιχειρηματική δραστηριότητα επανήλθε σχεδόν στο σύνολο της οικονομίας». Από το «τζάμπα» χρήμα επωφελούνται τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις. Το βασικό επιτόκιο (καθοριστικής σημασίας, αφού προσδιορίζει το κόστος χρήματος επί της οικονομίας) παραμένει στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα μεταξύ 0 – 0,25%, από πέρυσι τον Δεκέμβριο.

Είχε προηγηθεί το αισιόδοξο μήνυμα από την Commerzbank, τη δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Γερμανίας, ότι θα αποπληρώσει τα χρέη της επιστρέφοντας στο κράτος τα δανεικά. Η ανακοίνωση αυτή πυροδότησε την έντονη ζήτηση από τους επενδυτές για τραπεζικές μετοχές στα χρηματιστήρια της Ευρώπης. Ο συνδυασμός των δύο μηνυμάτων ευνόησε και τη Wall Street. Κυρίως, δε, προκάλεσε τη σταθεροποίηση του δολαρίου έναντι του ευρώ και των λοιπών νομισμάτων. Με συνέπεια να αποτραπεί η συνέχιση της προχθεσινής δραματικής πτώσης του αμερικανικού νομίσματος. Το δολάριο, αφού κατρακύλησε έναντι του ευρώ στα 1,4600, έναντι του γιεν στα 91,62 και έναντι του ελβετικού φράγκου στα 1,0383, περιόρισε τις απώλειες.

Τώρα η Commerzbank ακολουθεί το παράδειγμα των αμερικανικών τραπεζών. Οι κορυφαίες τράπεζες των ΗΠΑ έχουν αρχίσει να επιστρέφουν τα δανεικά των 70 δισ. δολαρίων. Οι τράπεζες που έχουν ανακοινώσει την επιστροφή των χρημάτων των φορολογουμένων που είχαν δανειστεί από το κράτος για να σωθούν είναι: JP Morgan Chase, Goldman Sachs, Bank of New York Mellon, U.S. Bancorp, American Express, BB&T Corporation, Capital One Financial, State Street Corporation, Morgan Stanley και Northern Trust. Ηδη και για 22 μικρές περιφερειακές τράπεζες των ΗΠΑ έχει επιτραπεί να επιστρέψουν 1,9 δισ. δολάρια. Αντίθετα, η Bank of America, η Citigroup και η Wells Fargo θα εξακολουθούν να στηρίζονται στα δισεκατομμύρια των κρατικών κεφαλαίων. Η Citigroup θα χρειαστεί αρκετά χρόνια για να αποπληρώσει τα 45 δισ. δολάρια στο υπουργείο Οικονομικών.

Αντίθετα, οι γερμανικές κρατικές τράπεζες -Landesbanken, όπως αποκαλούνται- αντιμετωπίζουν ακόμη σοβαρή κρίση. Οι Landesbanken ανήκουν στα ομόσπονδα κρατίδια της χώρας και ειδικεύονται στις χορηγήσεις επενδύσεων των μικρού και μεσαίου μεγέθους γερμανικών επιχειρήσεων, τις γνωστές Mittelstand. Αρκετές από αυτές χρειάστηκαν πελώρια κρατικά κεφάλαια για να σωθούν από τη χρεοκοπία. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σήμερα αποτελούν τον «μεγαλύτερο συστημικό κίνδυνο» στο τραπεζικό σύστημα της χώρας.

Οπως έχει υπολογίσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι ζημιές των κρατικών τραπεζών ανέρχονται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, ποτέ μέχρι σήμερα η κυβέρνηση Μέρκελ δεν έχει αποκαλύψει το ακριβές μέγεθος των ζημιών.

Ηδη εγκρίθηκε χθες από το γερμανικό Κοινοβούλιο σχέδιο νόμου για την εξυγίανση επτά Landesbanken, με τη δημιουργία «κακής τράπεζας» αλλά και για τη συγχώνευσή τους σε τρεις μέχρι τα τέλη του 2010. Τα κρατίδια της Γερμανίας που είναι μέτοχοι των Landesbanken δεν μπορούσαν παρά να συναινέσουν. Σύμφωνα με επίσημο ανακοινωθέν του υπουργείου Οικονομικών της χώρας, αποδέχτηκαν ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί ένα «βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο».