ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στο προεκλογικό τραπέζι τα έργα υποδομών

Να χτίσει κανείς, ή να μη χτίσει; Το ερώτημα αναφέρεται στα έργα υποδομής, με βάση τα οποία καλούνται να επιλέξουν… κόμμα οι ψηφοφόροι στην Πορτογαλία, καθώς αποτελούν το κεντρικό ζήτημα της πολιτικής διαμάχης εν όψει των εκλογών στη χώρα. Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός, Ζοζέ Σόκρατες στηρίζει την επανεκλογή του σε ένα νέο διεθνές αεροδρόμιο στη Λισσαβώνα, καθώς και σε μία ταχεία σιδηροδρομική σύνδεση με την Ισπανία. Η κεντροδεξιά αντίπαλός του, Μανουέλα Φερέιρα Λέιτε αντιδρά, θεωρώντας ότι τα έργα θα εκτοξεύσουν το δημόσιο χρέος. Ο κ. Σόκρατες τάσσεται υπέρ ενός ισχυρού ρόλου του κράτους στην οικονομία, ενώ η κ. Λέιτε επιθυμεί τον περιορισμό του ρόλου του, αλλά και «να αλλάξει το σημερινό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης», το οποίο στηρίζεται στην αύξηση της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης. Η τελευταία δημοσκόπηση έδειξε μικρό προβάδισμα των Κεντροδεξιών της κ. Λέιτε με 34,9%, έναντι 31,6% των Σοσιαλιστών του κ. Σόκρατες. Σε μία εποχή την οποία στιγματίζει η χειρότερη οικονομική ύφεση των τελευταίων δεκαετιών, και με την ανεργία να έχει ανέλθει στο 9,1%, οι Σοσιαλιστές θεωρούν ότι τέτοιου είδους επενδύσεις θα αυξήσουν την εκλογική τους δύναμη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το σιδηροδρομικό έργο έχει ήδη δημιουργήσει 100.000 θέσεις εργασίας.

Ωστόσο πολλοί οικονομολόγοι διατηρούν επιφυλάξεις, θεωρώντας ότι η συζήτηση μεταξύ οπαδών των σχεδίων για αύξηση των δαπανών και εκείνων που φοβούνται τα υψηλά επίπεδα χρέους που αυτά συνεπάγονται επηρεάζεται από τον εκλογικό παράγοντα. Είναι γεγονός ότι στη χώρα έχουν ήδη ξοδευτεί δισεκατομμύρια σε μεγάλα έργα υποδομών, συμπεριλαμβανομένου ενός τεράστιου και κατά πολλούς όχι επαρκώς αξιοποιήσιμου δικτύου αυτοκινητόδρομων, χωρίς όμως να φανούν σαφή και διατηρήσιμα οικονομικά οφέλη.

Η πορτογαλική οικονομία είχε μικρότερη ανάπτυξη από την υπόλοιπη Ευρώπη κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, πριν από την παγκόσμια κρίση, καθώς προσπαθούσε να περιορίσει το χρέος που εκτινάχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν ήταν το αναμενόμενο, καθώς το 2004 ήταν η πρώτη χώρα το δημοσιονομικό έλλειμμα της οποίας εκτινάχθηκε πάνω από το 3% του ΑΕΠ, παραβιάζοντας τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας. Ούτε όμως η ανάπτυξη ανέκαμψε, με αποτέλεσμα η Πορτογαλία να παραμένει η φτωχότερη χώρα της Δυτικής Ευρώπης, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ 15.600 ευρώ, που αντιστοιχεί στο ήμισυ του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Το δημόσιο χρέος αναμένεται να φτάσει φέτος στο 75% του ΑΕΠ, σε σχέση με το 66,4% του 2008.