Πρόσωπα της εβδομάδας

3' 57" χρόνος ανάγνωσης

Μυρσίνη Ζορμπά: Ο Αντιμεγαλέξανδρος

Πρόσωπα της εβδομάδας-1

Βλέποντας τις εικόνες με τους συνδικαλιστές της ΠΟΕΔΗΝ να καταθέτουν στεφάνι στον Δρομέα του Βαρώτσου νιώθει κανείς την ανάγκη να αναρωτηθεί: Τι ήταν αυτό το αλλόκοτο θέαμα – το προσκύνημα με άνθη και ντουντούκες στα πόδια ενός σύγχρονου γλυπτού, σαν να ήταν ηρώον; Τι ήταν, αν όχι μια ηφαιστειακή εκτίναξη «λαϊκών απωθημένων» – μια ταυτόχρονη εκπυρσοκρότηση και των τεσσάρων συνιστωσών τής, κατά Ζορμπά, ορθής ταυτότητας: της «προοδευτικής», της «λαϊκής», της «εθνικής» και της «πατριωτικής»;

Οι συνδικαλιστές προέβησαν σε βίαιο «εκδημοκρατισμό» του μνημείου – το οποίο, πριν από την έμπνευση της υπουργού για μεταφορά του στα Σκόπια, δεν λογιζόταν καν ως μνημείο. Η απόπειρα επιστράτευσης του γλυπτού ως μέσου «προοδευτικής» πολιτιστικής διπλωματίας αναχαιτίστηκε «από τα κάτω» – από την τετραμερή ταυτότητα που το οικειοποιήθηκε ειδωλολατρικά, καθιστώντας το Αντιμεγαλέξανδρο: από σύμβολο της νεωτερικότητας, εθνικολαϊκό σύμβολο.

Ο «νέος» Δρομέας έγινε έτσι πιο παλιός από τον παλιό – οθόνη προβολής αρχαϊκών «απωθημένων». Η νέα του χρήση συμβολίζει και τις αντιφάσεις εκείνων που φαντάζονται εαυτούς εκπολιτιστές, αλλά προσέχουν προπαντός να μην κατηγορηθούν ως ελιτιστές. Η λαϊκή κουλτούρα ενίοτε τους προλαβαίνει και καθορίζει μόνη της τα μέσα της έκφρασής της.

Το ίδιο συμβαίνει και στη σκέτη πολιτική: Προτού οι εκσυγχρονιστές προλάβουν να εκσυγχρονίσουν ένα παρωχημένο πολιτικό προϊόν, έχει προλάβει το προϊόν να τους συριζοποιήσει.

Είναι μεγάλος ο πειρασμός να εκμεταλλευθεί κάποιος το εγκώμιο της Ζορμπά προς τη Μελίνα, για να ρωτήσει: Ποιες είναι, αλήθεια, οι αναλογίες; Ποια ήταν η εκδημοκρατισμένη κουλτούρα που διαμόρφωσε το ΠΑΣΟΚ του ’80; Και ποια είναι η κουλτούρα που παρήγαγε ο ΣΥΡΙΖΑ;

Είναι, ας πούμε, σήμερα ο Κραουνάκης –ο παλαμάκιας του Πολάκη– αυτό που κάποτε ήταν η Ρίτα; Είναι ο ξεθυμασμένος Λαζόπουλος της φθίνουσας εξουσίας ίδιος με τον Λάκη της αιχμηρής επιθεώρησης του ’80; Είναι η σημερινή ΕΡΤ του ’80 καλύτερη από την αυθεντική ΕΡΤ του ’80;

Η συζήτηση αφορά μάλλον τους ιστορικούς. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν λειτουργεί πια, αν ποτέ λειτούργησε, σαν αντλία των λαϊκών απωθημένων, όπως το ανδρεϊκό κόμμα. Εχει πια φανεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ΠΑΣΟΚ, όσο η Ζορμπά είναι Μελίνα.

Γιώργος Κυρίτσης: Ο κύκλος της φωτιάς

Πρόσωπα της εβδομάδας-2Η περίπτωση Κυρίτση θα μπορούσε να σηματοδοτεί πρόοδο. Ηταν μάλλον η πρώτη φορά που το κόμμα δεν προσπάθησε να καλύψει –διά των προφάσεων ή διά της σιωπής– μια δήλωση αθώωσης της βίας. Ηταν η πρώτη φορά που ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο μέσω των αυτόνομων φωνών, όπως ο Νίκος Φίλης, αλλά και μέσω των εκφραστών της κομματικής νομιμοφροσύνης, ανάγκασε τον βουλευτή σε δημόσια απολογία – για την απόφανσή του ότι «από μολότοφ δεν πέθανε ποτέ κανείς».
 

Τι σημαίνει άραγε αυτή η πρωτοτυπία; Τι βαραίνει περισσότερο; Οτι στον ΣΥΡΙΖΑ θάλλουν ακόμη οι απόψεις περί θεμιτής ή ανεκτής πολιτικής βίας; Ή ότι επισήμως το κόμμα προσπαθεί να ελέγξει αυτές τις απόψεις – ακόμη κι αν το κάνει για να διατηρηθεί ως μέινστριμ δύναμη, με πλειοψηφικές αξιώσεις;
 
Θα μπορούσε κανείς να αφηγηθεί την ιστορία του ΣΥΡΙΖΑ μέσα από τρεις φωτιές: Δεκεμβριανά 2008, Marfin 2010, Μάτι 2018. Τρεις φωτιές κατά την πιο ταραγμένη δεκαετία της Μεταπολίτευσης, που συνέπεσε να είναι και η δεκαετία της πολιτικής σταδιοδρομίας του Τσίπρα.
 

Το 2008 και το 2010, οι τρόποι του πρώιμου, αντιπολιτευόμενου ΣΥΡΙΖΑ κυριάρχησαν στον δημόσιο χώρο, παρότι ο ίδιος ήταν ακόμη εκλογικά ανίσχυρος. Κυριάρχησαν όχι επειδή τάχα ηγεμόνευαν ιδεολογικά. Οι κυρίτσειες ιδέες ήταν πάντα μειοψηφικές. Κυριάρχησαν «επιχειρησιακά», περνώντας μέσα από τις ρωγμές που άνοιγε η πολιτική και ηθική απονομιμοποίηση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος.
 
Και το Μάτι; Τι σχέση έχει μια φονική φυσική καταστροφή με το δόγμα των πολιτικών «εμπρησμών πόλης»; Στο Μάτι, όπως και στη Marfin, κατασκευάστηκε μια θεωρία ενοχοποίησης των θυμάτων: Στη Marfin κάηκαν, υποτίθεται, οι απεργοσπάστες· στο Μάτι κάηκαν οι αυθαιρετούχοι – οι μικρομεσαίοι μεζονετούχοι. Καμιάς φωτιάς τα θύματα δεν ήταν εντελώς ανεύθυνα για τον θάνατό τους.
 

Υπάρχουν βέβαια και διαφορές. Ο ανώριμος ΣΥΡΙΖΑ ανεχόταν τις μολότοφ και απλώς συνιστούσε να μη βρίσκεσαι στη μεριά που πέφτουν. Ο ώριμος ΣΥΡΙΖΑ δεν έδειχνε τέτοιο νερωνικό κυνισμό. Εδειξε όμως τον περασμένο Αύγουστο πώς ήταν έτοιμος να διαχειριστεί πολιτικά τους θανάτους – να τους κρύψει πίσω από νυχτερινές σκηνοθεσίες και δορυφορικές φωτογραφίες. Εδειξε ότι ήταν πια έτοιμος να ασκήσει εξουσία επί των νεκρών.
 
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει όντως αλλάξει. Ο πρώιμος κινούνταν από παλιούς ιδεασμούς. Ο όψιμος δεν δεσμεύεται πια από δόγματα. Εχει μόνο εξεζητημένες εξουσιαστικές σκοπιμότητες. Η μόνη ομοιότητα είναι ότι και στη μία και στην άλλη περίπτωση –και στο Μάτι και στη Marfin– αυτοί που καίγονται λογίζονται ως εμπόδια. Ως δυσφημίσεις ενός τάχα ανώτερου σκοπού.
Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT