ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δημοσιονομικές και πολιτικές ισορροπίες αναζητεί η Ιαπωνία

251f4japans

Σε αναζήτηση ισορροπιών βρίσκεται η Ιαπωνία, καθώς παράλληλα με την αναπτυξιακή δημοσιονομική πολιτική του πρωθυπουργού Σίνζο Αμπε, που στοχεύει στο να αποφύγει μια νέα ύφεση, δρομολογεί νέα αύξηση του ΦΠΑ στην προσπάθειά της να βελτιώσει τα δημοσιονομικά της μεγέθη και να κερδίσει την εμπιστοσύνη των αγορών. Η προσπάθεια του Ιάπωνα πρωθυπουργού να συμβιβάσει τους δύο αλληλοσυγκρουόμενους στόχους κυοφορεί μια πολιτική κρίση στην τρίτη οικονομία του κόσμου, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές.

Το δίλημμα του Ιάπωνα πρωθυπουργού έγκειται στο ότι είχε κατορθώσει με την οικονομική του πολιτική να τονώσει την ιαπωνική οικονομία, η οποία διολίσθησε ωστόσο σε νέα ύφεση το δεύτερο εξάμηνο του 2014. Ο λόγος δεν ήταν άλλος από την προγραμματισμένη αύξηση του φόρου κατανάλωσης από το 5% στο 8%, στην οποία προχώρησε η κυβέρνηση πλήττοντας καίρια την κατανάλωση. Αναγκάστηκε, έτσι, να αναβάλει τη δεύτερη αύξηση του ΦΠΑ στο 10% για τον Απρίλιο του 2017, ενώ προβλεπόταν για τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, με αποτέλεσμα το θέμα να αποτελεί πηγή προβληματισμού για τον Ιάπωνα πρωθυπουργό και τα στελέχη της κυβέρνησής του. Κι ενώ ο Σίνζο Αμπε έχει επανειλημμένως τονίσει πως μόνον ένα σοκ ανάλογο εκείνου της Lehman Brothers μπορεί να αλλάξει τα σχέδια της κυβέρνησης για μια νέα αύξηση του ΦΠΑ, πολλά κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν πως ο τρόπος για να συμβιβαστούν οι δύο στόχοι είναι να λάβει παράλληλα αναπτυξιακά μέτρα σε περίπτωση κλονισμού της οικονομίας.

Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν πιθανόν να προκηρύξει ο Αμπε εκλογές για την Κάτω Βουλή, προσβλέποντας σε ανανέωση της εντολής του. Οπως επισήμαναν προσφάτως οι Financial Times, ο Αμπε μπορεί να επικαλεστεί την ανησυχία για την πορεία της οικονομίας, να αναβάλει την επόμενη αύξηση του ΦΠΑ και να προσφύγει στις κάλπες. Η συγκυρία φαίνεται πως ενθαρρύνει προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς έχουν προγραμματισθεί για τον Ιούλιο εκλογές για την Ανω Βουλή. Η προβληματική της κυβέρνησης αναδύεται, πάντως, από τις συνεντεύξεις που παραχώρησαν στο Reuters δύο καίρια στελέχη της. Ο ειδικός σύμβουλος του πρωθυπουργού, Μασαχίκο Σιμπαγιάμα, τονίζει πως δεν θεωρεί ότι απέτυχε η οικονομική πολιτική του Αμπε, αλλά υπογραμμίζει πως «ακόμη κι αν υπάρξουν αποσταθεροποιητικοί παράγοντες για την οικονομία, ο φόρος κατανάλωσης πρέπει να αυξηθεί όπως έχει προγραμματισθεί και αν χρειαστεί, να εφαρμοσθούν δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης της οικονομίας». Ο ίδιος προσέθεσε πως η νομισματική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο μετά την αύξηση του φόρου. Εξέφρασε, άλλωστε, την ελπίδα πως οι ηγέτες των χωρών του G7 θα δώσουν ένα ηχηρό μήνυμα υπέρ της τόνωσης της παγκόσμιας ανάπτυξης μετά τη συμφωνία που συνήψαν οι υπουργοί Οικονομικών την περασμένη εβδομάδα, να χρησιμοποιήσουν έναν συνδυασμό νομισματικής, φορολογικής και διαρθρωτικής πολιτικής για να τονώσουν τις οικονομίες τους.

Σε ανάλογες δηλώσεις προέβη και ο αναπληρωτής γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου, Κοΐτσι Χαγκιούντα, ο οποίος μιλώντας επίσης στο Reuters υπογράμμισε ότι η επόμενη αύξηση του φόρου κατανάλωσης θα είναι ο καλύτερος τρόπος για να κερδίσει η ιαπωνική κυβέρνηση την εμπιστοσύνη της διεθνούς κοινότητας. Ο ίδιος προσέθεσε ότι δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να προκηρύξει ο Αμπε πρόωρες εκλογές για την Κάτω Βουλή αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης απειλήσουν να καταθέσουν πρόταση μομφής.