ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Μεγάλα λόγια» η δέσμευση της Ε.Ε. για την απελευθέρωση των αγορών

Στη σύνοδο κορυφής της Λισσαβώνας, οι ηγέτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεσμεύθηκαν να κάνουν την ευρωπαϊκή αγορά την πλέον ανταγωνιστική και δυναμική αγορά του κόσμου μέχρι το 2010. Οι πλέον κυνικοί χαρακτήρισαν τη σύνοδο «μεγάλα λόγια». Οι πλέον ενθουσιώδεις, αντιθέτως, προέβλεψαν ένα νέο κύμα απελευθερώσεων. Δεκαοκτώ μήνες μετά, τα πράγματα δείχνουν ότι είχαν δίκιο οι κυνικοί.

Οι προσπάθειες για απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας έχουν επανειλημμένως οδηγηθεί σε αδιέξοδο αν και έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος. Οι Γάλλοι αρνούνται συστηματικά να καθορίσουν προθεσμία για την πλήρη απελευθέρωση. Η επόμενη σύνοδος κορυφής που θα καταπιασθεί με τη διαδικασία της Λισσαβώνας θα γίνει τον Μάρτιο στη Βαρκελώνη, αλλά είναι ήδη κοινό μυστικό ότι δεν θα επιτευχθεί πρόοδος επειδή δύο μήνες αργότερα θα διεξάγονται προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Στις αρχές του έτους ο Αλεξάντρ Λαμφαλουσί παρουσίασε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη δημιουργία ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η εφαρμογή του, όμως, προσέκρουσε και πάλι σ’ ένα σωρό τεχνικά προβλήματα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εναντιώνεται στο σχέδιο, επειδή ο κ. Λαμφαλουσί προσπαθεί να παρακάμψει το δικαίωμά του να τροποποιεί τη νομοθεσία για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Πολλές κυβερνήσεις, άλλωστε, εκφράζουν επιφυλάξεις.

Εξάλλου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε φέτος οδηγία που θα διευκόλυνε τις διασυνοριακές εξαγορές. Οι Γερμανοί, για παράδειγμα, ισχυρίζονται ότι το θέμα πρέπει να επανεξετασθεί μόνον όταν θα έχουν διευθετηθεί άλλα ζητήματα επειδή, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, σε ορισμένες χώρες όπως στην Ιταλία και την Ισπανία το κράτος διατηρεί μερικές «χρυσές μετοχές» σε ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις οχυρώνοντάς τις, έτσι, από τυχόν εξαγορές. Πράγματι η Ιταλία και η Ισπανία ισχυρίζονται ότι διατηρούν τις χρυσές αυτές μετοχές προκειμένου να προστατεύσουν τις εταιρείες ενέργειας από τα σχέδια εξαγοράς της γαλλικής Electricite de France (EDF). Η επιθετικότητα της EDF έχει ενταθεί επειδή δεν αντιμετωπίζει εγχώριο ανταγωνισμό δεδομένου ότι δεν έχει απελευθερωθεί η γαλλική αγορά ενέργειας. Κι έτσι οι περιορισμοί σε μια αγορά συντηρούν τους περιορισμούς στις άλλες αγορές.

Ωστόσο, η αρχική επιτυχία στην απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών και της πρόσβασης στο Internet σύντομα έδωσε τη θέση της στην αποτυχία, επειδή δεν κατέστη δυνατόν να δημιουργηθεί ενιαία ευρωπαϊκή αγορά στον τομέα. Οι ρυθμιστικές αρχές της Βρετανίας και της Γερμανίας αρνούνται να εκχωρήσουν τις εξουσίες τους σε πανευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές. Σε ό,τι αφορά, άλλωστε, τις ταχυδρομικές υπηρεσίες και τη συμφωνία που επετεύχθη τον προηγούμενο μήνα για απελευθέρωση της αγοράς των ταχυδρομείων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι μέχρι το 2006 το 50% των ευρωπαϊκών αγορών θα είναι πλήρως ανταγωνιστικό. Προκειμένου, όμως, να διασφαλισθεί η συμφωνία, δεν καθορίσθηκε οριστική προθεσμία για την ολοκλήρωση της απελευθέρωσης.