ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι από την πτώχευση

kristina_kirhner

Παρά τις πυρετώδεις διαπραγματεύσεις της τελευταίας στιγμής, η κυβέρνηση της Αργεντινής και οι πιστωτές της που δεν είχαν δεχτεί να πάρουν μέρος στην προηγούμενη αναδιάρθρωση χρέους απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία που θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να εξυπηρετήσει το χρέος της εντός της εγκαίρως. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση της Αργεντινής επιβεβαίωσε τη φήμη ότι είναι από τις πλέον αφερέγγυες του κόσμου.

Ο μεγαλύτερος χαμένος είναι η Αργεντινή ως έθνος. Θα δυσκολεύεται πολύ περισσότερο να δανείζεται χρήματα από τις διεθνείς αγορές και θα πληρώνει ακριβότερα για να το πετύχει. Οι ξένοι δεν θα είναι τόσο πρόθυμοι να κάνουν άμεσες επενδύσεις και οι κάτοικοι της Αργεντινής θα έχουν κίνητρο να βγάλουν τα χρήματα τους στο εξωτερικό, περιορίζοντας τη δυνητική ανάπτυξη της χώρας. Η επιδείνωση των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών συνθηκών που επικρατούν στην Αργεντινή αποτελεί κακό νέο για την πρόεδρο Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ. Η κυβέρνηση, με την αξιοπιστία της να έχει ήδη υπονομευτεί εξαιτίας της αντίληψης ότι είναι ανίκανη και διεφθαρμένη, θα ανακαλύψει ότι είναι ακόμη δυσκολότερο να κυβερνήσει μια χώρα που λειτουργεί πολύ χαμηλότερα από τις δυνατότητές της, υπονομεύοντας την ευημερία της σημερινής αλλά και των μελλοντικών γενεών. Και η πλειονότητα των πιστωτών της Αργεντινής ανήκει στους μεγάλους χαμένους της υπόθεσης. Συμφώνησαν στις αναδιαρθρώσεις του παρελθόντος με την ελπίδα ότι βοηθούν την Αργεντινή να ανακτήσει τη σταθερότητά της και ότι, στην πορεία, θα διασφαλίσουν τις οικονομικές τους απαιτήσεις (και μικρότερες από την αρχική ονομαστική τους αξία). Αυτό που απέτυχαν να λάβουν υπόψη τους είναι ότι μια μικρή μειοψηφία ομολογιούχων, χρησιμοποιώντας το αμερικανικό νομικό σύστημα, θα καταφέρει να διακόψει την εξυπηρέτηση του χρέους που είχε αναδιαρθρωθεί.

Σε χειρότερη μοίρα βρίσκονται ως κατηγορία περιουσιακών στοιχείων και οι αναπτυσσόμενες αγορές. Η καταστροφή με την Αργεντινή είναι βέβαιο ότι θα ενθαρρύνει την ανάληψη πρωτοβουλιών από τη διεθνή κοινότητα ώστε να περιορίσει τις πιθανότητες μειοψηφίες πιστωτών να μπορούν μελλοντικά να προκαλούν τόσο σοβαρά προβλήματα. Το αποτέλεσμα θα είναι να πληγούν τα δικαιώματα των πιστωτών. Αλλά και όσοι δεν συμμετείχαν στην αναδιάρθρωση δεν βρίσκονται σε τόσο καλή θέση όσο νομίζουν. Πράγματι, οδήγησαν την Αργεντινή στο χείλος της χρεοκοπίας και απέδειξαν ότι έχουν δύναμη στα δικαστήρια και ότι η στρατηγική τους ήταν έξυπνη. Ωστόσο, η προσέγγιση που ακολούθησαν, δηλαδή να επιβάλουν γενική χρεοκοπία, μπορεί να μειώσει την καθαρή παρούσα αξία των απαιτήσεων που έχουν από την Αργεντινή. Στο μεταξύ, θα πρέπει να καλύψουν σημαντικά νομικά έξοδα, ενώ ήδη ο λογαριασμός είναι μεγάλος. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι όλοι χαμένοι. Οι δικηγόροι θα βγάλουν πολλά χρήματα, όπως και οι τραπεζίτες που θα αναλάβουν να ξεκαθαρίσουν τον χαμό που θα επικρατήσει με τα μη εξυπηρετούμενα ομόλογα. Μετά έχουμε και τους έξυπνους επενδυτές, που δεν ακολούθησαν τη συμβατική γραμμή σκέψης ότι στο τέλος θα επικρατήσει λογική. Αντί να υποθέσουν ότι θα επιτευχθεί συμφωνία προκειμένου να αποτραπεί ένα αποτέλεσμα που δεν θα συμφέρει κανέναν, προέβλεψαν ότι αρκετά δογματικοί αντίδικοι θα αποτύχουν να επιλύσουν τις διαφορές τους. Αποδείχτηκε ότι είχαν δίκιο και έχοντας στοιχηματίσει στη χρεοκοπία (κυρίως χρησιμοποιώντας ασφάλιστρα έναντι χρεοκοπίας CDS) ετοιμάζονται τώρα να πάρουν την αμοιβή τους. Τα κέρδη δικηγόρων, τραπεζιτών και ορισμένων επενδυτών που πήγαν κόντρα στο ρεύμα ωχριούν μπροστά σε όσα θα χάσουν οι πολίτες της Αργεντινής αν δεν συμβεί κάποιο θαύμα. Σίγουρα, οφειλέτες και πιστωτές μπορούσαν να έχουν χειριστεί την υπόθεση πολύ καλύτερα.

* Ο κ. Mohamed A. El-Erian είναι επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της ασφαλιστικής εταιρείας Allianz SE.