ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο «βομβαρδισμός» μας από τους ειδικούς

Κύριε διευθυντά 
Γιατροί παρεμφερών ειδικοτήτων (με την αφορμή της πανδημικής συγκυρίας) αποκλήθηκαν συλλήβδην ως «οι ειδικοί». Διευκρινίζω εξαρχής ότι είναι πέραν πάσης αμφιβολίας ότι πρέπει να τιμώνται επαξίως οι επιστήμονες, στην προκειμένη περίπτωση όσοι έχουν ορκιστεί στον Ιπποκράτη. Και είναι απολύτως φυσιολογικό να στελεχώνουν τις αρμόδιες επιτροπές υγείας.

Είναι όμως δόκιμο να «βομβαρδιζόμαστε» με αναφορές του τύπου: οι ειδικοί έτσι, οι ειδικοί αλλιώς, οι ειδικοί αυτό, οι ειδικοί ετούτο, κ.ο.κ.; Προσφέρεται εν προκειμένω κάποια ευρύτερη χρηστικότητα στην επιστημονική τους συγκρότηση;

Εκτιμάται λοιπόν ως φυσιολογικό και νοητό γεγονός το να έχουν επί του παρόντος τη σαφή πρωτοκαθεδρία στη σχετική ενημέρωση της κοινής γνώμης. Ομως υποστηρίζω ότι «ειδικοί» απαντώνται περίπου σε κάθε επαγγελματική δραστηριότητα επιστημονική ή άλλη. Χωρίς βέβαια οι τελευταίοι να τυγχάνουν ανάλογης προβολής ή να προσβλέπουν σε (αγχωτική) δημοσιότητα. Είναι εκτενής η παράθεση των συναφών παραδειγμάτων και ευρεία η πρακτική εφαρμογή τους. Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό την περίοδο π.χ. της δημοσιονομικής κρίσης με τη συνακόλουθη υλοποίηση των «μνημονίων», όταν είχε την τιμητική της συγκεκριμένη κατηγορία επιστημόνων τους οποίους η κοινή γνώμη εθίσθηκε να τους θεωρεί «ειδικούς», λόγω της προφανούς εμπειρογνωμοσύνης τους αλλά κυρίως εξαιτίας της συχνότητας της τηλεοπτικής προβολής τους. Με αμφισβητούμενη ωστόσο πρακτική ωφελιμότητα για το κοινωνικό σύνολο. Δυνητικά η σαγήνη της «πρόσκαιρης» δημοσιότητας δεν αποκλείεται να αγγίξει ακόμη και τη φύση του επαγγελματικού τους κύρους. 

Πόσες φορές άραγε δεν αποταθήκαμε σε ειδικούς, ξένους προς τη φρούδα δημοσιότητα, προκειμένου να αναζητήσουμε είτε έγκυρη επιστημονική γνωμάτευση ή χρήσιμη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη με τον καθένα στον τομέα του, χωρίς να τους κατηγοριοποιούμε ως ομάδα ή να τους αξιολογήσουμε ως κατηγορία. Το απλό ζητούμενο για τον πολίτη δηλαδή είναι η επαγγελματική επάρκεια, η κοινή νοημοσύνη, η αξιοπιστία και η έξωθεν καλή μαρτυρία τους. Σαφέστατα δεν στερούνται των ως άνω χαρακτηριστικών ούτε οι «ειδικοί». Αντιθέτως υπερτερούν και στο στοιχείο της οιονεί καθημερινής έκθεσής τους στην τηλοψία, που όμως είναι πιθανόν να φθείρει την επιστημονική εικόνα τους στην κοινή γνώμη.

Η καλοπροαίρετη κοινή γνώμη τείνει να πεισθεί καλόπιστα από τους ειδήμονες. Μπερδεύεται όμως ενίοτε από τις συχνά αντικρουόμενες ή ακόμη και αντιφατικές τοποθετήσεις τους. Συνεπώς ο μέσος πολίτης δικαιούται να αναρωτηθεί: σε ποιο βαθμό μπορεί να τείνει ευήκοον ους στη μαζική πληροφόρηση προκειμένου αφενός να τηρήσει τις υποχρεώσεις του στο κοινωνικό σύνολο και αφετέρου να διασφαλίσει το δικαίωμα των επιλογών του.