ΑΠΟΨΕΙΣ

Αμερικανικό κράτος σε καιρό πανδημίας

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν παίρνει τις πρώτες ανάσες ύστερα από την επιτυχή προώθηση δύο κεντρικών προτεραιοτήτων της. Η πρώτη νίκη σημειώνεται στο Κογκρέσο, όπου προχωράει προς έγκριση εντός της εβδομάδας το πακέτο στήριξης της οικονομίας, αφού πέρασε τον σκόπελο της Γερουσίας. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει κάποιους συμβιβασμούς που εξαιρούν τους πιο ευκατάστατους Αμερικανούς από το επίδομα των 1.400 δολαρίων, αλλά διατηρεί ανέπαφες τις προβλέψεις που έκαναν την υπουργό Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν να εκτιμήσει ότι η οικονομία έχει πλέον τη στήριξη για να επανέλθει «σε πλήρη απασχόληση το επόμενο έτος». Οι προβλέψεις του περιλαμβάνουν στήριξη και για τις πολιτείες, η οποία κρίνεται απαραίτητη για να αποτραπεί ένα κύμα απολύσεων σε βασικές υπηρεσίες ή και χρεοκοπιών σε τοπικό επίπεδο.

Η οικονομική ανάκαμψη είναι ορατή χάρη και στη δεύτερη νίκη που διαφαίνεται μέρα με την ημέρα, καθώς δύο εκατομμύρια άνθρωποι εμβολιάζονται πλέον ημερησίως για τον κορωνοϊό στις ΗΠΑ, φέρνοντας πιο κοντά το άνοιγμα της οικονομίας. Οπως επισήμανε στην Washington Post o αρθρογράφος Φαρίντ Ζακάρια, μπορούμε ήδη να μιλάμε για την πιο εντυπωσιακή επιτυχία της προεδρίας Μπάιντεν: Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει θέσει σε λειτουργία περισσότερα από 450 κέντρα εμβολιασμού, ενώ ο πρόεδρος δηλώνει ότι έχει εξασφαλίσει επαρκή αριθμό εμβολίων για να καλύψει το σύνολο του ενήλικου πληθυσμού των ΗΠΑ μέχρι το τέλος του Μαΐου. 

Ο Ζακάρια αποδίδει την εντυπωσιακή βελτίωση του προγράμματος εμβολιασμών στην «προϋπηρεσία» που είχε τόσο ο πρόεδρος Μπάιντεν όσο και ο προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Ρον Κλάιν από τη διαχείριση της κρίσης του Εμπολα στην κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα. Με βάση αυτή την εμπειρία, είχαν ετοιμάσει ένα λεπτομερές σχέδιο για την εξασφάλιση των εμβολίων προτού αναλάβουν τη διακυβέρνηση, ενώ από την πρώτη ημέρα εστίασαν στην εκτέλεσή του. Τέτοιου είδους μαζικά προγράμματα δεν είναι εύκολα για οποιαδήποτε κυβέρνηση, και ιδίως στις ΗΠΑ απαιτούν εντατικό συντονισμό και καθοδήγηση των διαφόρων υπηρεσιών, με έμφαση στη λεπτομέρεια που μόνον οι τεχνοκράτες των εν λόγω υπηρεσιών μπορούν να προσφέρουν – δεν είναι από τις περιπτώσεις που μπορεί να αναλάβει μια συμβουλευτική εταιρεία, πρέπει το ίδιο το κράτος να δουλέψει αποτελεσματικά.

Η αμερικανική κυβέρνηση δείχνει ότι αυτό είναι εφικτό, χάρη και στην πολιτική της βούληση να «στρατολογήσει» κάθε διαθέσιμο πόρο για να το καταφέρει: την Εθνοφρουρά, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Κρίσεων, τη βιομηχανία, τις ένοπλες δυνάμεις, ακόμη και τα φαρμακεία της γειτονιάς – ένα σημαντικό δίκτυο σε μια χώρα που δεν φημίζεται για την πρόσβαση στην πρωτοβάθμια υγεία. Στην εποχή της πανδημίας, ο πρόεδρος Μπάιντεν υιοθετεί μια νέα προσέγγιση του κράτους για τα αμερικανικά δεδομένα, όχι ως πρόβλημα αλλά ως λύση. Οι συμβολισμοί και τα επικοινωνιακά μηνύματα έχουν την αξία τους, αλλά αργά ή γρήγορα δοκιμάζονται στην πράξη – κι εκεί το κράτος πρέπει να αποδείξει την αξία του. Οπως καταλήγει ο Ζακάρια, στον σημερινό κόσμο, υπάρχουν κρίσιμες προκλήσεις που μόνο μία κυβέρνηση μπορεί να λύσει, εφόσον έχει καλή ηγεσία και διαχείριση.

* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council.