ΑΠΟΨΕΙΣ

Δύο κοριτσάκια νίκησαν την ΕΚΤ

Εδώ και πολλά χρόνια οι ανεπτυγμένες κοινωνίες έχουν μια βολική
αυτοπεποίθηση: ότι τα συστήματα που δημιούργησαν (οικονομικά,
πολιτικά, νομισματικά) έχουν φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ωριμότητας,
που οι μεμονωμένες προσωπικότητες δεν καθορίζουν τις εξελίξεις –
παρά μόνο σε ακραίες καταστάσεις. Δύο κοριτσάκια στο Βερολίνο
θέτουν αυτή την πεποίθηση σε δοκιμασία. Αφορμή, η παραίτηση του
μπαμπά τους, του Γιοργκ Ασμουσεν, από το Εκτελεστικό Συμβούλιο της
ΕΚΤ για να γίνει υφυπουργός Εργασίας στη νέα γερμανική κυβέρνηση –
έναν υποβιβασμό που επέλεξε για «οικογενειακούς λόγους».

Ο Ασμουσεν είχε πάρει τη θέση του «γερακιού» Γέργκεν Σταρκ, ο
οποίος έπασχε από τη χαρακτηριστική γερμανική αλλεργία στις
«χαλαρές» νομισματικές πολιτικές. Ερχόμενος στο Συμβούλιο της ΕΚΤ,
ο Ασμουσεν ανέλαβε το «χαρτοφυλάκιο» Διεθνών και Ευρωπαϊκών
Σχέσεων, ενώ στην πορεία λειτούργησε ως επικεφαλής οικονομολόγος
της ΕΚΤ σε πολύ στενή συνεργασία με τον επίσης νέο επικεφαλής της,
τον Μάριο Ντράγκι.

Ηταν το κατάλληλο πρόσωπο στην κατάλληλη θέση, αν μη τι άλλο, γιατί
ενσωμάτωνε τις αντιφάσεις που η ΕΚΤ προσπαθεί να παντρέψει
(συντηρητική/τολμηρή): Γερμανός στη καταγωγή, κοντά στη Μέρκελ
(ήταν σύμβουλός της), αλλά ταυτόχρονα «άκουγε» τις ανάγκες της
περιφέρειας και ήταν εξ απορρήτων του Ιταλού Ντράγκι. Το δίδυμο
κατάφερε να γυρίσει τούμπα τα προγνωστικά για το ευρώ. Επιβεβαίωσε
ότι δύο προσωπικότητες μπορούν να κάνουν rebranding στην αργοκίνητη
(λόγω πολυμελούς διευθυντηρίου) και θεωρούμενη άτολμη ΕΚΤ.

Αλλά πριν από τον επόμενο μεγάλο ελιγμό, ο Ασμουσεν αφήνει τη
Φρανκφούρτη για Βερολίνο. Υπάρχουν πολλά κενά – τα ξέρει μόνο ο
ίδιος. Εμφατικά επιμένει πως οι λόγοι της παραίτησης ήταν
οικογενειακοί. Η οικογένειά του ζει στη γερμανική πρωτεύουσα, ο
Ασμουσεν αποφάσισε ότι δεν θέλει να είναι απών. Μπορεί και να
πιστεύει ότι από την «υπηρεσιακή θέση» του υφυπουργού Εργασίας που
θα εισαγάγει τον κατώτατο μισθό θα χτίσει πιο στέρεα θεμέλια για το
πολιτικό του μέλλον, αποφεύγοντας τις εντάσεις και τις παγίδες της
Φρανκφούρτης. Πίσω του όμως αφήνει κουρνιαχτό: Χθες, η γερμανική
κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι η Bundesbank προτείνει την αντιπρόεδρό
της, Σαμπίνε Λαουτενσλέγκερ, για τη χηρεύουσα θέση. Στα μάτια του
βασικότερου «μετόχου» της ΕΚΤ, η διαδοχή Ασμουσεν δίνει μια
ευκαιρία αποκατάστασης των ισορροπιών. Από την έναρξη της κρίσης
αποχώρησαν δύο «γεράκια» (Αξελ Βέμπερ, Γέργκεν Σταρκ) από το
Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Η συντηρητική Bundesbank βλέπει να
ανοίγει ευκαιρία ισχυρότερης εκπροσώπησης της γερμανικής «σφιχτής»
άποψης.

Αλλά η προοπτική να περάσει το δικό της, τρομάζει όλους τους
υπόλοιπους. Οι αγορές έχουν ήδη συμπεράνει ότι η ΕΚΤ είναι
στριμωγμένη: Πρέπει οσονούπω να μοιράσει έναν νέο γύρο ρευστότητας.
Αν αποδειχθεί ανεπαρκής, δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να
προχωρήσει σε μέτρα τύπου αμερικανικού QE: ακόμα πιο εντατική
ενίσχυση ρευστότητας με ανοιχτή ημερομηνία λήξης. «Η ΕΚΤ μπορεί να
αλλάξει την κορυφή της, δεν μπορεί να αλλάξει την καρδιά της»,
γράφει με ανησυχία το εντιτόριαλ των Financial Times, αναφερόμενος
σε μια «καρδιά» πιο «άτακτη» από αυτή της Bundesbank, μια καρδιά
που μπορεί να είναι φοβική και τολμηρή ταυτόχρονα – η επιτυχημένη
αντίφαση του τελευταίου χρόνου.

Ντράγκι και Ασμουσεν ήταν οι Μπάτμαν και Ρόμπιν που υπερασπίστηκαν
το ευρωσύστημα στον προηγούμενο γύρο. Ο Ντράγκι μίλησε με εμφανή
λύπη για την «απώλεια» Ασμουσεν και με υποβόσκουσα ανησυχία για το
πότε και ποιον θα επιλέξει το συμβούλιο ως διάδοχο. Θα είναι
λειτουργικό το δίπολο ή όχι; Ή θα πάψει να υπάρχει; Μια δυσαρμονία
στην κορυφή του ευρωσυστήματος θα κάνει ακόμα πιο ριψοκίνδυνο τον
χορό που η Φρανκφούρτη ετοιμάζεται να χορέψει. Η ευρωπαϊκή εποποιία
απέκτησε ένα ακόμα στοίχημα να ασχολείται. Δύο κοριτσάκια στο
Βερολίνο, πάντως, θα έχουν κοντά τον μπαμπά τους.