ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία

o-dromos-eiche-ti-diki-toy-istoria-561389794

Διάβασα στην εφημερίδα ότι εν μια νυκτί ο δρόμος Alexander μεταμορφώθηκε σε Alexandra. Το εξέλαβα ως σημείο των καιρών. Μια κάτοικος της περιοχής επικοινώνησε αγχωμένη με τον άνδρα της για να της υπενθυμίσει σε ποια οδό ζουν. Στην εποχή μας το μυαλό παίζει παιχνίδια. Αποδείχθηκε ότι κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να αλλάξει το φύλο του δρόμου και ότι επρόκειτο απλώς για ορθογραφικό λάθος. Το περιστατικό συνέβη στο Σάφοκ, αλλά ταιριάζει με ό,τι ανακοίνωσε ο δήμαρχος του Λονδίνου Σαντίκ Καν. Κάποια ορόσημα που παραπέμπουν στο αποικιοκρατικό παρελθόν θα ξηλωθούν και μετά σειρά στην πολιτική ατζέντα έχουν οι οδοί. Θα προστεθούν ή θα μετονομαστούν συνυπολογίζοντας τις μειονότητες, συμβαδίζοντας με τις σύγχρονες ευαισθησίες και την πολυπολιτισμικότητα της πόλης.

Τα οδωνυμικά της πρωτεύουσας είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν. Δρομίσκοι, μονοπάτια, ημικύκλιοι δρόμοι, πάροδοι, στάβλοι και σοκάκια είναι μερικές από τις λέξεις που χρησιμοποιούν οι Αγγλοι για τη λέξη οδό. Δεν βρίσκεις τις αμερικανικές λέξεις λεωφόρο και αρτηρία. Στην πόλη που κινείται και εμπορεύεται όλα ξεκίνησαν από τους υπαίθριους πάγκους των δρόμων. Οι δρόμοι του ψωμιού, του μελιού, του γάλακτος, του ψαριού, του κρέατος και της Παρασκευής (μέρα που απέφευγαν το κρέας) βρίσκονται ακόμα στο Σίτι, αν και η τοποθεσία έχει αλλάξει χρήση. Εδώ βρίσκεται πλέον το οικονομικό και τραπεζικό κέντρο μαζί με το Κανάρι Γουόρφ. Οι διευθύνσεις όμως που σε βοηθούσαν να καταλάβεις εάν θα βρεις ό,τι ψάχνεις υιοθετήθηκαν. Στην αρχή όλα τα ονόματα ήταν πρακτικά, εναρμονισμένα με το περιβάλλον. Ενα δέντρο ή ένα ποτάμι ονομάτιζε την περιοχή. Εφτά φτελιές έδωσαν το όνομα «εφτά αδελφές». Αλλα ονόματα βοηθούν να αντιληφθείς προς τα πού οδεύεις. Πάρε τον δρόμο Φούλαμ για το Φούλαμ. Η οδός Αμήν προέκυψε από το σημείο όπου η πομπή των κληρικών κάνοντας τον γύρο του Καθεδρικού του Saint Pauls λέει το Αμήν του ύμνου.

Τα κοινότοπα ονόματα είναι πολύ συχνά. Πέφτεις συχνά πάνω στους «νέους» δρόμους (52), τους δρόμους του βασιλιά (37), της βασίλισσας (27), της πριγκίπισσας (22) και του δούκα (17). Διαβάζω ότι τα ακίνητα που βρίσκονται στην αρσενική εκδοχή έχουν πάντα μεγαλύτερη αξία. Οσο για τους δρόμους «της Εκκλησίας» υπάρχει συνάρτηση με το πόσο θρήσκοι είναι οι περίοικοι. Αδιευκρίνιστο εάν επέλεξαν τον δρόμο επειδή είναι θεοσεβούμενοι ή αν η οδός άσκησε επιρροή. Με τον πιο ευσεβή δρόμο, που συμπεριλαμβάνει συναγωγή, εκκλησία και τζαμί, να βρίσκεται στο Νότινγκ Χιλ. Το Λονδίνο δεν ονομάτιζε επίσημα τους δρόμους του, συχνά άφηνε την φαντασία στους επενδυτές και στους χτίστες. Και έτσι προέκυψαν πολλά ονόματα παιδιών και συζύγων. Τζέιμς, Τσαρλς και Φρέντερικ, Εμα, Ελίζαμπεθ και Ελεν. Αν και μόνο το 30% της πόλης έχει γυναικεία ονόματα. Σε ό,τι αφορά τους πιο αγενείς δρόμους, οι κάτοικοι υποβάλλουν αιτήσεις να διατηρηθεί η «Πίσω Οδός» στο Σίτι («Butt hole» για να μη χάνεται ο λυρισμός της ξένης λέξης με τη διάσημη ελληνική μετάφραση).

Πρόσφατα έχουν ενταχθεί η χαλαρωτική οδός της γιόγκα, η οδός του κάρμα που αντλεί από την ινδική παράδοση και ο αραβικός όρος masjid που χρησιμοποιήθηκε για τον δρόμο του τζαμιού στο ανατολικό Λονδίνο. Ο Σαντίκ Καν προσβλέπει στην καθαίρεση όσων οδών παραπέμπουν στο ιμπεριαλιστικό παρελθόν. Για αρχή επιβουλεύεται την αυτοκρατορική και την ιμπεριαλιστική οδό, τη Rhode Way και τη Sloane square. Το άγαλμα του πρώτου απειλείται καθημερινά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αν και κατά τη γνώμη μου αρκεί απλώς να προστεθεί η ταμπέλα «αποικιοκράτης-δουλέμπορος». O Hans Sloane, γιατρός στο επάγγελμα, παντρεύτηκε κληρονόμο φυτειών από την Τζαμάικα. Αλλά εάν μετονομαστεί η πλατεία θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να κλείσει πτέρυγες του Βρετανικού Μουσείου, καθώς η βάση των εκθεμάτων προέρχεται από τη συλλογή του. Και έτσι μπερδεύεται το πράγμα, θα πρέπει να αποσυναρμολογήσει όλη την πόλη. Τι θα γίνει με την κατεξοχήν επεκτατική βασίλισσα και το μουσείο Βικτώρια και Αλμπερτ; Με τον τέσσερις φορές πρωθυπουργό Λίβινγκστοουν που έχει άγαλμα και πάρκο προς τιμήν του; Ναι μεν τάχθηκε υπέρ της κατάργησης του δουλεμπορίου, αλλά ο πατέρας του πλούτισε με φυτείες και αποζημιώθηκε από την κυβέρνηση μετά την κατάργηση της δουλείας. Τι θα γίνει με τον δρόμο και τη στήλη προς τιμήν του Νέλσον που αντιτάχθηκε στην κατάλυση της υποδούλωσης; Ακόμα και η οδός Ντάουνινγκ θα πρέπει να μεταβαπτιστεί, καθώς ο Georges Downing επικύρωνε τα οικονομικά του κράτους στις Δυτικές Ινδίες τον 17ο αιώνα. Καλή τύχη στο έργο του δημάρχου.
Αν θέλει να κάνει μια χάρη στους κατοίκους της πόλης, προτείνω να αφαιρέσει τα νούμερα από τις πόρτες. Τα νούμερα εξυπηρετούν μόνο την κυβέρνηση και προσανατολίζουν το ταχυδρομείο που φέρνει πάντα φόρους και λογαριασμούς.

* Η κ. Ελεάννα Βλαστού είναι συγγραφέας και ζει στο Λονδίνο.