ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το Grexit καταστροφικό για την Ελλάδα

to-grexit-katastrofiko-gia-tin-ellada-2091610

Με τις εξελίξεις στην Ελλάδα να εκτυλίσσονται με καταιγιστικό ρυθμό, ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s απαντά σε μερικά από τα πλέον ακανθώδη ερωτήματα των ημερών, όπως πόσο πιθανή είναι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, πώς θα γίνει αυτό και ποιες θα ήταν οι συνέπειες για την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρωζώνη.

– Πόσο πιθανή είναι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ;

– Εχουν αυξηθεί σημαντικά οι πιθανότητες. Δεδομένου ότι η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται πρόθυμη να αποδεχθεί τις συνέπειες που θα έχει για την οικονομία και τον τραπεζικό τομέα η αποτυχία εξεύρεσης συμφωνίας, θεωρούμε πλέον ότι οι πιθανότητες να βγει η Ελλάδα από την Ευρωζώνη ανέρχονται στο 50%. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε η Ελλάδα θα χάσει μόνιμα την πρόσβαση στη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εξέλιξη που κατά τη γνώμη μας θα προκαλέσει σοβαρή έλλειψη συναλλάγματος στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα. Δυνητικά θα μπορούσε να επιβληθεί δελτίο σε εισαγόμενα προϊόντα όπως τα καύσιμα.

– Πώς θα μπορούσε να συμβεί η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ;

– Με κεφαλαιακούς ελέγχους, παύση της έκτακτης χρηματοδότησης (ELA) και τα φορολογικά έσοδα να έχουν συρρικνωθεί, η οικονομία γρήγορα θα βρεθεί σε αδιέξοδο. Τα ευρώ που θα διαθέτει η κυβέρνηση δεν θα επαρκούν, οπότε και θα καλύπτει όλο και λιγότερες υποχρεώσεις της με αυτά. Μη διαθέτοντας μετρητά η κυβέρνηση θα μπορούσε να εκδώσει υποσχετικές ώστε να πληρώσει δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους και προμηθευτές. Οι εν λόγω υποσχετικές θα αρχίσουν να κυκλοφορούν, «κουρεμένες» όμως, ως δευτερεύον μέσο συναλλαγών. Με την πάροδο του χρόνου θα οδηγήσουν σε νέο εθνικό νόμισμα το οποίο και θα γίνει το νόμιμο μέσο συναλλαγών στην Ελλάδα (αυτή θα ήταν και η επίσημη στιγμή της εξόδου), αφότου προηγουμένως η κυβέρνηση έχει νομοθετήσει ώστε να μετατρέψει στο νέο νόμισμα όσα συμβόλαια έχει τη δυνατότητα.

– Ποιες θα ήταν οι συνέπειες μιας εξόδου από το ευρώ;

– Στην περίπτωση μιας άτακτης εξόδου από την Ευρωζώνη εκτιμούμε ότι η Ελλάδα θα βιώσει έντονη και παρατεταμένη ύφεση, κάτι που θα καταστήσει μη βιώσιμο το ήδη πολύ υψηλό δημόσιο χρέος. Εξέλιξη που καθίσταται ακόμη πιο πιθανή αν το νέο νόμισμα υποτιμηθεί έναντι του ευρώ, γεγονός που θα αυξήσει ανάλογα την αξία του χρέους που είναι σε ευρώ. Από τη δική μας πλευρά θα θεωρήσουμε χρεοκοπία οποιαδήποτε μονομερή προσπάθεια μετατροπής του χρέους σε ευρώ σε άλλο νόμισμα. Η Ελλάδα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές σε αγαθά όπως ενέργεια, τρόφιμα και φάρμακα, μεταξύ άλλων. Εξαιτίας της έλλειψης ευρώ θα μπορούσε να διακοπεί ακόμη και η βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση του εμπορίου, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις οικονομικές προοπτικές και τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού. Οι ελλείψεις αγαθών και η φτώχεια θα επεκταθούν ακόμη περισσότερο. Είναι πιθανό να σημειωθεί κύμα χρεοκοπιών μετά τη μετατροπή των συμβολαίων σε δραχμές. Η αδυναμία του δικαστικού συστήματος να αντιμετωπίσει το βάρος χιλιάδων υποθέσεων που θα πρέπει να εκδώσει θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη οικονομική και επενδυτική παράλυση.

– Σε περίπτωση εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ κατά πόσο θα μεταδοθεί η κρίση στα υπόλοιπα μέλη της Ευρωζώνης;

– Κατά την άποψή μας η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ κρύβει σήμερα λιγότερους οικονομικούς κινδύνους για τα υπόλοιπα μέλη της Ευρωζώνης απ’ ό,τι το 2012. Ο λόγος είναι ότι η Ευρωζώνη διαθέτει σήμερα ισχυρότερο σύστημα χρηματοπιστωτικής υποστήριξης των μελών της. Επιπλέον έχει περιοριστεί η έκθεση της αγοράς στην Ελλάδα. Συνεπώς μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ ίσως να μην οδηγούσε αμέσως σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης άλλων κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Οι συνέπειες μετά το δημοψήφισμα

– Ποια είναι η σημασία του ελληνικού δημοψηφίσματος;

– Είναι δύσκολο να προβλεφθεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Αν η πλειοψηφία ψηφίσει «όχι» όπως την ενθαρρύνει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να αποκλειστεί η προοπτική περαιτέρω ουσιωδών διαπραγματεύσεων. Δεν θεωρούμε πιθανό να πει η Ευρώπη ότι δεσμεύεται από τη γνώμη 11 εκατομμυρίων Ελλήνων όταν εμπλέκονται τα συμφέροντα 320 εκατομμυρίων άλλων πολιτών της Ευρωζώνης. Ενισχυμένη η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ θα προσπαθούσε να πιέσει σκληρά για περαιτέρω παραχωρήσεις, αλλά ίσως να μην υπάρξει νέα προσφορά. Ο κίνδυνος εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ θα αυξανόταν πάνω από το 50% και πλέον θα αποτελούσε το βασικό μας σενάριο. Ο φόβος σε σχέση με τις καταθέσεις, τη μεγέθυνση των ληξιπρόθεσμων οφειλών της κυβέρνησης όπως και η αύξηση των ελλείψεων θα μπορούσε να οδηγήσει τους Ελληνες πολίτες να ψηφίσουν υπέρ της πρότασης των εταίρων από φόβο για το άγνωστο. Στην περίπτωση που οι πολίτες ψηφίσουν αντίθετα απ’ αυτό που συνιστά η κυβέρνηση σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, τότε είναι απίθανο να μην πέσει η συγκυβέρνηση, πιστεύουν οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές. Το πιθανότερο είναι είτε να προκηρυχθούν νέες εκλογές είτε να σχηματιστεί κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Σε κάθε περίπτωση, στο τέλος αυτής της μεταβατικής πολιτικής περιόδου θα μπορούσαν να επαναληφθούν οι διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές. Ομως ακόμη και σε αυτή την περίπτωση οι οικονομικές προοπτικές θα έχουν επιδεινωθεί σημαντικά. Το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί μέχρι να συμφωνηθεί και να εγκριθεί από τα διάφορα κοινοβούλια το νέο πρόγραμμα θα μπορούσε να είναι τόσο μεγάλο ώστε να μην είναι εφικτό να αποτραπεί η αθέτηση πληρωμής από μέρους της Ελλάδας προς την ΕΚΤ στις 20 Ιουλίου. Σε αυτή την περίπτωση, θα είναι ουσιαστικά αδύνατη η παροχή έκτακτης χρηματοδότησης (ELA) από την ΕΚΤ. Ο έλεγχος των κεφαλαίων θα συνεχιστεί πλήττοντας ακόμη περισσότερο την ήδη αναιμική οικονομική δραστηριότητα.