ΑΠΟΨΕΙΣ

Οργανωμένο έγκλημα και Ελλάδα

Η δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ έφερε για μία ακόμη φορά στην επικαιρότητα τη συζήτηση για την απειλή από το οργανωμένο έγκλημα. Από τη στιγμή κατά την οποία οι έρευνες της αστυνομίας βρίσκονται σε εξέλιξη, κανείς δεν μπορεί να έχει ολοκληρωμένη εικόνα για το περιστατικό αυτό καθαυτό (κίνητρα, δολοφόνοι, συνθήκες κ.τ.λ.). Από την άλλη πλευρά, η συγκεκριμένη δολοφονία δημιούργησε αίσθηση για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι η εικονολογία της πράξης, μία δολοφονία με πολλές σφαίρες, βία υψηλής έντασης. Ο δεύτερος είναι ο συμβολισμός που συνδέεται με την ιδιότητα του θύματος. Οι δολοφονίες δημοσιογράφων πάντα προκαλούν μεγάλη συζήτηση.

Η απειλή από το οργανωμένο έγκλημα είναι σημαντική. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί ένα δημόσιο διάλογο με υπερβολές που χαρακτηρίζουν την Ελλάδα «Κολομβία των Βαλκανίων». Οι δολοφονίες ή οι επιθέσεις που έχουν έντονη εικονολογία επηρεάζουν δυσανάλογα, κυρίως για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, το αίσθημα ασφαλείας των πολιτών μιας χώρας. Η εκτίμηση όμως μιας απειλής πρέπει να γίνεται με την αξιοποίηση και στατιστικών δεδομένων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου για το Εγκλημα και τα Ναρκωτικά του ΟΗΕ και της ΕΛ.ΑΣ. το 2020, αλλά και το πρώτο τρίμηνο του 2021, δεν έχει καταγραφεί έξαρση στις ανθρωποκτονίες που να δικαιολογεί την κριτική για «Κολομβία των Βαλκανίων». Αν κάποιος ανατρέξει στα στοιχεία, θα διαπιστώσει πως από το 2015 έως και το 2020 οι ανθρωποκτονίες στην Ελλάδα κυμαίνονται μεταξύ 95 (υψηλότερος αριθμός το 2018) και 73 (χαμηλότερος αριθμός το 2020). Παράλληλα, τα στοιχεία της Eurostat για την κατάταξη των χωρών στον δείκτη των ανθρωποκτονιών ανά 100.000 κατοίκους φέρνουν την Ελλάδα κάτω από τον μέσον όρο των κρατών-μελών της Ε.Ε. και μεταξύ 15ης και 18ης θέσης.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως το οργανωμένο έγκλημα δεν συνιστά απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας. Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύθηκε η έκθεση της Europol για το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην Ευρώπη. Η Socta αξιολογεί την απειλή ως σοβαρή για την εσωτερική ασφάλεια της Ενωσης και περιγράφει το οργανωμένο έγκλημα σαν μια «σύγχρονη Υδρα». Μία απειλή-δίκτυο, με πολλά «κεφάλια» και υψηλό βαθμό ευελιξίας, αλλά και προσαρμοστικότητας. Κάτι που έγινε εμφανές και την περίοδο της πανδημίας. Μία σημαντική τάση που καταγράφει η έκθεση είναι η αυξημένη χρήση βίας υψηλής έντασης.

Στις 14 Απριλίου η Κομισιόν παρουσίασε την πενταετή στρατηγική της Ενωσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Η έμφαση δίνεται στον τομέα της συνεργασίας στην ανταλλαγή πληροφοριών, στη συστηματική καταγραφή των δικτύων, στην ενίσχυση των ψηφιακών δυνατοτήτων των διωκτικών αρχών και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, αλλά και της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στη νόμιμη οικονομία.

Η απειλή του οργανωμένου εγκλήματος για την Ελλάδα πρέπει να αξιολογηθεί σε πραγματική βάση και να αξιοποιηθούν όλα τα εργαλεία σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο για την καταπολέμησή του.
 
* Ο κ. Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι δρ Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.