ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Δόμηση στα νησιά και το γράμμα του νόμου

Kύριε διευθυντά 
Πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες το τότε υπουργείο Αιγαίου πρόταξε να αντιμετωπίσει την έλλειψη ειδικού θεσμικού πλαισίου για την αναχαίτιση της οικιστικής καταστροφής στα νησιά του Αιγαίου.

Κύριο μέλημα η μη ανέγερση πολυκατοικιών με βάση τον τότε ΓΟΚ και τις παρεκκλίσεις του. Μετά από συζητήσεις με το Ε΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικράτειας έγινε κατανοητό ότι θα πρέπει να υπάρξει σύνταξη Ειδικών Προεδρικών Διαταγμάτων τα οποία θα προσδιόριζαν συγκεκριμένους όρους δόμησης και μορφολογικούς κανόνες για κάθε οικιστικό σύνολο ή για κάθε νησί.

Την τετραετία 2000-2004 συντάχθηκαν Ειδικά Προεδρικά Διατάγματα για περισσότερους από 50 οικισμούς, οικιστικά σύνολα, και για 30 νησιά. Την εικοσαετία εφαρμογής των Π.Δ. τα πολεοδομικά γραφεία εφάρμοσαν το δημιουργηθέν θεσμικό πλαίσιο και κυρίως μια βασική διάταξη η οποία προσδιορίζει το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος ενός κτιρίου να προσμετρείται σε όλο το περίγραμμά του, δηλαδή η προβολή του ύψους ενός κτιρίου δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το επιτρεπόμενο ύψος σε κανένα σημείο του.

Καλοκαίρι του 2021 και ενώ η Ελλάδα βίωσε τη μεγάλη πύρινη καταστροφή, για την αυθαίρετη οικοδομή στην Αμοργό:

•Το συμβούλιο ΣΥΠΟΘΑ του υπουργείου Περιβάλλοντος με την 38/22/6/2021 απόφασή του απεφάνθη ότι: «Ο υπολογισμός του ύψους δεν γίνεται σύμφωνα με την παράγραφο 5(γ) του άρθρου 2 του Ειδικού Προεδρικού Διατάγματος της 11/11/2003 (ΦΕΚ 1299/Δ/2003), αλλά σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού» (ΝΟΚ).

• Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του υπουργείου Ναυτιλίας και Νήσων εξέδωσε όμοια απόφαση. 

Ομως ακριβώς για να προστατευθεί η συνταγματική νομιμότητα των Ειδικών Διαταγμάτων στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό – ΝΟΚ (Νόμος 4067/2012), του οποίου είχα την ευθύνη της σύνταξης κατά τη θητεία μου στο ΥΠΕΚΑ, στην παράγραφο 5 του άρθρου 1 προβλέπεται ρητά ότι: 

«5.α. Οι ειδικές πολεοδομικές διατάξεις με επιφύλαξη της παραγράφου β κατισχύουν των γενικών διατάξεων που περιέχονται στον παρόντα Νόμο.
β. Οι διατάξεις του παρόντος κατισχύουν των κανονιστικών πράξεων της Διοίκησης, όπως αποφάσεων περιφερειάρχη/ νομάρχη και πράξεων Δημοτικού Συμβουλίου…».

Η γενική αρχή εφαρμογής των κανόνων δικαίου επιτάσσει ότι ο ειδικός κανόνας αντιτίθεται στον γενικό και εφαρμόζεται αποκλειστικά κατ’ αποκλεισμό του γενικού. Η ερμηνευτική αυτή αρχή εφαρμόζεται απαρεγκλίτως και από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Εν κατακλείδι, ορθώς η Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Νάξου αρνείται να συμμορφωθεί προς τις μη σύννομες και άνομες άνωθεν υποδείξεις και να παρανομήσει. Ορθώς ο Δήμος Νάξου και το Δημοτικό Συμβούλιο καταγγέλλουν την κρατική παρανομία. Ο αρμόδιος υφυπουργός Περιβάλλοντος και ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής έχουν υποχρέωση να ανακαλέσουν τις μη σύννομες και αυθαίρετες παραπάνω αποφάσεις.

Αναλυτικότερη ερμηνεία εστάλη στους δύο αρμόδιους υπουργούς.