ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι 4 προτεραιότητες της Αθήνας στην ατζέντα των συζητήσεων στο Παρίσι

oi-4-proteraiotites-tis-athinas-stin-atzenta-ton-syzitiseon-sto-parisi-2040700

Τέσσερις στόχους έχει θέσει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ενόψει της συνάντησης στο Παρίσι με τους επικεφαλής της τρόικας. Εκτός από το επικοινωνιακό μήνυμα που θέλει να περάσει η κυβέρνηση με την πρώτη συνάντηση των δύο πλευρών σε ουδέτερο έδαφος, η Αθήνα θα επιδιώξει να αποκομίσει τα μέγιστα ενόψει των συζητήσεων που θα ακολουθήσουν στο δεύτερο 15νθήμερο του Σεπτεμβρίου στην Ελλάδα.
Στην πρωτεύουσα της Γαλλίας θα βρεθούν ο υπουργός Οικονομικών, Γκ. Χαρδούβελης, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Χρ. Σταϊκούρας, ο υφυπουργός Οικονομικών, Γ. Μαυραγάνης, ο υπουργός Εργασίας, Γ. Βρούτσης, ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Κ. Μητσοτάκης και ο υπουργός Ανάπτυξης, Ν. Δένδιας. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, το ραντεβού άλλαξε και ήρθε μία ημέρα νωρίτερα. Ετσι, αντί για 3-5 Σεπτεμβρίου, οι συναντήσεις θα γίνουν από τις 2 έως τις 4 του μήνα.

Ο λόγος της επίσπευσης είναι ότι στις 5 Σεπτεμβρίου θα συνεδριάσει το Euroworking Group για να προετοιμάσει το Eurogroup της αμέσως επόμενης εβδομάδας και έχει ζητηθεί από την τρόικα να παρουσιάσει μία αναλυτική κατάσταση του πού βρίσκεται το ελληνικό πρόγραμμα μετά τη θερινή περίοδο. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά θα εκμεταλλευτεί το χρονικό περιθώριο που δημιουργείται ώστε να προετοιμαστεί καλύτερα η τοποθέτηση του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ που έχει προγραμματιστεί για το Σαββατοκύριακο που ακολουθεί.

Στο διά ταύτα, στην ατζέντα των συζητήσεων με τους επικεφαλής της τρόικας στο Παρίσι, το υπουργείο Οικονομικών έχει θέσει ως προτεραιότητες:

1. Να πείσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να ολοκληρώσει τον έλεγχο του Σεπτεμβρίου χωρίς να αναμένει την ανακοίνωση των στρες τεστ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Το σχέδιο της Αθήνας προβλέπει την ολοκλήρωση του ελέγχου της τρόικας έως τις αρχές Οκτωβρίου και στη συνέχεια όταν ανακοινωθούν τα αποτελέσματα των στρες τεστ στα τέλη Οκτωβρίου να επιστρέψει η τρόικα για να ανοίξει η διαπραγμάτευση για το χρέος και το χρηματοδοτικό κενό.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, το Ταμείο θέλει να έχει στα χέρια του τα αποτελέσματα της άσκησης της ΕΚΤ και μετά να δώσει το «πράσινο» φως για την εκταμίευση της δόσης που του αναλογεί. Αυτό σημαίνει ότι θα ανατραπεί ο σχεδιασμός της κυβέρνησης και ο έλεγχος που θα ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο δεν θα είναι σύντομος όπως επιδιώκεται, αλλά θα διαρκέσει έως τα τέλη του έτους.
Στις συναντήσεις του Παρισιού το οικονομικό επιτελείο θα επιδιώξει να μεταπείσει το ΔΝΤ, με το επιχείρημα ότι ο έλεγχος επί των πεπραγμένων βάσει του Μνημονίου δεν σχετίζεται με τα αποτελέσματα του στρες τεστ των τραπεζών.

2. Να δεσμεύσει την Ευρωζώνη στη διαμόρφωση ενός σαφούς χρονοδιαγράμματος των επόμενων κινήσεων και ει δυνατόν σε μία συγκεκριμένη ατζέντα για το τι έχει να αναμένει η Ελλάδα από τους εταίρους της. Είναι γεγονός ότι η Ευρωζώνη αποφεύγει να ξεκαθαρίσει τις δράσεις που θα αναλάβει για τη διευθέτηση του ελληνικού χρέους, τη στάση που θα τηρήσει στη μετά Μνημονίων εποχή κ.λπ., παραπέμποντας κάθε φορά στις συζητήσεις που θα γίνουν στο τέλος του έτους.

Επί της ουσίας, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί και υλοποιεί το πρόγραμμα και πλέον θέλει να ξέρει ότι θα λάβει από την Ευρωζώνη κάτι παραπάνω από αόριστες δεσμεύσεις για την επίλυση των προβλημάτων. Κατ’ ελάχιστο θα πρέπει να ξεκαθαρίσει η Κομισιόν ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για το τι θα πράξουν οι εταίροι μας ανταποκρινόμενοι στις δεσμεύσεις που ούτως ή άλλως έχουν αναλάβει από τα τέλη του 2012.

3. Να προσδιορίσει ποιες δράσεις θεωρεί σημαντικές η τρόικα για την ολοκλήρωση του ελέγχου του Σεπτεμβρίου, ώστε να μην καθυστερήσει σε λεπτομέρειες. Στόχος της κυβέρνησης είναι να συμφωνηθούν με την τρόικα τα «σημαντικά ζητήματα» του ελέγχου για να προετοιμαστούν κατάλληλα και να μη «χαθούν» οι δύο πλευρές στις 600 και πλέον μικρές δράσεις που δεν έχουν τόσο μεγάλη βαρύτητα.

4. Να θέσει το ζήτημα των φοροελαφρύνσεων.

Ενημέρωση για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων

Εκτός από τις φοροελαφρύνσεις που θα ανοίξει ως θέμα στο Παρίσι, το οικονομικό επιτελείο θα ενημερώσει νωρίτερα την τρόικα και για τις εξελίξεις σχετικά με τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ). Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη υπάρχουν αλλαγές που προωθούνται και αρκεί η απλή ενημέρωση της τρόικας, αλλά υπάρχουν και τροποποιήσεις που εξετάζονται και θα πρέπει να λάβουν τη σύμφωνη γνώμη της τρόικας, καθώς επηρεάζουν ευθέως την εισπραξιμότητα του φόρου.

Στο πλαίσιο αυτό, η τρόικα απλώς θα ενημερωθεί για τις αλλαγές που θα γίνουν στον φόρο που επιβάλλεται στους 4.000 οικισμούς που δεν βρίσκονται στο σύστημα αντικειμενικών αξιών. Το ζήτημα δεν προκαλεί δημοσιονομική «τρύπα» και αποτελεί θέμα εσωτερική διαχείρισης. Επίσης, ο αριθμός των δόσεων (εάν θα είναι 6 ή 7) στις οποίες τελικά θα καταβληθεί ο ΕΝΦΙΑ δεν απαιτεί την έγκριση της τρόικας, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) έχει ενημερώσει πως ό,τι εισπραχθεί από τον ΕΝΦΙΑ έως τα τέλη Μαρτίου (7 δόσεις) θα προσμετρηθεί στα έσοδα του προϋπολογισμού του 2014.

Από την άλλη πλευρά, όμως, διάφορες άλλες αλλαγές που έχουν ζητήσει οι βουλευτές «χτυπούν» άμεσα στην εισπραξιμότητα του ΕΝΦΙΑ και κατ’ επέκταση θέτουν εν αμφιβόλω την επίτευξη του στόχου που έχει τεθεί. Για παράδειγμα το αίτημα για έκπτωση 25-30% επί του φόρου που καλούνται να πληρώσουν τα ακίνητα που δεν έχουν ενοικιαστεί και δεν ηλεκτροδοτούνται. Αίτημα το οποίο εκτιμάται ότι θα προσκρούσει στην αντίδραση της τρόικας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος δήλωσε την Παρασκευή πως εάν γίνουν όλες οι εκπτώσεις η βεβαίωση του φόρου θα υποχωρήσει στα 3 δισ. ευρώ (από 3,2 δισ. ευρώ) και το ποσοστό εισπραξιμότητας θα πρέπει να αυξηθεί στο 89% από 82% που έχει υπολογιστεί.

Φοροελαφρύνσεις στο τραπέζι μετά την αύξηση εσόδων

Εκτός από το πολιτικό όφελος που θα έχει μία απόφαση μείωσης κάποιου φόρου, είναι γεγονός ότι όσο έρχονται στοιχεία στο φως της δημοσιότητας, αποδεικνύεται ότι όντως οι Ελληνες έχουν υπερφορολογηθεί και σταδιακά θα πρέπει να υπάρξει κάποια ελάφρυνση.

Εντός της εβδομάδας ανακοινώθηκε μεταξύ άλλων πως τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων έως το τέλος Ιουλίου ήταν κατά 555 εκατ. ευρώ υψηλότερα από τον στόχο που είχε τεθεί. Αν και στο υπουργείο Οικονομικών δεν μπορούν να ερμηνεύσουν με ασφάλεια το γιατί σημειώθηκε αυτή η υπέρβαση, είναι ξεκάθαρο πως η συγκεκριμένη εξέλιξη θα χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα για την ελάφρυνση της φορολογίας.

Αλλωστε, φέτος για πρώτη φορά εφαρμόστηκε μία σειρά μέτρων στη φορολόγηση των φυσικών προσώπων που επιβάρυναν τους πολίτες σε μεγάλο βαθμό:

–  Κατάργηση του αφορολογήτου ορίου για τα παιδιά,

–  Νέοι συντελεστές και νέα κλιμάκια φορολόγησης μισθωτών και συνταξιούχων,

–  Πλήρης κατάργηση των φοροαπαλλαγών,

–  Φορολόγηση των ελευθέρων επαγγελματιών από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 26%.

Είναι σαφές ότι ένας από τους σημαντικότερους λόγους που οδήγησε στην υπέρβαση του στόχου ήταν η υπερφορολόγηση. Αλλωστε, η τρόικα ανέκαθεν πίεζε για τη λήψη όσο το δυνατόν περισσότερων μέτρων ώστε να διασφαλίζεται η επίτευξη των φιλόδοξων δημοσιονομικών στόχων.

Από την άλλη πλευρά, όμως, υπάρχει και μία δεύτερη ανάγνωση της κατάστασης. Το οικονομικό επιτελείο πάντα προχωρούσε σε πολύ συντηρητικές προβλέψεις για την εισπραξιμότητα των φορολογικών μέτρων. Και αυτό επειδή ήθελε να είναι βέβαιο ότι οι στόχοι που έχουν τεθεί, θα επιτευχθούν. Δηλαδή, προτιμούσε από την αρχή της διαμόρφωσης των μέτρων να περιμένει μία θετική έκπληξη (περισσότερα έσοδα από τα προβλεπόμενα), παρά μία αρνητική (υστέρηση έναντι των στόχων).

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι πολίτες δεν υπερφορολογήθηκαν. Απλώς, τώρα, το οικονομικό επιτελείο έχει τη δυνατότητα να διαπραγματευτεί με την τρόικα τη μείωση κάποιων φόρων, έχοντας περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της υπέρβασης στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου από τα έσοδα του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, αξίζει να σημειωθεί ότι η εισφορά αλληλεγγύης έχει προβλεφθεί πως θα αποδώσει περί το 1,3 δισ. ευρώ. Πάντως, στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η υπέρβαση αυτή δεν θα επαναληφθεί τον Σεπτέμβριο και Νοέμβριο (2η και 3η δόση φόρου εισοδήματος).