ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: O συσχετισμός δυνάμεων και η αγωνία ενός Brexit

Αποψη: O συσχετισμός δυνάμεων και η αγωνία ενός Brexit

Μεγάλες είναι οι αβεβαιότητες τις οποίες δημιουργεί το δημοψήφισμα που θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο στη Βρετανία, για την παραμονή ή την έξοδο των Βρετανών από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Τη στιγμή αυτή, οι σφυγμομετρήσεις κλείνουν οριακά υπέρ του Brexit, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η έξοδος και όλες οι συνέπειες που θα ακολουθήσουν στρατηγικά την πάλαι ποτέ κραταιά δύναμη της Ευρώπης θα είναι και η τελική επιλογή της πλειοψηφίας των Βρετανών. Ομως, κατά τις ενδείξεις, αυτή η προοπτική δεν αποκλείεται καθόλου και θα πρέπει να σταθμιστεί αναλόγως από τα πολιτικά και οικονομικά κέντρα αποφάσεων, με δεδομένο ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη καμπή της μεταπολεμικής της ιστορίας.

Με τα δημοψηφίσματα ένα είναι το βέβαιο: κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος. Και αυτό επειδή πολλές φορές οι πολίτες ψηφίζουν με άλλα κριτήρια και άλλες σκοπιμότητες από εκείνες που πολιτικά προσδιορίζονται σαν το βασικό ερώτημα στην κάλπη. Αρκετές φορές εκφράζεται η λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι στο κυβερνών κόμμα, λαμβάνοντας η πλειοψηφία των πολιτών διαμετρικά αντίθετη θέση από την κυβερνητική πρόταση, και σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις οι ψηφοφόροι τοποθετούνται επηρεασμένοι πολύ από το γενικότερο κλίμα της εποχής και της οικονομικής συγκυρίας, όπως, για παράδειγμα, μπορεί να συμβεί σήμερα, με την ένταση του λαϊκισμού και του αντιευρωπαϊσμού, εξαιτίας της κρίσης, του όγκου των μεταναστευτικών ροών κ.λπ. Δυστυχώς, μια πολύ σοβαρή υπόθεση για τη Βρετανία, για το σύστημα, τη δομή και τον βηματισμό της Ευρώπης εξαρτάται από ένα γεγονός, μία επιλογή, σε μία δεδομένη στιγμή, σε μία ημέρα! Ο κίνδυνος δεν είναι μικρός. Σε μια εκρηκτική περίοδο για την Ευρώπη, η οποία στερείται ακόμη των απαραίτητων υπερεθνικών δομών.

Βεβαίως, οι περισσότεροι παρατηρητές εκτιμούν ότι η απόφαση των Βρετανών θα είναι τελικά θετική για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας τους και προς αυτή την κατεύθυνση σημαντικό ρόλο θα παίξουν –τους τρεις μήνες μέχρι το δημοψήφισμα– σημαντικοί παράγοντες. Ο πρώτος είναι η χρηματοοικονομική βιομηχανία του Λονδίνου, η οποία αποτελεί τη λοκομοτίβα της βρετανικής οικονομίας. Ας σημειωθεί ότι τα τελευταία δέκα χρόνια διπλασίασε το πλεόνασμα των χρηματοοικονομικών της συναλλαγών με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ενωση. Ο δεύτερος είναι ότι η φιλοευρωπαϊκή Σκωτία έχει διαμηνύσει στο Λονδίνο ότι θα επανεξέταζε με κάθε τρόπο την παραμονή της στη Βρετανία εάν αποκοπεί η μοίρα του Ηνωμένου Βασιλείου από την τροχιά της ηπειρωτικής Ευρώπης. Και ο τρίτος είναι ότι η παραμονή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει τη σαφή υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Η Βρετανία, κατ’ αρχάς, αποτελεί πυρηνική δύναμη, και αυτό είναι καθοριστικό για το σύστημα ασφαλείας της Ευρώπης. Επίσης, η Βρετανία αποτελεί μέσα στην Ευρώπη και το σημαντικότερο αντίβαρο σε μια στρατηγική ηγεμονία των Γερμανών. Και αυτό ενδιαφέρει τους Αμερικανούς.

Επειδή, ωστόσο, τίποτα, όπως λέγαμε, δεν είναι σίγουρο, μόνο ανασφάλεια επικρατεί γύρω από τις βρετανικές εξελίξεις. Στην ίδια τη Βρετανία έχουν ανασταλεί σημαντικές επενδύσεις, ενώ είναι γνωστό ότι χιλιάδες μεγάλες επιχειρήσεις έχουν ετοιμάσει και ένα Plan B για τη μεταφορά της έδρας τους από το Λονδίνο.