ΑΠΟΨΕΙΣ

Λόγια θετικά για την Ενωση

Είθισται η ετήσια ομιλία της προέδρου της Επιτροπής για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης να ωραιοποιεί τα πεπραγμένα του προηγούμενου έτους και να υπόσχεται ό,τι θα συγκινήσει περισσότερο τις πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πολλά «οράματα», δηλαδή, με λιγότερη ουσία. Αυτή τη φορά, όμως, η κατάσταση στον κόσμο είναι τόσο διαφορετική, τόσο δύσκολη, που η ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα αποκτούσε ούτως ή άλλως μεγαλύτερη σημασία. Θα έδειχνε εάν η Ε.Ε. προτίθεται να καταπιαστεί με τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής: η πανδημία, η κλιματική αλλαγή, η μαζική μετανάστευση, το Βrexit, η ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή της Κίνας και της Ρωσίας στο κενό που οι ΗΠΑ αφήνουν στη διεθνή σκηνή, η τουρκική επιθετικότητα.

Ηδη, η πανδημία οδήγησε τις χώρες-μέλη της Ε.Ε. να σπάσουν το ταμπού εναντίον της έκδοσης κοινού χρέους, για να στηρίξουν επιχειρήσεις και τους πολίτες τους, και να προχωρήσουν προς μια νέα, πιο πράσινη οικονομία. Επίσης, επιχειρείται ενιαία αντιμετώπιση του κορωνοϊού και παρόμοιων προκλήσεων στο μέλλον, ώστε να μην επαναληφθούν φαινόμενα όπως η απαγόρευση εξαγωγής υγειονομικού υλικού από μία χώρα-μέλος σε άλλη. Η συγκυρία μάς θύμισε πάλι την πρόβλεψη του Ρόμπερτ Σούμαν το 1950, όταν πρότεινε την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ανθρακα και Χάλυβα: «Η Ευρώπη δεν θα δημιουργηθεί διαμιάς ή βάσει ενός μοναδικού σχεδίου. Θα οικοδομηθεί μέσα από απτά επιτεύγματα που θα δημιουργήσουν πρώτα μια πραγματική αλληλεγγύη». Σε αυτό παρέπεμπε η Φον ντερ Λάιεν την Τετάρτη, λέγοντας: «Οταν νιώσαμε την αδυναμία γύρω μας, αδράξαμε τη στιγμή για να δώσουμε νέα δύναμη στην Ενωσή μας».

Οπως η πανδημία, έτσι και η συμπεριφορά της Τουρκίας και το μεγάλο ζήτημα της μετανάστευσης αναγκάζουν την Ε.Ε. να αλλάξει. Οσο και αν δυσκολευτούν οι χώρες-μέλη να συμφωνήσουν σε κυρώσεις την ερχόμενη εβδομάδα, το μήνυμα προς την Τουρκία ήταν σαφές. «Η απόσταση μεταξύ μας φαίνεται να μεγαλώνει», είπε η πρόεδρος της Επιτροπής. «Η Κύπρος και η Ελλάδα μπορούν πάντοτε να βασίζονται στην πλήρη αλληλεγγύη της Ευρώπης για την προστασία των νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων τους». Στο μεταναστευτικό, η αθλιότητα της Μόριας οδηγεί την Ε.Ε. να υιοθετήσει «ένα νέο ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της μετανάστευσης», το οποίο θα έχει «έναν ισχυρό μηχανισμό αλληλεγγύης», είπε η Φον ντερ Λάιεν στο Ε.Κ.
Μετά τα θετικά λόγια, αναμένονται οι πράξεις που θα θωρακίσουν την Ενωση.