ΑΠΟΨΕΙΣ

Η βολή των Γερμανών δικαστών

Από μια άποψη, το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας δεν θα μπορούσε να επιλέξει χειρότερη στιγμή να παρέμβει στη δημόσια συζήτηση για τον ρόλο και τις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, απαιτώντας εξηγήσεις για το σύστημα «ποσοτικής χαλάρωσης» με το οποίο αναγνωρίζεται γενικώς ότι η ΕΚΤ έσωσε το ευρώ. Από την άλλη, η συγκυρία είναι ιδανική για να κατανοήσουν όλοι ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση σήμερα έχει να επιλέξει μεταξύ επιβίωσης και διάλυσης. Στη δίνη της πανδημίας, την ώρα που απαιτούνται αμύθητα ποσά για να ελεγχθούν οι ζημίες στην κοινωνία και στις επιχειρήσεις, η απόφαση των Γερμανών δικαστών απαιτεί σοβαρή και ουσια-στική απάντηση.

Η υπόθεση αφορά προσπάθεια του οικονομολόγου και ιδρυτή του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (Μπερντ Λίκε) και τριών επιχειρηματιών να πετύχουν ετυμηγορία σύμφωνα με την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παραβιάζει τη Συνθήκη για την Ε.Ε. όσον αφορά την απαγόρευση αγοράς κρατικού χρέους από την ΕΚΤ. Αυτό θα ανάγκαζε τη Γερμανία να αποσυρθεί από το ευρώ. Το δικαστήριο της Καρλσρούης έκρινε ότι η γερμανική κυβέρνηση και η Bundesbank παραβίασαν τα δικαιώματα των εναγόντων επειδή δεν έφεραν ένσταση στις πράξεις της ΕΚΤ και δεν ήλεγξαν εάν η μέθοδος της ποσοτικής χαλάρωσης (PSPP) αναλογεί με την αποστολή της ΕΚΤ (να κρατείται ο πληθωρισμός λίγο κάτω από το 2%). Το γερμανικό δικαστήριο δέχθηκε ως δεσμευτική την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (ΔΕΕ) το 2018 ότι το PSPP δεν παραβιάζει τη Συνθήκη· έκρινε, όμως, ότι το ΔΕΕ δεν εξέτασε εάν η ΕΚΤ παραβία-ζε τα όρια των αρμοδιοτήτων της. Εδωσε στην ΕΚΤ προθεσμία τριών μηνών να προβεί σε εξηγήσεις όσον αφορά το PSPP, αλλιώς η Bundesbank θα πρέπει να αποσυρθεί από το πρόγραμμα.

Η απόφαση της Τρίτης δεν αφορά το πρόγραμμα βοήθειας της Ε.Ε. και της ΕΚΤ που σχετίζεται με την πανδημία, διευκρινίζει το γερμανικό δικαστήριο, δείχνοντας ότι κατανοεί τη δυσκολία των ημερών. Ομως, η αμφισβήτηση της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου από εθνικό δικαστήριο, ο έλεγχος στην ΕΚΤ και η απειλή για το ευρώ προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην πολιτική και στη συνοχή της Ενωσης. Το δικαστήριο επισημαίνει ότι η Ε.Ε. δεν έχει εξελιχθεί σε ομοσπονδία και οι χώρες-μέλη παραμένουν υπεύθυνες για την τήρηση των Συνθηκών. Με άλλα λόγια: Ας ασχοληθούν οι κυβερνήσεις με τις δυσλειτουργίες της Ενωσης και τις απαιτήσεις της εποχής, πριν να είναι αργά.