ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Τα συν και τα πλην της τηλεργασίας

Κύριε διευθυντά 
Με αφορμή το άρθρο της κ. Μαρίας Κατσουνάκη «Το “γραφείο” αλλάζει, μαζί του κι εμείς» (4.4.2021) θα ήθελα να μοιραστώ τις σκέψεις μου μετά ένα χρόνο τηλεργασίας. 

Τον τελευταίο χρόνο, όσοι ήμασταν τυχεροί κρατήσαμε τις δουλειές μας παρά την πανδημία. Μετά την επιβολή του εγκλεισμού, λίγο μας απασχόλησε αν θα εργαζόμασταν στο γραφείο ή από το σπίτι. Εγκαταστήσαμε τους εταιρικούς υπολογιστές σε μια γωνία του διαμερίσματος και κάπως έτσι, ξαφνικά και αναπόφευκτα, βρεθήκαμε σε ένα ημιμόνιμο –μέχρι νεωτέρας– καθεστώς τηλεργασίας. Το «μη μεταφέρεις τη δουλειά στο σπίτι» καταργήθηκε εν μια νυκτί. 

Μετά το αρχικό μούδιασμα που προκάλεσε η απότομη αλλαγή της καθημερινότητάς μας, αναζητήσαμε τα οφέλη –γιατί υπήρξαν και αυτά– της νέας πραγματικότητας. Από τα σημαντικότερα ήταν η επιβράδυνση των ρυθμών, το φρένο «στην πολυκοσμία, την ταχύτητα, τη φασαρία», όπως εύστοχα περιέγραψε η νομπελίστα Λογοτεχνίας Ολγκα Τοκάρτσουκ, που με περισσή παραστατικότητα χαρακτήρισε την αναδυόμενη εσωστρέφειά της ως «θύμα υπερκινητικών εξωστρεφών» («A new world through my window», The New Yorker, 8.4.2020). Η εργασία από απόσταση λειτούργησε θετικά για μια μερίδα εργαζομένων, ενώ οι υπόλοιποι τη δέχτηκαν ως μια προσωρινή λύση μέσα στην πρωτόγνωρη κατάσταση που βιώνουμε. 

Ενα χρόνο μετά, στις καθημερινές τηλεδιασκέψεις επανέρχεται σταδιακά το ενδεχόμενο της επιστροφής στο γραφείο. Οι προτιμήσεις των συναδέλφων που εκφέρουν άποψη κινούνται κυρίως προς δύο κατευθύνσεις: στην επ’ αόριστον διατήρηση της τηλεργασίας και στο μοίρασμα της δουλειάς ανάμεσα στο σπίτι και στον εργασιακό χώρο. Παραδόξως, ελάχιστοι είναι εκείνοι που εκφράζονται υπέρ της μόνιμης επιστροφής στην πρότερη κατάσταση. Αυτό όμως που λείπει σε όλους είναι το ομαδικό πνεύμα, η συνύπαρξή μας και η ενέργεια του γεμάτου γραφείου. Η συλλογικότητα παραμένει αναμφισβήτητα o μεγάλος χαμένος. 

Οσο για τους κερδισμένους, αυτοί είναι όσοι αποδείχτηκαν ευέλικτοι, καταφέρνοντας να αναπροσαρμόσουν τη ζωή τους στα νέα δεδομένα. Η εργασία από απόσταση προϋπήρχε της πανδημίας, αφορούσε όμως ένα περιορισμένο σύνολο ειδικοτήτων. Η επέκτασή της σε ευρύτερη κλίμακα ενίσχυσε μια εργασιακή κουλτούρα που κερδίζει συνεχώς έδαφος. Ολα δείχνουν πως η πολυπόθητη μετάβαση στην κανονικότητα θα γίνει σταδιακά. Μέχρι τότε, ας αναγνωρίσουμε την αναγκαιότητα μιας σπουδαίας αρετής: της προσαρμοστικότητας.