REAL ESTATE

Η γραφειοκρατία διώχνει επενδυτές από την ελληνική αγορά ακινήτων

akinita1

Σε «οδύσσεια» εξελίσσεται για τη συντριπτική πλειονότητα των επενδυτών η προσπάθεια ανάπτυξης ακινήτων, ιδίως σε περιπτώσεις που απαιτείται πολεοδόμηση, είτε για ιδιωτική είτε για δημόσια έκταση, παρά την ύπαρξη εργαλείων, όπως τα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια (ΕΣΧΑΔΑ για δημόσιες και ΕΣΧΑΣΕ για ιδιωτικές εκτάσεις). Είναι δεκάδες τα παραδείγματα επενδυτών που ήλθαν, είδαν και απήλθαν από την ελληνική κτηματαγορά, στερώντας τη χώρα από δεκάδες δισ. ευρώ επενδύσεων και ακόμα περισσότερα κεφάλαια από χαμένους φόρους, εισφορές και ασφαλώς θέσεις εργασίας. Εν τω μεταξύ, καθόλη τη διάρκεια των τελευταίων ετών, τα κυβερνητικά κελεύσματα προς τους επενδυτές, ιδίως τους ξένους, περισσεύουν, τη στιγμή όμως που επί της ουσίας η εγχώρια γραφειοκρατία ζει και βασιλεύει, μετατρέποντας τη χώρα σε «εχθρό» των επενδυτών.

Πριν από λίγες εβδομάδες έγινε γνωστή η αποχώρηση μιας ακόμα ξένης εταιρείας από την ελληνική αγορά, της Plaza Centers. Η ισραηλινών συμφερόντων εταιρεία είχε αποκτήσει ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 το πρώην βιομηχανικό ακίνητο της ΒΙΣ, ένα οικόπεδο 15 στρεμμάτων στη συμβολή των οδών Πειραιώς και Κηφισού, με στόχο να το μετατρέψει σε ένα σύγχρονο εμπορικό κέντρο 38.000 τ.μ., επενδύοντας συνολικά 50 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, μακροπρόθεσμα, σχεδίαζε να αναπτύξει 10 εμπορικά κέντρα σε όλη τη χώρα. Μετά από 17 χρόνια άκαρπων προσπαθειών, κατά τη διάρκεια των οποίων η επένδυση «πάγωσε» και «ξεπάγωσε» αρκετές φορές, η Plaza υπέγραψε προσύμφωνα για την πώληση του ακινήτου αντί 4,7 εκατ. ευρώ, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει γίνει γνωστή η ταυτότητα του υποψήφιου αγοραστή. Το οικόπεδο αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολο να αναπτυχθεί, καθώς βρέθηκαν αρχαιότητες, ενώ και οι χρήσεις γης αποδείχθηκαν εμπόδιο, με στελέχη της αγοράς να εκτιμούν ως ρεαλιστικότερο στόχο τη δημιουργία κτιρίου γραφείων, ή ακόμα και ξενοδοχείου.

Τα προβλήματα της Plaza έχουν βιώσει δεκάδες ακόμα ξένοι επενδυτές τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Οπως σημείωσαν στελέχη του κλάδου, σε φόρουμ που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα για την ανάπτυξη της παράκτιας ζώνης της Αττικής, την περίφημη «Αθηναϊκή Ριβιέρα», μόνο για την έγκριση μιας μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που απαραιτήτως πρέπει να συνοδεύει κάθε είδους ανάπτυξη ακινήτων μεγάλης κλίμακας, απαιτούνται συνολικά 52 εγκρίσεις. Σύμφωνα με τη διεθνή εταιρεία συμβούλων Hill International, σε περιπτώσεις ΕΣΧΑΔΑ (με τα οποία υλοποιούνται τα ακίνητα που εκμεταλλεύεται το ΤΑΙΠΕΔ), η διαδικασία πρέπει να γίνει εις διπλούν, γεγονός που μεταφράζεται σε 104 εγκρίσεις και σε 5-10 χρόνια αναμονής.

Εις επίρρωσιν των παραπάνω στοιχείων, αρκεί κανείς να κοιτάξει το πού βρίσκονται σήμερα οι επενδύσεις για την ανάπτυξη ακινήτων, όπως η Αφάντου στη Ρόδο ή το ακίνητο στην Κασσιόπη της Κέρκυρας. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, οι διαγωνισμοί ολοκληρώθηκαν επιτυχώς πριν από δύο και πλέον χρόνια, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν επιλυθεί τα πολεοδομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εμπλεκόμενοι επενδυτές. Ασφαλώς υπάρχουν και περιπτώσεις, όπως η επένδυση που προωθεί στο Κάβο Σίδερο της Κρήτης, στη Σητεία, η Minoan Group, η οποία χρονολογείται από το… μακρινό 1994. Μόλις πριν από λίγους μήνες εκδόθηκε το απαιτούμενο Προεδρικό Διάταγμα, με το οποίο εγκρίνεται χωροταξικά και πολεοδομικά η επένδυση. Αν δεν υπάρξουν νέες καθυστερήσεις, κάτι διόλου απίθανο, εκτιμάται ότι η τουριστική επένδυση των 267 εκατ. ευρώ θα είναι έτοιμη να λειτουργήσει το 2019.

Η επιμονή της Minoan πιθανώς να ανταμειφθεί κάποια στιγμή. Ωστόσο, οι περισσότεροι ξένοι όμιλοι αποχώρησαν για άλλες αγορές, όταν διαπίστωσαν ότι θα χρειάζονταν πάνω από πέντε χρόνια για να εκδοθούν οι σχετικές άδειες. Για παράδειγμα, η Lend Lease από την Αυστραλία, η οποία προχώρησε σε στρατηγική συνεργασία με τον όμιλο Ελλάκτωρ για την ανάπτυξη των ακινήτων του Καμπά στα Μεσόγεια στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, αποχώρησε λίγα χρόνια μετά, πωλώντας το ποσοστό που είχε αποκτήσει στην εταιρεία Καμπάς (νυν REDS), όταν διαπίστωσε ότι θα χρειάζονταν πολλά ακόμα χρόνια έως ότου αναπτυχθούν τα ακίνητα. Εν τέλει, η εισηγμένη κατόρθωσε να αναπτύξει το ακίνητο της Γυαλού, που αποτελεί το νυν εμπορικό πάρκο Smart Park (περιλαμβάνει και το όμορο εκπτωτικό χωριό McArthur Glen), ενώ στο ακίνητο της Κάντζας σχεδιάζεται η ανάπτυξη εμπορικού κέντρου με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2018.