ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ενισχύει τελικά την οικονομία

i-antimetopisi-tis-klimatikis-allagis-enischyei-telika-tin-oikonomia-2045476

Η σωτηρία του πλανήτη θα μπορούσε να αποβεί φθηνή, ακόμα και δωρεάν. Ποιος, όμως, πιστεύει στις καλές ειδήσεις; Μόλις διάβασα δύο νέες εκθέσεις για τα οικονομικά δεδομένα στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τη μία από τον έγκριτο διεθνή οργανισμό New Climate Economy Project και την άλλη από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οι συντάκτες τους ισχυρίζονται πως τα αποφασιστικά μέτρα για τη μείωση της εκπομπής ρύπων μόλις και μετά βίας θα επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη. Στην πραγματικότητα, πιθανώς να την κινητοποιήσουν περαιτέρω. Από πού, όμως, προέρχεται αυτή η νέα αισιοδοξία για την κλιματική αλλαγή και την ανάπτυξη; Επί σειράν ετών ήταν εμφανές ότι μία καλοσχεδιασμένη στρατηγική ελέγχου των εκπομπών ρύπων (κυρίως διοξειδίου του άνθρακα/ CO2), και ειδικά μία η οποία να ορίζει ένα τίμημα στο διοξείδιο του άνθρακα είτε ως φόρος επί των εκπομπών είτε ως ένα χρηματιστήριο ρύπων, θα κόστιζε πολύ λιγότερο απ’ ό,τι οι συνήθεις ύποπτοι θέλουν να σκέφτονται. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι της προστασίας του κλίματος είναι σε καλύτερη φόρμα απ’ ό,τι ήταν πριν από μερικά χρόνια. Από τη μία πλευρά, έχει σημειωθεί δραματική πρόοδος στην τεχνολογία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με το κόστος ειδικά της ηλιακής ενέργειας να έχει κατακρημνισθεί κατά 50% από το 2010. Βασικά, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν τους περιορισμούς τους, εφόσον ο ήλιος δεν λάμπει πάντα ούτε και ο άνεμος φυσά συνεχώς.

Εάν, όμως, φανταστεί κανείς ότι μία οικονομία μπορεί να αποκομίσει μεγάλο μέρος της ενέργειάς της από αιολικά πάρκα και φωτοβολταϊκά συστήματα απλώς ζει με ένα όνειρο από την εποχή των χίπιδων. Από την άλλη πλευρά, αποδεικνύεται ότι το να κοστολογηθεί το CO2 θα έχει πολλά παράπλευρα οφέλη, δηλαδή θετικά αποτελέσματα πέραν της μείωσης των κινδύνων για το κλίμα. Και αυτά τα οφέλη θα γίνουν ορατά σχετικά σύντομα. Το σημαντικότερο όλων αυτών των παράπλευρων οφελών, σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ, είναι η δημόσια υγεία. Η μείωση των ρύπων θα περιορίσει τα αναπνευστικά προβλήματα και τις δαπάνες περίθαλψης, ενώ θα αυξήσει και την παραγωγικότητα.

Σήμερα είναι ευκολότερη η μείωση των ρύπων και αυτό θα επιφέρει ευρύτατα οφέλη σε βραχυ- και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Οι προφήτες της κλιματικής απόγνωσης απορρίπτουν την ανάλυση αυτή, διατεινόμενοι πως η μοναδική μέθοδος να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα είναι η διακοπή της ανάπτυξης.

Συνήθως αυτό το επιχείρημα το ακούς από ανθρώπους της Δεξιάς, οι οποίοι λένε ότι οι οικονομίες της ελεύθερης αγοράς μπορούν να είναι ατελεύτητα ευέλικτες και δημιουργικές. Οταν, όμως, τους θέτεις το ζήτημα της κοστολόγησης του CO2, ξαφνικά επιμένουν πως η βιομηχανία θα αποδειχθεί εντελώς ανίκανη να προσαρμοστεί στα νέα μεταβληθέντα κίνητρα. Είναι σαν να ψάχνουν δικαιολογίες ώστε να αποφύγουν να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή και, ειδικά, να αποφύγουν οτιδήποτε πλήξει τα συμφέροντα που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, ανεξαρτήτως των πάνδημων οφελών. Εν τω μεταξύ, υπάρχουν και ορισμένοι σκληροπυρηνικοί επιστήμονες, οι οποίοι συμφωνούν με τους προφήτες της κλιματικής απόγνωσης, επειδή –κατά την άποψή μου– δεν αντιλαμβάνονται τι σημαίνει ανάπτυξη: τη θεωρούν κάτι φυσικό και άκαμπτο (απλώς σαν την παραγωγή ολοένα και περισσότερων αγαθών), παραγνωρίζοντας τις πολλές επιλογές τού τι καταναλώνουμε και τι τεχνολογίες χρησιμοποιούμε. Οπότε, να τι πρέπει να γνωρίζουμε: η απελπισία για το κλίμα είναι απολύτως λανθασμένη. Η άποψη ότι ανάπτυξη και κλιματική δράση είναι ασύμβατες μπορεί να ακούγεται ρεαλιστική, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για παρανόηση.