ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Εκεί όπου και οι τραπεζίτες πηγαίνουν στη φυλακή

ekei-opoy-kai-oi-trapezites-pigainoyn-sti-fylaki-2128552

Η Ισλανδία είναι η μοναδική χώρα όπου έχουν καταδικαστεί πρώην τραπεζίτες για παραπτώματα που διέπραξαν πριν και κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008. Οι συνθήκες κράτησης διαφέρουν αρκετά από τις συνθήκες που επικρατούν σε μια συνηθισμένη φυλακή, αλλά δεν έχουν καμία σχέση με την πολυτελή ζωή που απολάμβαναν οι πρώην επικεφαλής της Kaupthing Bank, η οποία κρατικοποιήθηκε μαζί με τις Landsbanki Island και Glitnir Bank, για να μην καταρρεύσουν εν μέσω της κρίσης.

Οι φυλακές Κβιαμπράιγκαγια (Kviabryggja) στη δυτική Ισλανδία δεν χρειάζονται τοίχους, συρματοπλέγματα ή φρουρούς για να αποτρέπουν την απόδραση των φυλακισμένων, όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα του Bloomberg Markets. Οι εν λόγω φυλακές βρίσκονται στη δυτική Ισλανδία, κοντά στο ανενεργό ηφαίστειο Σνέφελσιουκουλ (Snaefellsjokull) σε έναν τεράστιο παγετώνα. Εκεί κρατείται ο πρώην πρόεδρος της Kaupthing Bank Σιγκούρντουρ Εϊναρσον και ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας Χρίντερ Μαρ Σίγκουρντσον. Αφού καταδικάστηκαν για χειραγώγηση της αγοράς και απάτη μετά την κατάρρευση της μεγαλύτερης τράπεζας της Ισλανδίας, έχουν πλέον αρκετό χρόνο στη φυλακή για να πλύνουν τα ρούχα τους, να αθληθούν στο γυμναστήριο των φυλακών και να σερφάρουν στο Διαδίκτυο. Μαζί τους βρίσκονται δύο στενοί συνάδελφοι τους: ο Μάγκνους Γκούντμουντσον, πρώην επικεφαλής του παραρτήματος της Kaupthing Bank στο Λουξεμβούργο, και ο Ολαφούρ Ολαφσον, ο υπ’ αριθμόν 2 μέτοχος της τράπεζας κατά την κρίσιμη εποχή. Ολοι τους έχουν το δικαίωμα να κάνουν περιπάτους στο ύπαιθρο, όπως και οι υπόλοιποι 19 κρατούμενοι στις φυλακές Κβιαμπράιγκαγια, που εκτίουν βαριές ποινές για πολύ σοβαρά αδικήματα. Καταδικάζοντας τα στελέχη αυτά σε φυλάκιση 5,5 ετών, οι δικαστικές αρχές της Ισλανδίας κατάφεραν αυτό που δεν έπραξαν οι συνάδελφοί τους στη Νέα Υόρκη και στο Λονδίνο. Ανάγκασαν τους τραπεζίτες, που οδήγησαν τη χώρα τους στη μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων ετών, να πληρώσουν για τα παραπτώματά τους.

Ο Ολάφουρ Χάουκσον, ο οποίος το 2010 διορίστηκε ειδικός εισαγγελέας, συνεχίζει τις έρευνές του μέχρι σήμερα. Πριν από μερικές μέρες παρέπεμψε πέντε ακόμη στελέχη για χειραγώγηση των αγορών και απάτη, συμπεριλαμβανομένου του Λάρους Γουέλντινγκ, πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Glitnir Bank. Από το 2010 έχουν καταδικαστεί 26 στελέχη τραπεζών για την πρόκληση της κρίσης το 2008, που ανάγκασε την κυβέρνηση να επιβάλει, μεταξύ άλλων μέτρων, και τον έλεγχο στην κίνηση κεφαλαίων. Οι αντιδράσεις της κοινής γνώμης ήταν ανάλογες με αυτές στον ευρωπαϊκό νότο, όπου έχουν αναδειχθεί λαϊκιστικά κόμματα, όπως το Podemos και το Κόμμα των Πολιτών στην Ισπανία. Στην κρίση του 2008 αποκαλύφθηκε ότι τα δάνεια των τριών μεγαλύτερων ισλανδικών τραπεζών ήταν δωδεκαπλάσια του ΑΕΠ της χώρας. Μη μπορώντας να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους, συνολικού ύψους 85 δισ. ευρώ, το ισλανδικό δημόσιο επωμίσθηκε το κόστος της διάσωσής τους, με βαριές επιπτώσεις στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Η Ισλανδία πλέον έχει ανακάμψει, με προβλεπόμενο ρυθμό ανάπτυξης 4% για φέτος. Επίσης, η ανεργία έχει υποχωρήσει στο 2,8%, δηλαδή στο ένα τρίτο του μέσου όρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι έλεγχοι στην κίνηση κεφαλαίων εκτιμάται ότι θα αρθούν κατά το τρέχον έτος. Ωστόσο οι Ισλανδοί δεν έχουν ξεχάσει τα δεινά της κρίσης. «Οι υποθέσεις αυτές δεν είναι εύκολες», σχολιάζει ο ειδικός εισαγγελέας Ολάφουρ Χάουκσον.