ΑΠΟΨΕΙΣ

Ουράνια τόξα

Ο αρχηγός της εθνικής ομάδας του Ιράν, Εχσάν Χατζισαφί, άρχισε τη συνέντευξη Τύπου πριν από τον αγώνα με την Αγγλία στο Παγκόσμιο Κύπελλο, με μια αλλόκοτη επίκληση στον «θεό των ουράνιων τόξων». Αντηχούσε έτσι την ευχή με την οποία ξεκινούσε ένα βίντεο του μικρού Kian Pirfalak, που τις τελευταίες δέκα ημέρες κάνει τον γύρο του Διαδικτύου.

Ουράνια τόξα-1Ο εννιάχρονος Kian είχε γυρίσει το βίντεο για να παρουσιάσει ένα σκαφάκι που είχε φτιάξει με τα χέρια του. Ελαμπε από χαρά, δείχνοντας πώς το πλοιάριό του έπλεε σε μια λεκάνη με νερό. Λίγες ημέρες αργότερα θα έπεφτε νεκρός. Τον σκότωσαν τα πυρά των ανδρών ασφαλείας στην πόλη Izeh, ενώ βρισκόταν στο αυτοκίνητο με την οικογένειά του. Είναι το πιο μικρό θύμα της προσπάθειας του καθεστώτος να καταστείλει το κύμα διαδηλώσεων. Φανταζόταν τον θεό του όχι όπως τον ενσαρκώνουν οι εφαρμοστές του «ιερού νόμου», αλλά σαν ζωγράφο· σαν τον δημιουργό των ουράνιων τόξων.

Η βλοσυρή σιωπή των ποδοσφαιριστών της εθνικής ομάδας του Ιράν κατά την ανάκρουση του εθνικού τους ύμνου πριν από το ματς με την Αγγλία είναι μέχρι στιγμής η πιο αξιομνημόνευτη στιγμή αυτού του στιγματισμένου Μουντιάλ.

Ο παγκόσμιος απόηχος μιας ποδοσφαιρικής σιωπής.

Με αυτή την ενορχηστρωμένη σιωπή, οι Ιρανοί δεν έδωσαν μόνο φωνή στα θύματα της βίας των μουλάδων. Εδειξαν ότι όσοι ανησυχούσαν για ένα Παγκόσμιο Κύπελλο που θα εκτυλισσόταν σαν φαραωνική επιχρύσωση της δυστοπίας των εμίρηδων, δεν είχαν υπολογίσει την εγγενή δύναμη του αθλήματος. Είχαν υποτιμήσει τη δύναμη των αθλητών να δίνουν οι ίδιοι σχήμα στο θέαμα, αψηφώντας τους κανόνες ακόμη και της πιο καλολαδωμένης σκηνοθεσίας.

Συνήθως η μετεξέλιξη του ποδοσφαίρου σε παγκόσμιο υπερθέαμα καταγγέλλεται σαν αξιοθρήνητος εκφυλισμός. Η εμπορευματοποίηση ξεριζώνει την ψυχή του αθλήματος, το χρήμα υποκαθιστά τις αξίες της όποιας φανέλας και τα λοιπά, και τα λοιπά. Αξίζει όμως να αναρωτηθεί κανείς: Θα είχε μια περίφρακτη κοινωνία, όπως η ιρανική, τη δυνατότητα να αναπέμψει τη βουβή κραυγή της στον υπόλοιπο κόσμο, αν δεν της προσφερόταν σαν ηχείο το γήπεδο του Μουντιάλ;

Η εμβέλεια του μηνύματος είναι ακόμη μεγαλύτερη ακριβώς επειδή το Εμιράτο έχει αποδυθεί σε τόση προσπάθεια –και τόσες δαπάνες– για να καταπνίξει κάθε εκδήλωση αλλότριου φρονήματος. Ακόμη και τα περιβραχιόνια των αρχηγών κατά της ομοφοβίας απαγορεύτηκαν με απειλές για πειθαρχικά μέτρα. Δεν έχει όμως ακόμη εφευρεθεί εξουσιαστική τεχνολογία που να μπορεί να λογοκρίνει τη σιωπή.

Η σημαίνουσα σιωπή της ομάδας του Χατζισαφί προηγήθηκε μιας συντριπτικής ήττας στο γήπεδο. Ε και; Το ποδόσφαιρο –αυτό το σύμπαν των συμβολισμών που μοιάζει συχνά σαν ευφάνταστη αλληγορία της ανθρώπινης περιπέτειας– δεν είναι μόνο αυτό που παίζεται στο χορτάρι. Στο «παγκόσμιο» ποδόσφαιρο κερδίζεις ακόμη κι όταν χάνεις με χάρη.