ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Γερμανία – Ιαπωνία: βίοι παράλληλοι

13s1budenstag

H επιβράδυνση στον ρυθμό ανάπτυξης των δραστηριοτήτων του κλάδου της μεταποίησης, η οποία άρχισε να παρατηρείται από τα τέλη του 2015, φαίνεται να εδραιώνεται σήμερα, ειδικά στη Γερμανία και την Ιαπωνία. Πρόκειται για δύο οικονομίες οι οποίες ολοένα και περισσότερο μοιάζει να μοιράζονται πολλά κοινά, πέραν του γεγονότος ότι είναι οι δύο πιο γνωστές εξαγωγικές χώρες στον κόσμο σε προηγμένης τεχνολογίας αυτοκίνητα και ηλεκτρονικά προϊόντα. Πολλοί, βέβαια, αρνούνται να το παραδεχθούν. Η ουσιαστική πτώση στη μηνιαία βιομηχανική παραγωγή πόρρω απείχε ακόμη και από τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις των αναλυτών, οι οποίοι συμμετείχαν σε σχετική έρευνα του Ρόιτερς. Και αυτή η πτώση παρατηρήθηκε στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Βρετανία.

Κατά τη διάρκεια του παρελθόντος έτους, τα μηνιαία στοιχεία της βιομηχανικής παραγωγής από την κορυφαία ευρωπαϊκή οικονομία, τη γερμανική, ξεπέρασαν τον μέσο όρο των προβλέψεων μία και μόνο φορά. Απέκλιναν της χαμηλότερης πρόβλεψης τρεις φορές και ποτέ δεν υπερέβησαν τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Σε συνδυασμό, μάλιστα, με στοιχεία για τη μείωση των εισαγωγών και του όγκου των εξαγωγών, καθώς και για τις στάσιμες λιανικές πωλήσεις, δεικνύουν πως ίσως υπάρξει κάποια ύφεση για τη Γερμανία. Και αυτό συνιστά πραγματικά κίνδυνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των οικονομολόγων στον όμιλο της Citigroup: «Τα στοιχεία περισσότερο δείχνουν περιστολή στο ΑΕΠ το δ΄ τρίμηνο παρά μια αύξηση 1%, όπως το Γραφείο Στατιστικής προέβλεπε τον Ιανουάριο. Διακρίνουμε την πιθανότητα για αναθεώρηση προς τα κάτω. Σε αυτό το σημείο ακόμη και μια τεχνική “ύφεση” με δύο τρίμηνα αρνητικής ανάπτυξης δεν φαίνεται πλέον μη αληθοφανής». Οι αναλυτές προβλέπουν αύξηση μόλις 0,3% για το ΑΕΠ τετάρτου τριμήνου του 2015 για τη Γερμανία (σ.σ. τέταρτο τρίμηνο 2015 ρυθμός 0,3%, σύνολο έτους 1,7%). Η οικονομία της χώρας θεωρήθηκε πυλώνας για την Ευρωζώνη κατά την κρίση χρέους. Είχε φθάσει κοντά στην ύφεση προ τριετίας, αλλά την απέφυγε.

Από την άλλη πλευρά, η Ιαπωνία έχει περιπέσει αρκετές φορές σε ύφεση μέσα στα τελευταία χρόνια. Πέραν τούτου, η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης, τα αρνητικά επιτόκια καταθέσεων, οι στάσιμες λιανικές πωλήσεις, η χαμηλή ανεργία και η αύξηση των μισθών, τα σχετικά ισχυρά νομίσματα και οι ελάχιστες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων είναι ορισμένα από τα κοινά της στοιχεία με τη Γερμανία. Εξίσου κοινό χαρακτηριστικό τους είναι και η αναταραχή στα χρηματιστήρια. Την Τρίτη, λόγου χάριν, ο Nikkei στο χρηματιστήριο του Τόκιο υποχώρησε 5,5% και την Τετάρτη κατά 2,3%. Ο δε δείκτης DAX, ο οποίος αποδείχθηκε πολύ δημοφιλής μεταξύ των επενδυτών, όταν αντιλήφθηκαν πριν από ένα χρόνο πως ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, σχεδιάζει ποσοτική χαλάρωση, έχει υποχωρήσει 15% και πλέον, από τις αρχές του 2016. Ωστόσο η Γερμανία, εν αντιθέσει με την Ιαπωνία, φαίνεται να παίζει τον ρόλο του φάρου της ανάπτυξης και της ανθεκτικότητας τουλάχιστον για την Ευρώπη.

Σε αναφορά του ο Κάρστεν Μπρζέσκι της ING Financial Markets επισημαίνει: «Το γερμανικό οικονομικό θαύμα έχει απομείνει με λίγη μαγεία στο εσωτερικό και στέκεται πάνω σε κινούμενο έδαφος. Η βιομηχανία κατόρθωσε να απορροφήσει την αποθέρμανση της κινεζικής οικονομίας, την επιβράδυνση των αναδυόμενων αγορών, την κρίση του ευρώ και τους γεωπολιτικούς κινδύνους. Εντούτοις, σήμερα φαίνεται σαν η πολύ χαμηλή τιμή του πετρελαίου και η επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας να είναι δύο κίνδυνοι πέραν των ορίων της, τους οποίους πλέον δεν δύναται να αντιμετωπίσει». Επιπροσθέτως, η αμερικανική οικονομία απώλεσε την ορμή της το τέταρτο τρίμηνο λόγω συσσώρευσης αποθεμάτων και ενίσχυσης του δολαρίου. Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ότι, αν και το διεθνές εμπόριο δείχνει σημάδια επιβράδυνσης για αρκετό καιρό, ποτέ δεν ήταν καλό σημάδι, εάν παράλληλα με αυτό και οι κορυφαίοι όμιλοι παραγωγής προϊόντων υψηλής ποιότητας αντιμετώπιζαν προβλήματα.