ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα στρατόπεδα φεύγουν, οι πόλεις ελπίζουν…

Αφού ξεπέρασε τις παιδικές του ασθένειες, το πρόγραμμα για τη μετεγκατάσταση των στρατοπέδων εισέρχεται πλέον στο στάδιο της ωριμότητας, έχοντας πλέον στη «φαρέτρα» του και το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, που διευκολύνει την εφαρμογή του. Κατ’ αρχάς, δημιουργήθηκε η Υπηρεσία Αξιοποίησης και Μετεγκατάστασης Στρατοπέδων (ΥΑΜΣ), καθορίστηκαν οι αρμοδιότητές της και υπήρξε στενή συνεργασία με το ΥΠΕΧΩΔΕ.

Αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας ήταν ο Ν. 2745/99, με τον οποίο επιτρέπεται η ταχύτερη πολεοδόμηση των εκτάσεων των στρατοπέδων. Στόχος του είναι ο συγκερασμός δύο αντικρουόμενων φιλοσοφιών, εκείνης των τοπικών κοινωνιών που επιδιώκουν την ανάπτυξη κοινόχρηστων και κοινωφελών χρήσεων κι εκείνης του ΥΠΕΘΑ, που επιδιώκει το μέγιστο οικονομικό αποτέλεσμα, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τη συνέχεια του προγράμματος και να εξασφαλίσει τα έσοδα για την κατασκευή νέων μονάδων, εκτός του αστικού ιστού. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε σε πρόσφατη ομιλία του, στο πλαίσιο ημερίδας για την αγορά ακινήτων, ο κ. Λάμπρος Καζάκος, διευθυντής της ΥΑΜΣ, προβλέπεται ότι στους χώρους κάθε αποδεσμευόμενου στρατοπέδου επιτρέπεται ο καθορισμός αστικών χρήσεων γης, ανεξάρτητα από τις ισχύουσες χρήσεις και τους όρους δόμησης της εκάστοτε περιοχής. Προϋπόθεση για την έγκριση των νέων όρων δόμησης και χρήσεων γης είναι τουλάχιστον το 50% των αποδεσμευόμενων εκτάσεων να παραχωρείται για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και άλλων κοινωφελών εξυπηρετήσεων.

Δεν είναι υπερβολή ν’ αναφέρουμε ότι η κίνηση του ΥΠΕΘΑ δημιουργεί νέες προοπτικές για μία σειρά περιοχών εντός του αστικού ιστού, όπου καλλιεργούνται οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία πάρκων και σχετικών κοινόχρηστων χώρων πρασίνου, παράλληλα με την ανάπτυξη σύγχρονων κατοικιών, που ασφαλώς δεν κινούνται στη λογική της αντιπαροχής της δεκαετίας του ’70, αλλά θα προσφέρουν βελτιωμένες συνθήκες διαβίωσης στους κατοίκους τους.

Οπως αναφέρει ο κ. Καζάκος, στα αρχικά στάδια εφαρμογής του προγράμματος και μέχρι την κάλυψη των απαιτούμενων ποσών για τις μετεγκαταστάσεις, έχει επιλεγεί η άμεση εισροή κεφαλαίων. Αυτό θα επιτευχθεί με οικοπεδικές πωλήσεις και αντιπαροχές μικρής κλίμακας για την κατασκευή κυρίως κατοικιών. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΥΑΜΣ, το κόστος του προγράμματος ανέρχεται σε 400-450 εκατ. ευρώ, όταν από τις πωλήσεις οικοπέδων και κατοικιών, μέσω του προγράμματος σε 135 στρατόπεδα, επιφανείας 20.000 στρεμμάτων σε όλην την επικράτεια, το ποσό που μπορεί να εισπραχθεί ανέρχεται σε 1,5 δισ. ευρώ. Μέχρι σήμερα, έχουν εισπραχθεί περί τα 7 εκατ. ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση στρατοπέδου, η ΥΑΜΣ έρχεται σ’ επαφή με τον οικείο φορέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να καταλήξουν σ’ ένα κοινό πλαίσιο συνεργασίας. Εν συνεχεία, ανατίθεται η εκπόνηση μελέτης (σ’ εξωτερικά γραφεία), όπου πέραν του πώς θα γίνει η ανάπτυξη, προτείνονται οι χρήσεις γης και οι συντελεστές δόμησης. Εφόσον συναινέσουν η ΥΑΜΣ και ο δήμος στις προτάσεις, το επόμενο βήμα είναι η ανάθεση των πολεοδομικών μελετών. Οταν αυτές ολοκληρωθούν, μεταβιβάζονται κατά κυριότητα στους δήμους τα τμήματα που προβλέπεται να περιέλθουν σε αυτούς, ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν στην ΥΑΜΣ για εμπορική εκμετάλλευση. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί ή ολοκληρώνονται οι πολεοδομικές μελέτες για πέντε στρατόπεδα, επιφανείας 368 στρεμμάτων. Αντίστοιχα, γι’ άλλα οκτώ ακίνητα έκτασης 1.524 στρεμμάτων εκπονούνται οι μελέτες αξιοποίησης, ενώ στο στάδιο της ανάθεσης βρίσκονται επιπλέον 10 στρατόπεδα, έκτασης 1.497 στρεμμάτων.

Πρώτη η Θεσσαλονίκη

Τα περισσότερα στρατόπεδα βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη, όπου άλλωστε επιλέχθηκε να εφαρμοστεί και η πρώτη πιλοτική αξιοποίηση στρατοπέδου. Πρόκειται για το στρατόπεδο Καρατάσου, απ’ όπου θα αξιοποιηθούν περί τα 500 στρέμματα. Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας θα παραχωρήσει το δικαίωμα κατασκευής κατοικιών, καταστημάτων λιανικού εμπορίου και γραφείων, με μορφή αντιπαροχής προς τον ιδιώτη, καθώς προβλέπεται και η φιλοξενία κοινωφελών χώρων και δημόσιων υπηρεσιών, ενώ θα διατηρήσει την κυριότητα σε μέρος των κτιρίων που θα κατασκευαστούν. Βάσει σχετικής μελέτης για όλα τα στρατόπεδα της συμπρωτεύουσας, όπου αποδίδονται εκτάσεις προς αξιοποίηση, οι συντελεστές που θα ισχύουν θα είναι από 0,4 έως 0,8 για την κατοικία, από 0,6 έως 2 για τους γραφειακούς χώρους και από 0,4 έως 1 για τα εμπορικά καταστήματα. Σύμφωνα με το πλάνο, από 3.000 στρέμματα, που προβλέπεται ν’ απελευθερωθούν, τα 1.000 μόνο θα αξιοποιηθούν εμπορικά, ενώ τα υπόλοιπα θα μεταβληθούν σε κοινόχρηστους χώρους (πάρκα, αθλητικά κέντρα, πολιτιστικοί χώροι κοκ.).