ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πλουσιότεροι πλούσιοι, φτωχότεροι φτωχοί

ploysioteroi-ploysioi-ftochoteroi-ftochoi-2084531

Πρωταθλήτρια στην ανισότητα αναδεικνύεται η Eλλάδα μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, όπως καταγράφεται στην τελευταία έκθεση του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) με τίτλο «Σε αυτό μαζί: Γιατί είναι επωφελής για όλους η μείωση των ανισοτήτων». Συνολικά, πάντως, στα 34 κράτη-μέλη του ο διεθνής οργανισμός συμπεραίνει πως και το 2014 οι πλούσιοι συνολικά έγιναν πλουσιότεροι, ενώ οι φτωχοί εξαθλιώθηκαν περαιτέρω.

Παράλληλα, σημειώνει πως είναι θεμελιώδους σημασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη η άμβλυνση των ανισοτήτων με τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, τη διεύρυνση της συμμετοχής των γυναικών στην εργασία και την εξίσωση αποδοχών ανδρών και γυναικών για την ίδια εργασία. Ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας, τα στοιχεία είναι πολύ ανησυχητικά: από το 2007 και μέχρι σήμερα το ποσοστό της φτώχειας εκτοξεύτηκε από το 11% στο 32% το 2013, ενώ 20% των παιδιών και 20% των νέων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Το 10% των πλουσιότερων ελέγχει το 25% του διαθέσιμου εισοδήματος έναντι του 2% για το 10% των φτωχότερων στη χώρα.

Επιπλέον, στον ΟΟΣΑ εν συνόλω το 10% των πλουσιότερων έχει δεκαπλάσια εισοδήματα από το 10% των φτωχότερων. Οι οξύτερες ανισότητες παρατηρούνται στις ΗΠΑ, το Ισραήλ, την Τουρκία, το Μεξικό και τη Χιλή, ενώ περισσότερη ισορροπία επικρατεί σε Δανία, Σλοβενία, Σλοβακία και Νορβηγία. Λόγου χάριν, στις ΗΠΑ οι φτωχότεροι του 10% του πληθυσμού απολαμβάνουν μόλις το 1,6% του διαθέσιμου εισοδήματος έναντι του 30% για το 10% των πάμπλουτων, ενώ στη Νορβηγία οι φτωχότεροι έχουν μερίδιο 3,3% στο διαθέσιμο εισόδημα έναντι του μεριδίου 20,6% του πλουσιότερου 10%.

Νοικοκυριά

Την περίοδο 2007-2011 σχεδόν σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ το εισόδημα των νοικοκυριών παρέμεινε στάσιμο ή μειώθηκε ειδικά στις χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση. Στην Ελλάδα οι απώλειες ήταν 8% ετησίως έναντι του άνω του 3,5% για Ισπανία, Ιρλανδία και Ισλανδία. Αυτό, όμως, δείχνει μέρος της πραγματικότητας. Το εισόδημα του φτωχότερου 10% στην Ισπανία συρρικνώθηκε 13% έναντι του 1,5% για το πλουσιότερο 10%. Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες του ΟΟΣΑ, η αύξηση των εισοδηματικών ανισοτήτων σε μακροπρόθεσμη βάση εμποδίσει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Αναδιανομή πόρων και φορολογία

Οι απόπειρες περιστολής των ανισοτήτων με αναδιανομή πόρων και εργαλείο τη φορολογία, δεν οδηγεί σε βραδύτερη ανάπτυξη, παρατηρεί ο ΟΟΣΑ. Ωστόσο, η αναδιανομή αποτελεί μόνον μέρος της λύσης, εφόσον ουσιαστικά χρειάζονται πολιτικές, οι οποίες παρεμβαίνουν στη γενεσιουργό αιτία της ανισότητας και όχι, όταν πλέον αυτή έχει εκδηλωθεί. Υπό το πρίσμα αυτό, συστήνει την τόνωση της συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό, εφόσον τα στοιχεία δεικνύουν πως όσο αυξάνονται οι αριθμοί τους τόσο συνολικά περιστέλλεται η εισοδηματική ανισότητα. Εάν παρέμεναν στα ίδια επίπεδα τα νοικοκυριά και με εργαζόμενη γυναίκα (δηλαδή στο 52% από το 61% σήμερα), όπως και πριν από 20-25 χρόνια και δεν αυξάνονταν, τότε η ανισότητα θα αυξανόταν περισσότερο από ό,τι συνέβη. Εξίσου σημαντικό είναι να εφαρμοστούν συντονισμένα πολιτικές, οι οποίες συμβάλλουν στις ίσες αμοιβές ανδρών και γυναικών, τη δημιουργία πολλών και ποιοτικών θέσεων εργασίας, τον εξοπλισμό των νέων με αναγκαίες δεξιότητες και τη μεταρρύθμιση των θεσμών, όπως λόγου χάριν την υιοθέτηση αποτελεσματικού ελάχιστου μισθού, ώστε να αντιμετωπισθεί η φτώχεια των ανέργων.