ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Έλλη Ανδριοπούλου στην «Κ»: Με την κουλτούρα του «εμείς»

«Θεωρώ ότι πλέον το ΚΠΙΣΝ έχει περάσει στη συνείδηση των πολιτών ως τοπόσημο της σύγχρονης Αθήνας. Αλλωστε, θέλαμε εξαρχής να γίνει το σύμβολο της σύγχρονης πρωτεύουσας», λέει η Ελλη Ανδριοπούλου. Φωτογραφία: Νίκος Κοκαλιάς

Τα τελευταία οκτώ χρόνια η επαγγελματική ζωή της είναι στενά συνδεδεμένη με το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Πριν ξεκινήσει η κατασκευή του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) η Ελλη Ανδριοπούλου ήταν συνυπεύθυνη των δωρεών του Ιδρύματος στο γραφείο της Αθήνας, αλλά πολύ σύντομα αφιερώθηκε πλήρως στη δωρεά του ΚΠΙΣΝ. Οταν το έργο βρισκόταν υπό κατασκευήν, ο ρόλος της ήταν να προετοιμάσει τη λειτουργία του: το πλάνο, τη στελέχωση και τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και των αρχιτεκτόνων. Από τα μέσα Ιουνίου του 2020 είναι μία από τους επτά του διοικητικού συμβουλίου του Κέντρου, το μοναδικό εκτελεστικό μέλος, η νέα διευθύνουσα σύμβουλος του ΚΠΙΣΝ.

Αναρωτιέμαι εάν μετά όλα αυτά έχει αποκτήσει μια συναισθηματική σχέση με το αντικείμενο της δουλειάς της. Απαντά χωρίς δεύτερη σκέψη, «Ω, ναι! Είμαστε πολλοί οι τυχεροί άνθρωποι που ασχοληθήκαμε με το έργο. Κι εγώ που βρισκόμουν εδώ από την αρχή αισθάνομαι ότι είναι και δικό μου δημιούργημα, δικό μου “μωρό”. Είδα τη δυναμική του όταν ξεκίνησε, στη συνέχεια διαπίστωσα την ανταπόκριση των ανθρώπων και τώρα, πλέον, αντιλαμβάνομαι την τεράστια ευκαιρία να προχωρήσουμε δυναμικά μπροστά. Δεν θα μπορούσα να θέλω να εργαστώ σε κάτι περισσότερο από όσο εδώ».

Το αγαπημένο σημείο της στο Κέντρο είναι το Canal Cafe, αλλά έχουμε συναντηθεί στον Φάρο για τη συνέντευξη. Τη συζήτηση δεν διακόπτει ούτε καν ο σεισμός από τη Σάμο, που τράνταξε και την Αθήνα. Στην πραγματικότητα μόλις τον αντιληφθήκαμε, αν και βρισκόμαστε 30 μέτρα από το έδαφος. «Το κτίριο ακουμπά επάνω σε σεισμικούς μονωτές, όχι στη γη», μου εξηγεί. Η υπεύθυνη ασφαλείας την ενημερώνει ότι τα ασανσέρ δουλεύουν άψογα. Οι συνεργάτες της φαίνεται ότι νιώθουν πολύ άνετα κοντά της. Εχει κάνει σπουδές ψυχολογίας στην Αθήνα και στη συνέχεια ένα μεταπτυχιακό στο Σικάγο, στη διοίκηση επιχειρήσεων. Γνωρίζει τα θέματα του ΚΠΙΣΝ τόσο σφαιρικά, που απαντά σε κάθε ερώτηση τάχιστα, από τα ακριβή ποσά που διαχειρίζεται και τον καταμερισμό τους ανά τομέα μέχρι τους λόγους για τους οποίους αρρώστησαν μερικά δέντρα του πάρκου.

Η ίδια λέει για τον εαυτό της σχετικά με τα προηγούμενα χρόνια: «Ημουν ο τεχνοκράτης της ομάδας που, σε συνεργασία με συμβούλους, έφτιαξε το επιχειρησιακό πλάνο». Εκείνη την περίοδο επισκέφθηκε πολλούς πολιτιστικούς οργανισμούς στο εξωτερικό.

Είχε στενή συνεργασία ειδικά με το Lincoln Center στη Νέα Υόρκη, επειδή, όπως εξηγεί, η δομή του μοιάζει με αυτή του ΚΠΙΣΝ, αλλά επισκέφθηκε επίσης το Barbican, τα Kew Gardens, το Central Park. «Ως διευθύνουσα σύμβουλος, πλέον, καλούμαι να υλοποιήσω εκείνο το πλάνο». 

Η αμερικανική κουλτούρα του «εμείς» δεν λείπει από την κουβέντα της. Αλλωστε αυτό που περισσότερο ζήλεψε στις ΗΠΑ ήταν η εθελοντική προσφορά των πολιτών για τα κοινά, οι συλλογικότητες και η ευαισθησία απέναντι στον δημόσιο χώρο. Ο σεβασμός προς τον πολίτη γεννάει σεβασμό, σχολιάζει, και το βλέπει να συμβαίνει επίσης στο ΚΠΙΣΝ. 

«Ολοι μαζί», θα μπορούσε να είναι το μότο της, και δεν αναφέρεται μόνο στο κοινό, αλλά και στους άλλους δύο φορείς που λειτουργούν εντός του κέντρου, την Εθνική Λυρική Σκηνή (ΕΛΣ) και την Εθνική Βιβλιοθήκη (ΕΒΕ). «Το άθροισμα των τριών μας είναι μεγαλύτερο από τον αριθμό 3. Η συνεργασία πολλαπλασιάζει τις δυνατότητές μας», λέει, και αυτή η προγραμματική της δήλωση εγκαινιάζει μια νέα εποχή στο ΚΠΙΣΝ. Οπως και η φράση, «μου αρέσει να αρχίζω από λευκή σελίδα», εννοώντας ότι είναι απολύτως διατεθειμένη να ξανακάνει τους υπολογισμούς, να επαναξιολογήσει τα δεδομένα, να ξαναμελετήσει τους κανόνες εσωτερικής λειτουργίας και να θέσει τις προτεραιότητες του Κέντρου για την προσεχή τριετία. Βασικοί άξονες: συνέργειες και εξωστρέφεια. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Ευκαιρίες για συνέργειες

«Τα τρία πρώτα χρόνια του, ο οργανισμός έπρεπε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, στις εγκαταστάσεις, στον τρόπο λειτουργίας, και να κατοχυρώσει την ταυτότητά του», εξηγεί. «Θεωρώ ότι πλέον το ΚΠΙΣΝ έχει περάσει στη συνείδηση των πολιτών ως τοπόσημο της σύγχρονης Αθήνας. Αλλωστε, θέλαμε εξαρχής να γίνει το σύμβολο της σύγχρονης πρωτεύουσας, και αυτό αφορά και τους τρεις φορείς ως σύνολο. Από εκεί και πέρα, ως οργανισμός, αντιμετωπίζω μεν τους άλλους δύο ως εσωτερικούς πελάτες –διότι τους παρέχουμε υπηρεσίες–, αλλά πολύ περισσότερο ως πολύ στενούς συνεργάτες. Συζητάμε τα πάντα. Βλέπω τρομερές ευκαιρίες για συνέργειες και αυτή ήταν η έμπνευση του Ανδρέα Δρακόπουλου από την πρώτη στιγμή: να δημιουργηθεί ένα “τριπλό πρότζεκτ” όπως ονομαζόταν τότε, δηλαδή ένα κέντρο που κάτω από τη “στέγη” του θα συνυπάρχουν το περιβάλλον, η παιδεία και οι τέχνες», σχολιάζει. 

«Τώρα έχει έρθει η ώρα να αγγίξουμε τις συνεργασίες. Μία από τις προτεραιότητές μου είναι η εξωστρέφεια και πρέπει να ξεκινήσει κατ’ αρχάς από το ίδιο μας το σπίτι, δηλαδή να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας, την ΕΛΣ και την ΕΒΕ. Βεβαίως, ο καθένας μας έχει τον δικό του προγραμματισμό, και έτσι πρέπει. Εχουμε διαφορετικά κοινό, άλλους σκοπούς. Μαζί όμως θα επεξεργαστούμε τα κοινά μας σχέδια». 

Εχουν γίνει κάποια πρώτα βήματα; Το βασικό πεδίο πάνω στο οποίο εργάζονται από κοινού οι τρεις φορείς είναι οι επετειακές εκδηλώσεις για το 2021, παράλληλα με τον προγραμματισμό του καθενός. 

Αλλάζουν τα δεδομένα ως προς την οικονομική σχέση των άλλων δύο φορέων με το ΚΠΙΣΝ; Οχι, καθώς η παροχή υπηρεσιών στους οργανισμούς από την ΚΠΙΣΝ Α.Ε. προκύπτει από το «συμφωνητικό παροχής ολοκληρωμένων υπηρεσιών», που αποτελεί παράρτημα της σύμβασης δωρεάς του ΚΠΙΣΝ. Ετσι η ΕΛΣ δίνει περίπου 5 εκατ. ετησίως (πλέον του ΦΠΑ) και η ΕΒΕ περίπου 3 εκατ. (επίσης προστίθεται ο ΦΠΑ) για να καλυφθεί το κόστος των υπηρεσιών ασφάλειας, καθαριότητας, συντήρησης εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, και για την ασφάλιση.

Αντίστροφη μέτρηση

Στο ΚΠΙΣΝ έχουν αρχίσει να μετρούν τον χρόνο ανάποδα έως τα Χριστούγεννα. Αυτήν την αντίστροφη μέτρηση δεν θα τη σταματήσει η πανδημία. Οχι επειδή δεν ανησυχούν – άλλωστε, τα μέτρα που πήραν από την πρώτη στιγμή που άνοιξε και πάλι το πάρκο στο κοινό ήταν συντονισμένα και αποτελεσματικά. Αλλά επειδή θέλουν να παραμείνουν ένα εορταστικό σημείο αναφοράς μέσα στην πόλη. Ετσι, την 1η Δεκεμβρίου θα γίνει το παραδοσιακό άναμμα των φώτων και τα Χριστούγεννα θα τοποθετηθούν οι φωτεινές εγκαταστάσεις στο πάρκο. «Προφανώς όλα θα είναι φέτος διαφορετικά», λέει η κυρία Ανδριοπούλου. «Ωστόσο, πήραμε τη συνειδητή απόφαση να πραγματοποιήσουμε κανονικά τον προγραμματισμό. Θα μεταδώσουμε τις εκδηλώσεις μας ψηφιακά και όποτε το επιτρέπουν οι συνθήκες, θα γίνονται με την παρουσία κοινού».