ΤΑΞΙΔΙΑ

Λα Ροσέλ: Ψαροφαγία και μακρά ναυτική ιστορία

la-rosel-psarofagia-kai-makra-naytiki-istoria-2102889

Περιήγηση στην ιστορική πόλη-λιμάνι της Δυτικής Γαλλίας, που βρέχεται από τον Ατλαντικό και η ιστορία της είναι συνδεδεμένη με ναυτικούς και ψαράδες, ενώ έχει εμπνεύσει ουκ ολίγους συγγραφείς διάσημων μυθιστορημάτων και δημιουργούς αγαπημένων ηρώων.

Μέχρι πριν από λίγο καιρό, το μόνο που ήξερα για τη Λα Ροσέλ στη Δυτική Γαλλία, πάνω στον Ατλαντικό, ήταν ότι είχε ένα διάσημο ιστιοπλοϊκό κέντρο, με ένα «πανέμορφο» νησάκι, την ile de Ré, «καταπληκτική ψαρική γαστρονομία» και εξίσου «φοβερά» παγωτά – όλοι οι χαρακτηρισμοί διά στόματος της κόρης μου που την είχε μόλις επισκεφτεί. Αν και ακούγονταν όλα τούτα λίγο υπερβολικά, όταν βρέθηκα εκεί, γρήγορα διαπίστωσα ότι καθόλου δεν απείχαν απ’ την πραγματικότητα. Ελειπαν, βέβαια, και αρκετά ακόμη, τα οποία τελικά εύκολα ανακάλυψα μένοντας εκεί δύο μέρες, καθ’ οδόν προς το «βαρίδι» της περιοχής, το Μπορντό -μόλις 2 ώρες από τη Λα Ροσέλ-, σε περίοδο που ωρίμαζαν τα σταφύλια, οι αμπελώνες ήταν καταπράσινοι και τα κρασοπότηρα γεμάτα από εκλεκτά κρασιά, όπως όλες τις εποχές του χρόνου!

Περιήγηση στην πόλη (και την ιστορία)

Φτάνοντας στη Λα Ροσέλ, η βεντάλια ανοίγει πρώτα στα χαμηλά, σ’ ένα γραφικότατο «ψαροχώρι» -σε πρώτη εντύπωση- με τρία λιμάνια, εκ των οποίων το ένα εμπορικό και τα άλλα δύο παλαιότερα (και το ένα πιο όμορφο απ’ τ’ άλλο), τριγυρισμένα από απλά γραφικά σπίτια ψαράδων και ναυτικών, αλλά και πολλές ψαροταβέρνες. Μπροστά, στην είσοδο του λιμανιού, τα δύο παλιά φρούρια. Και πίσω η μεγάλη ναυτική πολιτεία με τα κάτασπρα καπετανόσπιτα του 18ου και του 19ου αιώνα, χαρακτηριστικά δείγματα γαλλο-αγγλικής αύρας άλλων εποχών. Απέναντι άλλωστε είναι η Αγγλία, η οποία δεν θα μπορούσε να μην κάνει αισθητή την παρουσία της και εδώ, επηρεάζοντας και την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του τόπου.

Κάποτε, τον Μεσαίωνα, η Λα Ροσέλ ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια στον Ατλαντικό. Εως τον 15ο αιώνα η φρενίτιδα της ανάπτυξης, με αφετηρία το εμπόριο αλατιού και κρασιού, ήταν τέτοια, που «απαιτούσε» τη δημιουργία του λιμανιού σε αυτό το συγκεκριμένο γεωπολιτικό σημείο, απ’ όπου τόνοι εμπορευμάτων φορτώνονταν για τις τρεις άκρες του κόσμου. Θα το ’λεγες, μάλιστα, και επίνειο του Μπορντό αλλά και των υπόλοιπων οινοπαραγωγών πόλεων της περιοχής.
Φυσικά, τα παραπάνω δεν άφησαν αδιάφορους τους Αγγλους, που τον 17ο αιώνα κατέλαβαν την πόλη. Χρειάστηκε τότε ο χερσαίος αποκλεισμός της Λα Ροσέλ από τους Γάλλους, με επικεφαλής τον γνωστό καρδινάλιο Ρισελιέ, για να ελευθερωθεί τελικά το 1628 από τους «σκληρούς» προτεστάντες – επιχείρηση που κόστισε τη ζωή σε 20.000 κατοίκους, από τους οποίους οι 10.000 υπήρξαν θύματα λιμού.

Από εκείνες τις ιστορικές μέρες βλέπουμε σήμερα το τμήμα του τείχους με τους δύο ακριανούς πύργους στην είσοδο του λιμανιού. Απ’ τη μια ο πύργος της αλυσίδας (όπως λέγεται), που υπάρχει στα… πόδια του και η οποία απλωνόταν έως την άλλη άκρη της εισόδου του λιμανιού για να εμποδίζει τους εισβολείς απ’ τον ωκεανό. Απ’ την άλλη, ο πύργος του Αγίου Νικολάου, μέγας τοποτηρητής, που προστάτευε το χώρο από κάθε κακόβουλη -βραδινή ειδικά- επίθεση. Σήμερα, σε αυτό το φρούριο θα δείτε μια μεγάλη μόνιμη έκθεση με αναφορά στις Σταυροφορίες, που πέρασαν και από εδώ.

Οι ιστορικές αναφορές δεν έχουν τέλος. Στα χρόνια του Μεσαίωνα η πόλη υπήρξε και φιλικό αγκυροβόλιο των σκαφών του Μον Σεν Μισέλ, που βρίσκεται πολύ κοντά. Ολη η αλήθεια είναι ότι ο τόπος αυτός έδωσε πραγματικά «εν θερμώ» το στίγμα της κινητοποίησης εναντίον της Αγγλίας: από εδώ ξεκίνησε και το 1670, για το York Town της Αμερικής, η θρυλική καραβέλα «Ερμιόνη», ναυαρχίδα του γαλλικού στόλου τότε, για να υποστηρίξει τον αγώνα της Αμερικής εναντίον των Εγγλέζων στον πόλεμο της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας και σήμερα το ακριβές αντίγραφό της, μες στη χλιδή ενός άλλου κόσμου, στέκεται στο λιμάνι περιμένοντας να το επισκεφτείτε (www.hermione.com). Επίσης, η Λα Ροσέλ αποτελεί την ιδιαίτερη πατρίδα του μεγάλου θαλασσοπόρου εξερευνητή Samuel de Champlain, που ανακάλυψε αργότερα τον Καναδά.

Σχεδόν εμμονικά έρχεται και ξανάρχεται κανείς εδώ, αναπολώντας τις ναυτικές ιστορίες του τόπου. Στην άκρη του τείχους θα δείτε έναν υπέροχο φάρο, τον παλαιότερο σε όλο τον Ατλαντικό, κτισμένο τον Μεσαίωνα σε γοτθικό στυλ. Πρώην φυλακή, «φιλοξένησε» αμέτρητους κουρσάρους, Εγγλέζους, Ισπανούς, Πορτογάλους και επαναστάτες καρμπονάρους, όπως και ντόπιους αντάρτες. Αδιαμφισβήτητος μάρτυρας, τα γκράφιτι στους τοίχους στο πολυδαίδαλο σκοτεινό εσωτερικό του.

Πιο έξω, τώρα, σε λιμάνια και παραλίες, αρχίζουν τα παράδοξα της φύσης σε όλο το μήκος και το εύρος της ακτογραμμής, καθώς είναι παραδομένη στο πιο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της θαλασσινής πόλης: την παλίρροια. Αποτέλεσμα; Να μεταβάλλεται η φυσιογνωμία της περιοχής ανάλογα με τα τερτίπια της, φαινόμενο που αποτελεί και μόνιμη ατραξιόν για τους χιλιάδες των επισκεπτών της. Ετσι, στις παραλίες, όταν η θάλασσα υποχωρεί (και παρ’ όλη τη λάσπη) βλέπεις άλογα να τρέχουν με ευτυχείς αναβάτες σε μεγάλες διαδρομές, αλλά και ψαράδες και παιδιά να γεμίζουν τα κουβαδάκια τους με γαρίδες. Στο λιμάνι, πάλι, όταν αδειάζουν τα νερά, πλωτές εξέδρες με δέστρες σκαφών υποχωρούν χαμηλότερα, ενώ στην καινούργια μαρίνα την ώρα της πλημμυρίδας τα νερά ανεβαίνουν 6 – 6,5 μέτρα. Μια πόλη σε αέναη κίνηση με εικόνες που καθηλώνουν.

Αλλά και μια πόλη κοσμική και ολοζώντανη, «φάρος» στον Ατλαντικό, συμβολικά και πραγματικά, με μερικούς από τους ωραιότερους και πιο άρτιους μηχανικά φάρους στη χερσαία ακτογραμμή του Ατλαντικού. Πολλά όμως και τα υπόλοιπα αξιοθέατα, αλλά και οι δυνατότητες για ημερήσιες εκδρομές τριγύρω, σε νησιά σαν τη Ré και φρούρια σαν το γνωστό μας Fort Boyard, τη φοβερή πρώην φυλακή του 19ου αιώνα στη μέση της θάλασσας, πασίγνωστη για το «ακριβό» σασπένς που μας χάρισε ως τηλεοπτικό σόου με το ίδιο όνομα.

Βόλτες, αγορές, μουσεία και Τεν τέν

Πίσω στη Λα Ροσέλ, στη Rue St Jean de Pérot αρχίζει το πιο ζωντανό τμήμα της πόλης με μικρές γραφικές πλατείες και κτίρια όπως το Εθνικό Θέατρο σε πρώην μοναστηριακό κτίσμα του 17ου αιώνα. Απέναντι, το εστιατόριο των «Terribles» υπόσχεται ευχάριστη ατμόσφαιρα στον αυλόγυρο, με θέα στην κεντρική είσοδο του μεγάλου θεάτρου, καλό φαγητό και κουτσομπολιό λόγω των εκδηλώσεων και της παρουσίας πολλών διασήμων. Πιο μέσα, η Rue des Merciers και η Rue de la Grille είναι δύο από τους παλαιότερους εμπορικούς δρόμους που συγκεντρώνουν όλη την προσοχή, με αναρίθμητες καλόγουστες μπουτίκ τοπικών οίκων, με ρούχα, αντίκες και αξεσουάρ, καφέ και εστιατόρια. Κοντά στην πανέμορφη εκκλησία Saint Sauveur, στην ομώνυμη πλατεία, εντοπίσαμε και άλλα υπέροχα κτίρια του 19ου αιώνα, αλλά και παλαιοπωλεία και παλιά βιβλιοπωλεία. Ανάμεσα στ’ άλλα, και τα ατελείωτα παλιά περιοδικά, δεμένα ή όχι, του Τεντέν: άλλη μία έκπληξη, αφού αυτός είναι ο τόπος όπου ο δημιουργός των εικονογραφημένων περιοδικών, Hergé, εμπνεύστηκε τις περιπέτειες του παιδικού μας ήρωα!

Ακριβώς λίγα μέτρα πιο πάνω βρίσκεται το Μουσείο του Νέου Kόσμου της Λα Ροσέλ, που αναφέρεται σε όλη την ιστορία των σχέσεων με την Αμερική από τον 15ο αιώνα. Εντυπωσιακές οι φωτογραφίες εποχής της Βόρειας Αμερικής, ενώ θα πίστευε κανείς ότι επισκέπτεται ιδιωτική συλλογή κάποιου εφοπλιστή σε μια ωραιότατη έπαυλη του 18ου αιώνα και όχι σε μουσείο. Ακριβώς δίπλα, το περίφημο «Café de la Paix», το πιο παραδοσιακό σημείο συνάντησης στην πόλη. Η ξύλινη πρόσοψη του 18ου αιώνα προϊδεάζει. Πρώτα νοσοκομείο για τους απόρους, έγινε αργότερα καφέ των αξιωματικών του στρατού, για να μετατραπεί το 1900 στο πολιτιστικό κέντρο της Λα Ροσέλ με πληθώρα εκδηλώσεων. Από τότε και η εκπληκτική διακόσμηση με τους τεράστιους καθρέφτες, τα έπιπλα και τα αντικείμενα εποχής. Πίνεις λίγο ακριβά τον καφέ σου, με περίσσευμα ιστορίας όμως!

Κατηφορίζοντας προς το παλιό λιμάνι θα βρεθείτε μπροστά από το φρούριο του Αγίου Νικολάου, σ’ ένα άλλο, εξίσου (όπως προείπαμε) παλιό λιμάνι. Πρόκειται για το Ancien Bassin des Chalutières. Εδώ υπάρχουν δύο από τα καλύτερα μουσειακά κτίρια της Γαλλίας: το εξαιρετικό και σύγχρονο Aquarium, που θεωρείται το καλύτερο  ενυδρείο της Ευρώπης, και το Ναυτικό Μουσείο, σ’ ένα υπέροχο παλιό κτίριο, επίσης από τα σημαντικότερα της χώρας. Απέξω, χαρακτηριστικά δείγματα του παλιού στόλου (η παλιά φρεγάτα της μετεωρολογικής υπηρεσίας «France I» και το παλιό ρυμουλκό «St. Gildas», μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της Γαλλίας σήμερα) και μέσα τιμόνια σε γέφυρες και αντικείμενα με λούστρο και την ακαταμάχητη γοητεία του παρελθόντος, όπως σε λίγα μέρη του κόσμου. Τριάντα πέντε γιοτ στο νερό, χρυσή ναυτική παρακαταθήκη, που σε πολλές στιγμές αρματώνονται μπρος στα έκπληκτα μάτια των επισκεπτών (www.museemaritimelarochelle.fr).

Γύρω απ’ το παλιό λιμάνι, στον κεντρικό δρόμο του St. Nicolas,  χαμηλά σπίτια ναυτικών, από εκείνους που ξεχύθηκαν στις γειτονιές του κόσμου. Και ανάμεσα, κι άλλα βιβλιοπωλεία. Στο quai Louis Prunier, στις όχθες του παλιού λιμανιού, βρίσκεται επίσης η διάσημη μπουτίκ «Atelier Farol», με την παράδοση των μαχαιριών θάλασσας με τις γυάλινες λαβές, ευρεσιτεχνία ναυτικών και φαλαινοκυνηγών (www.farol.fr). Εκεί βρίσκεται το must της Λα Ροσέλ και πρώτο κοσμικό μπιστρό, το «L’Etoile du Marin», όπου μαζεύονται οι παλαιότεροι του ψαρέματος και του εμπορίου για να ’χουν ν’ ακούν οι νεότεροι, ανάμεσα σε πάμπολλους τουρίστες, δοκιμάζοντας υπέροχους ψαρομεζέδες.

Τέλος, κατευθυνθείτε προς την παλιά υπαίθρια αγορά του 19ου αιώνα και, βέβαια, περάστε από το κιόσκι του Chez Melié «Le poisson Sourit» (το χαμογελαστό ψάρι, ελληνιστί) με ολόφρεσκο ψάρι από τα χέρια ψαράδων πέντε γενεών. Ολη αυτή η περιοχή ενέπνευσε το έργο του μεγάλου Georges Simenon σε δέκα τουλάχιστον μυθιστορήματα.

Και η περιήγησή μας κλείνει με τον ιδιαίτερο φάρο που θα δείτε σε ένα πανέμορφο πάρκο στο νότιο άκρο της πόλης -παράξενη κατασκευή του 1884, με ξύλινα ποδάρια στη μέση της θάλασσας, η οποία σηματοδοτούσε την επιστροφή των θαλασσοδαρμένων ναυτικών από το Ακρωτήριο Χορν, το νοτιότερο ακρωτήριο του αρχιπελάγους της Γης του Πυρός. Φυσικά, πρόκειται για ακριβές αντίγραφο του παλιότερου, ο οποίος ήταν αυτός που ενέπνευσε τον Ιούλιο Βερν στη συγγραφή του μυθιστορήματος «Ο φάρος στην άκρη του κόσμου». Ο τόπος τα ’χει όλα. Σε λίγο δεν θα χωράνε εδώ, σ’ αυτές τις σελίδες!

Ιle de Ré

Λίγο πιο μακριά από τη Λα Ροσέλ ξεκινά μια γέφυρα 3 χλμ. για το νησάκι της Ré. Εκεί θα φτάσετε οδικώς ή πεζή και, ακόμη καλύτερα, με το ποδήλατο με το οποίο θα δείτε όλο το νησί. Το κεντρικό σημείο της Ré είναι το απερίγραπτα γραφικό St. Martin. Γύρω του, μια πόλη προστατευόμενη από την UNESCO, η οποία περιβάλλεται από ένα τεράστιο μεσαιωνικό τείχος σε σχήμα αστερία. Η θέα από πάνω, φανταστική! Eξω από το St. Martin, στην εξοχή, αρχίζουν τα καλύτερα, με κάτι υπέροχες διαδρομές με ποδήλατο κατά μήκος των ακτών (προσφέρονται 100 χλμ. ποδηλατικών οδών, www.iledere.com) και με πολλές εκπλήξεις: πρώτη και καλύτερη, τα «μυστήρια» γαϊδουράκια που θα δείτε παντού, με τις τζίβες και το μακρύ απεριποίητο μαλλί, που είναι και η πρωτοτυπία του τόπου. Η άλλη βρίσκεται στο βόρειο άκρο του νησιού, αφού κάνετε μερικά άνετα χιλιόμετρα ανάμεσα σε μικρά χωριά. Εδώ λοιπόν, στην άκρη, βρίσκεται ο -διασημότερος όλων- «φάρος των φαλαινών», το φως του οποίου αναβόσβηνε από το λάδι των μεγάλων αυτών θηλαστικών έως το 1907. Χτισμένος το 1849, δέχεται σήμερα τους εκατοντάδες επισκέπτες έως επάνω στην κορυφή του, σε ύψος 75 μέτρων, ενώ εδώ στεγάζεται από το 1849 και μία από τις πλέον διάσημες τοπικές γαλλικές εφημερίδες, η «Le phare de Ré» (www.pharedere.com) – με κυκλοφορία πάνω από 15.000 φύλλα το χειμώνα και γύρω στις 25.000 το καλοκαίρι, με διεθνή εμβέλεια και κύρος!

! Ως προς την ξενοδοχειακή υποδομή του νησιού, πώς να παραλείψουμε το Relais Τhalassο Ιle de Ré, που βρίσκεται ανάμεσα στον ωκεανό και τους αμπελώνες και διαθέτει ένα εξαιρετικό εστιατόριο (www.thalasso-iledere.com).

Μετάβαση

Ο απλούστερος και φθηνότερος τρόπος είναι να πάτε αεροπορικώς μέχρι το Παρίσι και από εκεί να φτάσετε στη Λα Ροσέλ με το TGV, για ένα γρήγορο και άνετο ταξίδι με τρένο. Αν, πάλι, βρίσκεστε στο Μπορντό -το οποίο πλέον εξυπηρετείται από την Αθήνα με απευθείας πτήση της Aegean-, θα ταξιδέψετε επίσης με το ίδιο τρένο.

Διαμονή

Gîtes Les Marronniers (37 et, Rue du Margat, 17000 La Rochelle, T/+33 6 03 22 58 57, www.gites-la-rochelle.com). Από τις καλύτερες προτάσεις διαμονής για οικογένειες, σ’ ένα παλιό όμορφο σπίτι του 19ου αιώνα με πολύ στυλ, πιο μακριά απ’ το ιστορικό κέντρο.
Hotel Francois 1Er (15 Rue Bazoges, 17000 La Rochelle, T/+33 5 46 41 28 46, www.hotelfrancois1er.fr). Ενα παλιό αρχοντικό ξενοδοχείο, κοντά στο παλιό λιμάνι, με 38 περιποιημένα δωμάτια.
Hôtel les Brises (Rue Philippe Vincent, 17000 La Rochelle, Τ/+33 5 46 43 89 37, www.hotellesbrises.eu). Πάνω στο παλιό λιμάνι, με τα δωμάτια και τα πόδια στη θάλασσα – δέλεαρ για κάθε ταξιδευτή.

Για κρατήσεις που αφορούν τη διαμονή σας επισκεφθείτε τo:
www.booking.com

Φαγητό

La Côte Rôtie (2 Boulevard Lyautey, La Pallice-Rochelle, Poitou-Charentes, Τ/+33 5 46 44 04 19, Facebook: La-Côte-Rôtie). Η καινούργια γαστρονομική διεύθυνση για ψάρι στα τοπ της πόλης αυτήν τη στιγμή.
Christopher Coutanceau (Plage de la Concurrence, 17000 La Rochelle, Τ/+33 5 46 41 48 19, www.coutanceaularochelle.com). Πολύ καλό, αλλά πολύ ακριβό, με πρώτες ύλες κατευθείαν από το νησί Ré.
La Suite (15 Rue de la Chaîne, 17000 La Rochelle, T/+33 5 46 50 51 98, http://www.lasuite.co/fr/). Παλιά οικογένεια ψαράδων διατηρεί ένα φιλόξενο ξενοδοχείο με εξαιρετικό εστιατόριο. Κάποιοι λένε ότι πρόκειται για το μεγάλο τραπέζι της Λα Ροσέλ.
PRAO (10 Rue Saint-Nicolas, 17000 La Rochelle, Τ/+33 5 46 37 85 46, www.prao.biz). Φρέσκα θαλασσινά και πιάτα ημέρας με μια επιλογή κρασιών από όλη τη Γαλλία στο πέτρινο εστιατόριο της οδού St. Nicolas.
La Marée (1 Avenue de Colmar, 17000 La Rochelle, Τ/+33 5 46 41 19 92, www.la-maree.fr). Τα στρείδια σε όλη τους τη μεγαλοπρέπεια!
Gregory Coutanceau (www.gregorycoutanceau.com). Σ’ ένα εξαιρετικό ντιζαϊνάτο περιβάλλον, απέναντι απ’ το Aquarium, για εξίσου μοντέρνα κουζίνα.
A Côté de Chez Fred (30 Rue Saint-Nicolas, 17000 La Rochelle, Τ/+33 5 46 41 65 76, www.restaurantacotedechezfred.fr). Ισως η καλύτερη διεύθυνση για «ψαροκατάνυξη» από παλιά οικογένεια ναυτικών, σε κεντρικό σημείο πίσω από το λιμάνι.
Le Mistral (10 Place des Coureauleurs, 17000 La Rochelle, Τ/+33 5 46 41 24 42, www.restaurant-lemistral.fr). Πολύ ατμοσφαιρικό εστιατόριο, σκανδιναβικού τύπου, πάνω στο λιμανάκι των ψαράδων. Η κυρίως αίθουσα δίνει την εντύπωση ενός επιβατηγού πλοίου. Εξαιρετικοί ψαρομεζέδες.